Tirana Today
  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing
  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing
Tirana Today
Home Stil Kuriozitete

Pema e Krishtlindjes, një traditë me një histori antike

5 vjet ago
in Kuriozitete, Të Gjitha, TT, W-Instant
Pema e Krishtlindjes, një traditë me një histori antike

Krishtlindja po afron, dhe qytete në të gjithë botën e krishterë (por edhe jo të krishterë) shkëlqejnë nga mijëra drita, ku spikasin pemët vezulluese të Krishtlindjeve, që shkëlqejnë në ditët e shkurtra dhe të ftohta të dhjetorit.

Sipas shkrimtarit amerikan Uashington Irving, dimri do të kishte qenë shumë i errët dhe i trishtuar pa ditët e festës kushtuar lindjes së Jezu Krishtit. Dekorimi i pemës është sot një praktikë e zakonshme në çdo qytet dhe ndoshta në çdo familje.

Por si ka lindur kjo traditë? Besohet se tradita e pemës së Krishtlindjes ta ketë zanafillën tek zakonet pagane në Evropën Veriore.

Në realitet, dekorimi i pemëve me rastin e festave fetare, ishte një zakon i pranishëm në Greqinë e lashtë, i adoptuar gjithashtu edhe nga romakët e Perandorisë Lindore.

Padyshim që pema nuk ishte një bredh. Në atë kohë përdorej një degë ulliri ose dafine, e quajtur Eiresione (Ειρεσιώνη), e zbukuruar me kurora prej leshi të kuq ose të bardhë, dhe me fruta të stinës si gështenja, arra, mollë apo dardha.

Pema përgatitej 2 herë në vit: në pranverë për të kërkuar një mot të butë, të favorshëm për korrjet, dhe në vjeshtë për të falenderuar Zotat për dhuratat që toka i kishte dhuruar gjatë vitit të kaluar. Degët e zbukuruara u kushtoheshin hyjnive si Apolloni apo Athina, ato çoheshin nga shtëpia në shtëpi nga fëmijët që këndonin këngë, dhe merrnin në këmbim dhurata.

Kjo traditë vazhdoi gjithashtu edhe në Perandorinë Bizantine të Kristianizuar, si një formë falënderimi ndaj Zotit për dhuratat e tij. Ky zakon mund të ketë mbërritur në Evropën Veri-perëndimore, falë rojeve të pallatit mbretëror në Bizant, apo Batalionit të Kalorësisë Perandorake, ku nisën të zbukuroheshin bimë tipike lokale, si ato me gjelbërim të përhershëm, që përdoren edhe sot.

Rojet që merrnin pjesë në ceremonitë zyrtare, vinin gjithashtu nga vende shumë të largëta si Skandinavia, Britania e Madhe, Rusia, Gjermania. Përgjithësisht kishte kulte jo të krishtera: ku midis tyre kishte ende shumë paganë dhe më vonë myslimanë.

Ndoshta, disa prej tyre e çuan në vendet e tyre të origjinës zakonin e dekorimit të degëve ose pemëve gjatë periudhës së Krishtlindjes. Prandaj duket se një traditë e lashtë siç është ajo e pemës së Krishtlindjes, e konsideruar si tipike perëndimore, vjen në fakt nga Lindja.

Është më e zakonshme ideja se ishin keltët, ata që i dhanë jetë traditës së pemës së zbukuruar, zakonisht me gjelbërim të përjetshëm, për të festuar Solcistin e dimrit, të kremtuar më 25 dhjetor, pasi nga ajo ditë kishte një “rilindje” të Diellit, pra ditët nisnin të zgjateshin.

Gjatë Mesjetës, sërish në rajonet e Evropës Veriore, natën para Krishtlindjeve, në oborret e kishave u vunë Misteret e Adamit dhe Evës: një pemë, e cila me kalimin e kohës do të jetë gjithmonë një bredh (për shkak të vlerës së tij magjike të gjelbërimit të përjetshëm).

Ajo pemë përfaqësonte pemën e mëkatit origjinal, simbolin e rënies së njerëzve nga hiri hyjnor. Duke kremtuar lindjen e Jezu Krishtit, shpëtimtarit të gjithë njerëzimit, të përfaqësuar nga Adami dhe Eva, ajo pemë u bë një simbol i faljes dhe pajtimit. Fillimisht e zbukuruar vetëm me mollë, me kalimin e kohës ajo u pasurua me zbukurime me letra me ngjyra, dhe më pas me topa qelqi, të cilat i dhuronin një shkëlqim të veçantë.

Kjo traditë mbeti për shumë kohë tipike për rajonet e Evropës Veriore, pasi vendet katolike e konsideronin atë një zakon tipik protestant, në mos pagan. Në Itali, personi i parë që zbukuroi një pemë të Krishtlindjes ishte Mbretëresha Margerita, në gjysmën e dytë të shekullit XIX-të.

Në Britani, ky zakoni u shfaq në mesin e viteve 1800 nga bashkëshorti i Mbretëreshës Viktoria, Alberti, që lindi në Saksoni dhe më pas u rrit duke ndjekur traditën e Evropës Veriore. Nga Mbretëria e Bashkuar pema e Krishtlindjes u përhap në të gjithë botën anglo-saksone, dhe më pas edhe në Shtetet e Bashkuara.

