Groenlanda është ishulli më i madh në botë, dhe mbi të qëndron masa më e madhe e akullit në Hemisferën Veriore. Nëse i gjithë ai akull do të shkrihej, niveli i detit do të rritej me më shumë se 7 metra. Por kjo gjë nuk do të ndodhë apo jo?
Ndoshta jo shumë shpejt, por të kuptuarit se sa mund të shkrijë nga shtresa e akullit gjatë shekullit XXI, është një çështje kritike dhe urgjente, të cilën shkencëtarët po përpiqen ta trajtojnë duke përdorur modele numerike të sofistikuara, se si fleta e akullit ndërvepron me pjesën tjetër të sistemit të klimës.
Por problemi është se modelet nuk janë aq të mira në riprodhimin e vëzhgimeve të kohëve të fundit, dhe janë të kufizuara si pasojë njohuritë tona të dobëta mbi topografinë e detajuar të terrenit nën-akullnajor dhe fjordeve.
Një mënyrë e të analizuarit të këtij problemi, është të shohim se si fleta e akullit ka reaguar ndaj ndryshimeve të klimës në të kaluarën, dhe ta krahasojmë atë me parashikimet e modelit për të ardhmen për ndryshime të ngjashme në temperaturë.
Kjo është ajo që u bë një studim të ri të botuar tani në revistën “Nature Communications”. Studiuesit vëzhguan 3 akullnajat më të mëdha në Groenlandë, dhe përdorët fotografitë ajrore të dikurshme, të kombinuara me matje që shkencëtarët patën bërë direkt gjatë viteve, për të rindërtuar mënyrën sesi kishte ndryshuar vëllimi i akullnajave gjatë periudhës 1880- 2012.
Ata zbuluan se 3 akullnajat më të mëdha, ishin përgjegjës për rritjen me 8.1 milimetër të nivelit të detit, ose rreth 15 për qind të kontributit të gjithë shtresës akullnajore. Gjatë periudhës së studimit të tyre, niveli i detit është rritur me rreth 20 cm.
Skema më ekstreme e skenarëve që ata modeluan, supozon se rritja ekonomike do të vazhdojë e pandërprerë gjatë shekullit XXI, duke shkaktuar një ngrohje mesatare globale prej rreth 3.7˚C mbi temperaturat e sotme (rreth 4.8˚C mbi temperaturat para Epokës Industriale, ose që nga vitit 1850).
Ky skenar quhet ndonjëherë si Business As Usual (BAU), dhe sipas një studimi të fundit nga një grup shkencëtarësh amerikanë, ai mund të jetë më i përshtatshmi të paktën deri në vitin 2050. Për shkak të një dukurie të quajtur “amplifikimi polar”, Arktiku ka të ngjarë të ngrohet me më shumë se sa dyfishi i mesatares globale.
Ndërkohë modelet e klimës flasin për një ngrohje me rreth 8.3˚C për Groenlandën në skenarin më ekstrem. Pavarësisht nga kjo rritje dramatike dhe e tmerrshme e temperaturës, studimi i modelimit Fezeh parashikoi që 3 akullnajat e mëdha kontribuojnë midis 9-15 milimetra në ngritjen e nivelit të detit deri në 2100, vetëm pak më shumë se sa ka ndodhur nga një ngrohje globale prej 1.5 gradë Celcius gjatë shekullit XX.
Nëse vazhdohet me trajektoren shumë të frikshme aktuale të rritjes së emetimeve të gazrave serë, akulli i Groenlandës ka shumë të ngjarë të fillojë të shkrihet me ritme që nuk i kemi parë prej të paktën 130.000 vjetësh. Ky skenar, do të kishte pasoja të tmerrshme për nivelin e detit, dhe për qindra miliona njerëz që jetojnë në zona të ulëta bregdetare.
Burimi i lajmit: https://theconversation.com/greenland-is-melting-we-need-to-worry-about-whats-happening-on-the-largest-island-in-the-world-150261
Përshtatur nga TIRANA TODAY
