Misioni i parë i NASA-s që nga viti 1972 për të vendosur njerëzit në sipërfaqen e Hënës, është shtyrë deri në vitin 2025. Pak vëzhgues prisnin që NASA të bënte datën e mëparshme të vitit 2024, për shkak të mungesës së fondeve dhe një padie për automjetin e uljes. Por shefi i agjencisë hapësinore Bill Nelson, konfirmoi vonesën në një konferencë për shtyp të martën.
Sipas programit të saj Artemis, NASA do të dërgojë gruan e parë dhe burrin e 13-të në sipërfaqen hënore. Një gjykatës federal amerikan, kohët e fundit la në fuqi një vendim të agjencisë për t’i dhënë kontratën për ndërtimin e një mjeti uljeje hënore, për këtë mision kompanisë SpaceX të Elon Musk.
Themeluesi i Amazon, Jeff Bezos, e kishte kundërshtuar vendimin, pjesërisht, sepse ai tha se kontrata supozohej t’i ishte dhënë më shumë se një ofertuesi. Firma e Bezos, Blue Origin kishte partnerizuar me tre kompani të tjera të hapësirës ajrore për të konkurruar për kontratën prestigjioze të tokës.
Megjithatë, një mungesë financimi nga Kongresi do të thoshte se kjo nuk ishte e mundur, sipas një arsyetimi të publikuar nga NASA në kohën e shpalljes së kontratës.
Nelson fajësoi pjesërisht vonesën e misionit të zbarkimit në padi. “Kthimi në Hënë sa më shpejt dhe në mënyrë të sigurtë është një prioritet i agjencisë. Megjithatë, me padinë e fundit dhe faktorë të tjerë, ulja e parë me njerëz nën Artemis ka të ngjarë jo më herët se 2025”, tha ai.
Misioni i parë në kuadër të programit Artemis do të fluturojë në shkurt të vitit të ardhshëm. NASA do të nisë anijen kozmike Orion në raketën e fuqishme Space Launch System (SLS) pa njerëz në bord.
Gjatë këtij misioni, Orion do të fluturojë rreth Hënës në një udhëtim që zgjat tre javë për të testuar sistemet e tij. Fluturimi i parë me astronautë – Artemis-2 – do të pasojë tani në vitin 2024, tha zoti Nelson. Ai gjithashtu do të fluturojë rreth Hënës.
Artemis-3 do të jetë misioni i parë që do të kthehet në sipërfaqen e Hënës që nga Apollo 17 në 1972. Ai është vendosur të ulet në polin jugor hënor, i cili mendohet të mbajë rezerva të mëdha uji-akulli në kratere që nuk shohin kurrë dritën e diellit.
Akulli në këto kratere mund të përdoret për të prodhuar karburant raketash në Hënë, duke ulur koston e eksplorimit hënor, sepse nuk do të kishte nevojë të dërgohej nga Toka.
Programi do të shohë gjithashtu personin e parë me ngjyrë të zbarkojë në Hënë, megjithëse është e paqartë nëse kjo do të ndodhë gjatë Artemis-3 apo një mision të mëvonshëm.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
