E diel, 29 Nëntor, 2020
5 C
Tirana

Çarls Ponci, kush ishte “babai” i skemave piramidale

Më të lexuarat

Misteri shumëvjeçar: Ku ndodhet deklarata origjinale e pavarësisë së Shqipërisë

Deklarata origjinale e Pavarësisë së Shqipërisë, e firmosur më 28 nëntor 1912 në Vlorë nga delegatët e të gjitha krahinave të Shqipërisë etnike, nuk...

U ekzekutua me 8 plumba në Belgjikë, zbardhet identiteti i shqiptarit të vrarë

Mbrëmjen e djeshme, Brukseli u tmerrua nga të shtëna armësh, nga të cilat mbeti i vdekur një 38-vjeçar shqiptar. Ditën e sotme, është zbardhur identiteti...

Tronditet Bulqiza/22-vjeçari u qëllua nga shoku i tij, ja çfarë ka ndodhur

Policia e Bulqizës duket se është drejt zbardhjes së ngjarjes së rëndë, ndodhur mbrëmjen e djeshme, ku ka humbur jetën një i ri. 22-vjeçari...

A do të na mbrojë vaksina e Covid-19?

Pretendentët kryesorë në garën e vaksinave COVID-19 kanë patur nivele të ndryshme suksesi pas provave klinike, por çfarë do të thotë kjo për luftën...

”Për dy javë zhduket Covid nga planeti”/ Mjeku popullor tregon terapinë

Mjeku popullor, Ruzhdi Metali është shprehur se virusi Covid-19, mund të zhduket për dy javë nga planeti. Në ''Zonë e Lirë'', ai tha se fillimisht...

Studimi: Ja 2 tiparet, që mund t’i bëjnë njerëzit super-përhapës të Covid-19

Provat të shumta tregojnë se super-përhapësit janë faktorët kryesorë të pandemisë Covid-19. Një numër studimesh, kanë treguar se shumica e njerëzve të prekur nga...

28 Nëntori/ Presidenti rus, Vladimir Putin uron shqiptarët

Me rastin e 108-vjetorit të pavarësisë, Presidentit i Rusisë, Vladimir Putin, ka uruar shqiptarët përmes një telegrami urimi dërguar Presidentit të Republikës, Ilir Meta. Në...

Covid-19 në vend/ Bien infektimet, numri i viktimave mbetet i lartë

Kurba e Covid-19, ka pësuar një rënie të lehtë në vendin tonë. Ministria e Shëndetësisë informon se në 24 orët e fundit, 545 persona rezultuan...

Ish-konkurrenti i “Për’puthen” i nxjerr bojën emisionit, nxjerr prapaskenat

Një ish-konkurrent i “Për’puthen” ka publikuar fotot e dyshimta të lojtarit të këtij edicioni, Atdheut, para se të bëhej pjesë e emisionit. Siç duket...

”Autorët i zunë pritë”/ Zbardhen detaje të reja nga atentati në Shkodër

Zbardhen detaje të reja në lidhje me ekzekutimin mafioz të ndodhur paraditen e sotme në Shkodër. Mësohet se autorët kanë qenë dy persona, të...

Në vitin 1920, Çarls Ponci u zhvati qytetarëve të Bostonit 15 milionë dollarë në vetëm 8 muaj. Skema e tij e pasurimit të shpejtë, premtonte një kthim prej 50 për qind të investimit brenda 45 ditëve. Por mashtrimi u zbulua shpejt. Ponci përfundoi në burg, duke e stampuar emrin e tij në analet e historisë së krimit.

Po kush ishte Çarles Ponci? Lindi në Parma të Italisë në vitin 1883. Dihet shumë pak mbi vitet e para të jetës së tij. Vetë ai pretendonte se kishte nisur studimet në Universitetin La Sapienza në Romë, por nuk ishte diplomuar dot. Kur iu mbaruan paratë, Ponci emigroi në SHBA në vitin 1903.

