Nga Mark O’Connell “The New York Times”
Disa vite më parë, nga nevoja për të zbutur dhe mbajtur nën kontroll ankthet e mia mbi ndryshimin e klimës, dhe kërcënimin që ajo paraqet për strukturat që mbajnë në këmbë qytetërimin tonë, nisa të lexoj materiale të pafundme mbi këtë temë në internet.
Nuk e disa se sa orë video mund të kem parë në YouTube mbi këtë çështje, teksa kam harxhuar orë të tëra duke marrë pjesë në forume kushtuar rënies së qytetërimit, si dhe duke lexuar mbi historinë e ngritjes së dhe rënies së qytetërimeve përgjatë historisë, apo duke parë foto të bunkerëve luksozë ku do të strehohen super të pasuri në rastin e një apokalipsi.
Justifikimi im ishte po bëja “kërkime”. Në një moment vendosa, që gjëja më e mirë ishte ta derdhja ankthin tim në shkrimin e një libri mbi këtë çështje.
Dhe kam shpenzuar 3 vjet duke udhëtuar në vende të ndryshme të botës, ku kam ndjerë se energjitë apokaliptike të kohës sonë mund të kanalizohen në një mënyrë më efektive.
Për shembull zona e përjashtimit e Çernobilit; një vend i izoluar në Dakotën e Jugut, ku një sipërmarrës po krijonte një “komunitet mbijetese”; një fermë delesh në Zelandën e Re që Peter Till e bleu si një vend për t’u strehuar në rastin e një katastrofe globale.
Në një farë mase, të gjitha këto fiksime të miat – super të pasurit që arratisen me avionë privatë drejt strehave të tyre të blinduara, njerëz që grumbullojnë ushqime dhe ilaçe dhe përgatiten për rrënimin e strukturave shoqërore, Elon Mask dhe këmbëngulja e tij e çuditshme për kolonizimin e Marsit si një planet “rezervë” për njerëzimin – më dukeshin si metafora ekstreme të ndjenjë së thellë të fajit që ka kultura perëndimore, dhe e teprimeve më groteske të individualizmit kapitalist.
Në një farë mase, ishte gjithçka abstrakte. Por tani shihni se çfarë ka ndodhur. Këto skenarë, befas janë materializuar. Si gjithë të tjerët, edhe unë i kam përjetuar ditët e fundit me dhimbje, por jo me ndonjë habi të madhe.
Ndjehem sikur po shoh një ëndërr të çuditshme dhe të trishtë, nga e cila nuk duket se po zgjohem dot, një ëndërr në të cilën një forcë misterioze e ka zhdukur thelbin e jetës së njeriut, ku njerëzit duhet të ruajnë me çdo kusht distancën e tyre nga njëri-tjetri.
Bota ndihet bosh, e çuditshme dhe sikur ka gabuar. Por pavarësisht ndjesive, kjo që po shohim nuk është fundi i botës. Është vetëm lloji i gjërave që kanë ndodhur gjithnjë me njerëzit. Ndoshta mendimi më i dhimbshëm, nuk është se jemi dëshmitarë të fundit të botës, por se jemi thjesht në fundin e gjërave në një kapitull të historisë.
Në greqishten origjinale, fjala “apokalips” do të thotë thjesht një zbulim, pra një zbulesë. Dhe në këtë kuptim, sot ka njëfare ndjesie se këto ditë janë apokaliptike.
Vetë bota po na zbulohet me një qartësi befasuese dhe surrealiste. Dhe pjesa më e madhe e asaj që është zbuluar, është e shëmtuar:një pabarazi e madhe sociale që qëndron në themel të shoqërive tona, një mungsë efikasiteti vdekjeprurëse e kapitalizmit të tregut të lirë, dhe marrëzia e shumë prej njerëzve që janë sot në pozicione drejtuese.
Por ka edhe gjëra të bukura, të cilat po zbulohen me shumë qartësi dhe forcë. Nga këto, ajo që më jep më shumë shpresë në këtë kohë të trishtë dhe të frikshme, është se përkundër dëmit të shkaktuar nga ideologjia e individualizmit, ka vendosmëria për të mos vepruar jashtë një sensi të qëllimit të përbashkët.
Vizioni i përgatitjes për fundin e botës, është i zymtë në një lloj mënyrë të pajustifikuar: ai e vizaton shoqërinë si një godinë të brishtë, me ndarje të hollë mes normave të sjelljes nga njëra anë dhe lakmisë dhunës që është në natyrën e njeriut nga ana tjetër.
Në mesin e përgatitësve për apokalipsin, një nga mënyrat e preferuara për të reaguar ndaj një krize të rëndë është të braktisni gjithçka, dhe të tërhiqeni në shtëpinë e dikujt, që është e mbushur me ushqime, furnizime të tjera, dhe në shumë raste edhe me armë.
Kjo quhet një masë e nevojshme, për të mbrojtur veten dhe familjen e një personi. Në disa aspekte, kjo është pikërisht ajo që po bëjnë shumë prej nesh në këtë moment. Por ekziston edhe një dallim thelbësor, që sa etik aq edhe politik.
Ata që përgatiten për apokalipsin, si super të pasurit me planet e tyre për t’u arratisur në vende të sigurta dhe të largëta me avionët e tyre private, janë duke e izoluar vërtet veten, por janë larg një lloj vetë-mbrojtje egoiste.
Kjo paradigmë, është përmbysur plotësisht në kushtet e krijuara nga pandemia e koronavirusit.
Ata prej nesh, që po përgatiten për fundin e botës, dhe që po ruajnë një distancë të kujdesshme nga njëri-tjetri, po e bëjnë këtë jo sepse ne i shohim njerëzit e tjerë si një kërcënim që duhen shmangur, por sepse e kuptojmë se fatet tona janë të pandashme nga ato të njerëzve të tjerë.
Nëse e kemi kapërcyer këtë handikap, kjo ndodh pasi ne u bëmë bashkë për të mirën kolektive, duke qëndruar larg njëri-tjetrit. Sepse nëse ka një gjë që zbulon një pandemi virale, ajo është se të qenit të ndarë, nuk është në natyrën tonë si njerëz. /TIRANA TODAY
