Pandemia e koronavirusit rrezikon, dhe në fakt po i merr jetën kryesisht të moshuarve. Por në jo pak raste po vërehet se infektimi me COVID-19 po vdesin edhe të rinj, që nuk vuanin nga asnjë lloj sëmundje kronike.
Tani, shkencëtarët po synojnë të analizojnë nëse gjenet mund të shpjegojnë, se përse disa njerëz sëmuren rëndë nga koronavirusi i ri, ndërsa të tjerët shfaqin vetëm simptoma të lehta, raporton revista “Science”.
Disa projekte studimore në vazhdim, synojnë të analizojnë dhe krahasojnë ADN-në e personave që kanë pasur një infeksion të rëndë nga COVID-19, me ato të të sëmurëve me simptoma të lehta, ose pa asnjë simptomë.
Dallimet mund të qëndrojnë tek gjenet, që i udhëzojnë qelizat tek njeriut të ndërtojnë një receptor të quajtur ACE2, tek i cili mbështet koronavirusi i ri për të hyrë në qelizat tona, njoftoi “Science”. Përndryshe, mund të ndodhë që gjenet që mbështesin reagimin imunitar të trupit ndaj koronavirusit, të ndryshojnë midis individëve.
Apo që ata që kanë lloje të veçanta grupit të gjakut, të bartin tipare gjenetike mbrojtëse, që i mbrojnë ata nga sëmundjet, siç sugjerohet edhe nga një studim paraprak nga disa shkencëtarë në Kinë. Tani për tani, fakt është që ne nuk e dimë se cilat gjene, mund t’ bëjnë njerëzit të ndjeshëm ndaj infeksionit serioz COVID-19.
Por duke pasur parasysh ritmin e pandemisë, studiuesit mund të identifikojnë kandidatët e mundshëm brenda disa muajsh, thotë Andrea Xhana, gjenetiste në Institutin për Mjekësinë Molekulare në Universitetin e Helsinki në Finlandë (FIMM).
Xhana dhe kreu i FIMM, Mark Deli po drejtojnë një përpjekje ndërkombëtare për të mbledhur të dhëna gjenetike nga pacientët me COVID-19, të njohur si Nisma e Pritësve Gjenetikë COVID-19. Disa biobanka, përfshirë “FinnGen”në Finlandë dhe 50.000 pjesëmarrës në biobankën e Shkollën së Mjekësisë Ikan në Malin Sinai në Nju York, kanë ”shprehur interes” për të kontribuar me të dhëna në këtë studim.
Disa grupe që po bashkëpunojnë me këtë nismë, planifikojnë të mbledhin mostra të ADN nga pacientët që duan vetë të jenë pjesë e studimit, dhe që aktualisht janë shtruar në spital me infeksionin e COVID-19.
Alesandra Renieri, gjenetiste në Universitetin e Sienës në Itali, pret që 11 spitalet italiane të marrin pjesë në një studim të tillë me grupin e saj kërkimor. “Mendoj se ndryshimet gjenetike janë një faktor kryesor në ndjeshmërinë e organizmit të njerëzve ndaj pneumonisë akute”- shprehet Renieri.
Ndërkohë Zhan Kasanova, studiues pediatrik në Universitetin Rokfeler, po organizon një përpjekje të ngjashme brenda një rrjeti global të pediatërve. Qëllimi i tyre, është të studiojnë pacientë “më parë të shëndetshëm” nën moshën 50 vjeç, të cilët kanë zhvilluar infeksione të rënda me COVID-19, pasi prekshmëria e tyre ndaj virusit ka të ngjarë të shpjegohet me gjenet e tyre, thekson Kasanova për “Science”.
Si pjesë e nismave të tyre, biobankat në Britaninë e Madhe, do të fillojë gjithashtu konsultimin e të dhënave nga pacientët me COVID-19, ndërsa kompania me qendër në Islandë, “DekodeE Genetics” do të jetë partnere me qeverinë e vendit për të bërë të njëjtën gjë.
Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës Projekti i Gjenomës Personale në Universitetin e Harvardit, po rekruton vullnetarë që të japin të dhënat e tyre gjenetike, mostra indesh, të dhënat të tjera shëndetësore dhe gjendjen gjatë COVID-19.
Në javët dhe muajt e ardhshëm, këto dhe projekte të tjera, mund të zbulojnë se përse COVID-19 shkakton vetëm një kollë të përkohshme tek disa njerëz, ndërsa rrezikon jetën e shumë të tjerëve.
TIRANA TODAY