“Unë zbrita në këtë vend me 2.5 dollarë në xhep, dhe 1 milion dollarë shpresa. Dhe këto të fundit nuk më braktisën kurrë”, do të rrëfente më vonë Ponci për median amerikane. Në tokën e mundësive, ai do të merrej në fillim me punë nga më të ndryshme, shitës në treg, pjatalarës dhe kamerier.

Disa kohë më vonë shkoi në Montreal të Kanadasë, ku nisi punë në një bankë. Aty vuri në zbatim për herë të parë skemën e tij mashtruese, duke bindur 40.000 njerëz që të investonin paratë e tyre në skemën e tij. Banka Zarosi në Montreal, që punonte kryesisht me emigrantët italianë, u fut shpejt në rrugën e falimentimit.

Në vitin 1907, policia kanadeze e arrestoi me akuzën e falsifikimit. Ai i kaloi 3 vitet e ardhshme në një burg të Kebekut. Manipuluesi karizmatik, arriti ta gënjejë të ëmën, duke mos i treguar se ishte në burg, por se po “punonte” në burg. Pasi u lirua, Ponci provoi një skemë tjetër për të bërë para.

Këtë herë, trafikoi 5 emigrantë italianë nga Kanadaja në SHBA. Por u kap sërish nga policia që e dënoi me 2 vjet në një burg në Atlanta. Në vitin 1919, Poncit i lindi një ide e re:do të hapte një gazetë që merrej me tregtinë ndërkombëtare, dhe që do të reklamonte bizneset.

Por kur Ponci aplikoi për një kredi, presidenti i bankës e refuzoi kërkesën e tij. Në gusht të po atij viti, Ponci u frymëzua nga një ide e re. Ai po lexonte letrën e një miku të tij spanjoll, që merrej me çështjet e tregtisë. Brenda, gjeti kuponin e një pulle postare.

Ai ishte lëshuar nga një zyrë postare spanjolle, dhe mund të kompensohej me një pullë postare në SHBA. Për shkak të një ndryshimi në monedhën spanjolle, vula e SHBA-së vlente 10 përqind më shumë sesa kishte paguar kolegu i Poncit. Ky i fundit, vendosi që ta shfrytëzonte këtë sistem. Ai do të blinte sasi të mëdha kuponash postarë në vendet me ekonomi të dobët, dhe do t’i konvertonte ato në vendet me ekonomi të forta.

Për shkak se kjo përcaktohej në traktatet ndërkombëtare, plani i Poncit nuk dukej se shkelte asnjë ligj. Ai e emërtoi skemën e tij, Shoqëria e Shkëmbimit të Letrave me Vlerë. Ponci vendosi të ftojë në të investitorë. Në fillim, trajnoi një skuadër agjentësh të shitjeve, që ia prezantuan skemën investitorëve të mundshëm.

Këta shitës, merrnin një komision prej 10 përqind për çdo investitor që arrinin të futnin në skemë, dhe punësuan “nën-agjentë” për të tërhequr akoma më shumë investitorë për një komision prej 5 për qind. Skema e Poncit, mbështetej në premisën e gabuar, se në vend se t’u kërkonte agjentëve të tij apo investitorëve pulla postare, ai thjesht do të merrte paratë e tyre për të paguar investitorët e mëparshëm.

Shumë investitorë, i investuan sërish fitimet e tyre në skemën e Poncit. Nuk kaloi shumë kohë, dhe italiani mblodhi 15 klientët e parë që investuan gjithsej 870 dollarë, dhe brenda 6 muajsh bindi rreth 20.000 investitorë t’i jepnin rreth 10 milionë dollarë.

Ai hapi zyra edhe në Nju Xhersi dhe Mein. Duke mashtruar mbi 40.000 investitorë, Ponci e bëri veten milioner në më pak se gjysmë viti. Në një artikull të datës 24 korrik 1920 të gazetës “Boston Post”, ai e portretizoi veten si një njeri të pasur por bujar.