Sot, pema e ngritur çdo vit në Qendrën Rokefeler në Nju Jork, është simboli mbarëbotëror i Krishtlindjeve, dhe vendi më i vizituar në Nju Jork gjatë dhjetorit. Në vitin 1931, në një komb të dërrmuar nga Depresioni i Madh, punëtorët që punuan për ndërtimin e “Rockefeller Center”, mblodhën para për të blerë një pemë të Krishtlindjes, të cilën më pas e zbukuruan me dekoracione prej letre të krijuara nga familjarët e tyre, pa asnjë ndriçim.

Burimi i lajmit: https://www.vanillamagazine.it/l-albero-di-natale-una-tradizione-dalla-storia-antichissima-1

Përshtatur nga TIRANA TODAY

Tags: histori antikeKrishtlindjepema

TË LIDHURA

Ujë dhe gaz lotsjellës/ Protesta e opozitës jehonë në mediat italiane
Të Gjitha

Ujë dhe gaz lotsjellës/ Protesta e opozitës jehonë në mediat italiane

21:59 | 18/04/2026
Berisha: Qytetarët s’dalin në protestë për naftën! Kanë frikë nga Rama
Të Gjitha

Berisha: Qytetarët s’dalin në protestë për naftën! Kanë frikë nga Rama

20:43 | 17/04/2026
Prodhohet për herë të parë çokollatë laboratorike
Kuriozitete

Prodhohet për herë të parë çokollatë laboratorike

20:47 | 16/04/2026
Next Post
“Ç’e pyet mo ç’e pyet…”/ Rama krahason opinionistët me qentë (VIDEO)

"Ç’e pyet mo ç’e pyet…"/ Rama krahason opinionistët me qentë (VIDEO)

Paundi britanik shënon rritje të ndjeshme, valutat e tjera nuk luhaten

Paundi britanik shënon rritje të ndjeshme, valutat e tjera nuk luhaten

U qëllua me breshëri plumbash/Pronari i marketit zbardh detajet për Anton Kelin

U qëllua me breshëri plumbash/Pronari i marketit zbardh detajet për Anton Kelin







JU REKOMANDOJMË

Fier/ Hyri për të grabitur banesën, por ndërroi jetë, policia: 47-vjeçari vdiq nga…

Fier/ Hyri për të grabitur banesën, por ndërroi jetë, policia: 47-vjeçari vdiq nga…

12:21 | 13/04/2026
”Ka bërë s*ks me konkurrentët”- Arjan Konomi e demaskoi? Shqipe Hysenaj: Ta di atë sekretin e vogël

”Ka bërë s*ks me konkurrentët”- Arjan Konomi e demaskoi? Shqipe Hysenaj: Ta di atë sekretin e vogël

21:54 | 18/04/2026
Pamje dramatike nga zjarri në Tiranë, nëna largohet nga flakët me foshnjen në duar

Pamje dramatike nga zjarri në Tiranë, nëna largohet nga flakët me foshnjen në duar

17:32 | 14/04/2026
Sherr i madh në studio/ Grida Duma nxjerr nga studio Alfred Lelën: Gishtin fute ku të duash

Sherr i madh në studio/ Grida Duma nxjerr nga studio Alfred Lelën: Gishtin fute ku të duash

22:18 | 16/04/2026




TË FUNDIT

Surprizat nuk kanë fund/ Mesazhe emocionuese për Ledion Liçon nga nëna dhe fëmijët e tij
Showbizz

Surprizat nuk kanë fund/ Mesazhe emocionuese për Ledion Liçon nga nëna dhe fëmijët e tij

by mirseda
01:12 | 19/04/2026
0

Surprizat në këtë finale nuk ishin vetëm për banorët, por edhe për moderatorin Ledion Liço. Ai u...

“Shpresoj që familja ime të jetë krenare”/ Rogerti në lot, finalisti surprizohet nga ish-banorët

“Shpresoj që familja ime të jetë krenare”/ Rogerti në lot, finalisti surprizohet nga ish-banorët

00:52 | 19/04/2026
Monika Kryemadhi dhe Arbër Hajdari pyeten nga Ledion Liço: A do ta zëvendësonit njëri-tjetrin?

Monika Kryemadhi dhe Arbër Hajdari pyeten nga Ledion Liço: A do ta zëvendësonit njëri-tjetrin?

00:14 | 19/04/2026
Emocione për Selin, finalistja ‘shpërthen’ në lot pas mesazhit nga babai i saj

Emocione për Selin, finalistja ‘shpërthen’ në lot pas mesazhit nga babai i saj

23:51 | 18/04/2026
Aksident në aksin Milot–Rrëshen/ Përplasi për vdekje këmbësorin dhe u arratis nga vendngjarja

Aksident në aksin Milot–Rrëshen/ Përplasi për vdekje këmbësorin dhe u arratis nga vendngjarja

22:58 | 18/04/2026
Tirana Today


© 2026 TiranaToday Dev By: Techzero1.com


© TIrana Today. All rights reserved.
Kontakt
EMAIL : [email protected]
Cel: +355694040005

Follow Us

Tirana Today

© TIrana Today. All rights reserved.
EMAIL : [email protected]
Cel: +355694040005
© 2026 TiranaToday Dev By: techzero1.com

Follow Us

  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing

© 2026 TiranaToday Dev by : Techzero1.com