“Unë nuk kam kënaqësi që të shpenzoj para për veten time. Pasi fitova milionin e parë, do të shpenzoj gjithandej për t’i bërë mirë njerëzve në botë”, shprehej ai. Në artikull thuhej se Ponci kishte një pasuri prej mbi 8.5 milionë dollarësh. Dy ditë më vonë, jashtë zyrës së tij u shfaqën dhjetëra investitorë të rinj.

Ai e përshkroi veten si një “magjistar” që mund ta shndërronte cilindo në një milioner brenda natës. Ndërkohë hetuesit federalë, nisën të auditojnë bilancet e kompanisë së Poncit, duke dyshuar se skema e tij shkelte ligjin. Në fund ishte vetë botuesi i tij ai që e tradhtoi.

Ponci e kishte punësuar Uilliam Mekmasterin për të promovuar kompaninë e letrave me vlerë. Ai zbuloi një ditë mashtrimin e Poncit. Pasi shqyrtoi të dhënat financiare, Mekmaster zbuloi se “të vetmet para që ai kishte në duar, ishin ato të marra nga investitorët, dhe fitimet e mëdha për të cilat ai fliste ishin mitike dhe joekzistente”.

Mekmaster shkoi në redaksinë e gazetës “Boston Post”, për të ekspozuar mashtrimet e Poncit. Më 2 gusht 1920, gazeta publikoi artikullin e Mekmaster më titull “Demaskimi i historisë fantastike të Poncit”. Pas disa ditësh agjentët federalë bastisën zyrën e Poncit.

Për habinë e tyre, ata nuk gjetën numrin e madh kuponave të pullave postare, që kërkoheshin për të paguar investitorët në mënyrë të ligjshme. Përkundrazi, ata zbuluan prova të një mashtrimi të madh. Ponci u arrestua dhe u akuzua për mashtrim, dhe qëndroi 3 vjet e gjysmë në burg.

Pasi u lirua nga një amnisti në vitin 1925, u dënua edhe 9 vjet burg për akuza të tjera të mashtrimit. Kur u lirua me kusht, Ponci u largua për në Florida nën një emër të rremë.

Në vitin 1934, u dëbua në Itali. Në moshën 42-vjeçare, Çarls Ponci ishte në një situatë të mjerë. Bashkëshortja e la, dhe pas një goditjeje në tru në fillim të vitit 1948, vdiq në një spital në Rio de Zhaneiro në Brazil me vetëm 75 dollarë në xhep. Që në atë kohë, emri i tij është shndërruar në një sinonim të mashtrimit.

 TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Si mund ta padisë Gjermania Asadin për përdorim armësh kimike?

Drejtësia gjermane po shqyrton mundësinë e ngritjes së një padie për sulmet me gaz helmues në Siri. Deutsche Welle dhe "Der Spiegel" biseduan me...

Rita Ora uron ditën e flamurit në gjuhën shqipe dhe me foto provokuese

Rita Ora, këngëtarja me famë botërore asnjëherë nuk harron origjinën e saj. Ajo ka uruar Ditën e Flamurit me disa foto shumë provokuese, ku shihet...

Misteri shumëvjeçar: Ku ndodhet deklarata origjinale e pavarësisë së Shqipërisë

Deklarata origjinale e Pavarësisë së Shqipërisë, e firmosur më 28 nëntor 1912 në Vlorë nga delegatët e të gjitha krahinave të Shqipërisë etnike, nuk...

Nuk ka llogari bankare, liderja e Hong Kongut i mban paratë në shtëpi

Shefja ekzekutive e Hong Kongut, Carrie Lam, ka thënë në një intervistë televizive se ajo duhet të ruajë “grumbuj parash” në shtëpi, sepse nuk...

Video/ Sulmuesi shqiptar shënon në fund, i jep 1 pikë skuadrës turke

Sulmuesi, Jetmir Topalli ka shënuar gol në minutën e 95’ në sfidën e Superligës turke, të zhvilluar midis Gazientep dhe Jeni Malatjaspor. 22-vjeçari nga Kosova...