E shtunë, 4 Korrik, 2020
28 C
Tirana

Kur vjedhja e një tanku, rrezikoi një luftë bërthamore mes Kinës e Bashkimit Sovjetik

Më të lexuarat

Franca me kryeministër të ri

Presidenti francez Emmanuel Macron ka zgjedhur Jean Castex si kryeministrin e ri të Francës, pas dorëheqjes së Edouard Philippe. Edouard Philippe paraqiti dorëheqjen sot tek...

“Trupin ia lyenin me vaj për të ndalur dekompozimin”, 34 vjeçarja jep dëshminë shokuese

Me kalimin e orëve po bëhen me dije të dhëna të reja nga ngjarja në Kombinat, ku u gjetën pa jetë nënë e bijë,...

Favore seksuale për t’i kthyer mjetin, arrestohen dy zyrtarë policie

Dy efektivë të Policisë Rrugore në Tiranë janë arrestuar, pasi akuzohen se në këmbim të dorëzimit të automjetit të sekuestruar në pronësi të një...

Shqetësim në Spanjë, rikthehen masat e izolimit

Qytetarët në Spanjë kanë filluar që të shqetësohen sërish nga koronavirusi. Numri i rasteve të reja me COVID-19 është rritur ndjeshëm ndërkohë në një zonë...

Aksident në hyrje të Lezhës, përplasen tre automjete

Një aksident ka ndodhur gjatë mesditës së sotme, në hyrje të Lezhës. Në këtë aksident janë përfshirë tre automjete. Si pasojë e këtij aksidenti janë...

Fshihej në bodrum/Ndërhyn RENEA, publikohen pamjet kur kapet 32-vjeçari me rrezikshmëri të lartë

Forcat RENEA kanë arrestuar në Bulqizë, të shumëkërkuarin Fadil Tërnova, 32-vjeç. Në sajë të operacionit të koduar "Fundi i arratisë", është vënë në pranga...

Ngjarja makabre në Kombinat/ Flasin Dëshmitarët e Jehovait

Lidhur me ngjarjen makabre në Kombinat, në media u raportua se të treja ishin ndjekëse të Dëshmitarëve të Jehovait, për shkak se në shtëpinë...

“Zhaneta më tha mos ta shoh bojën”, fqinjët rrëfejnë momentet e fundit me familjen Josifi

Dëshmi tronditëse vijnë për ngjarjen në Kombinat, ndërsa fqinjët tregojnë se kryefamiljarja i kishte larguar të gjithë. Zhaneta Josifi, 56 vjeçe dhe vajza Anisa...

Pandemia/ Shënohet rekord i zi në Kosovë

Ditën e sotme është shënuar një rekord i zi nga koronavirusi në Kosovë. Autoritetet përkatëse bëjnë me dije se gjatë 24 orëve të fundit kanë...

Del nga rruga mjeti në Tiranë/ Ndërron jetë pasagjeri, shoferi në spital

Në rrugën e Zallbastarit, në vendin e quajtur “Rrapi”, një mjet ka dalë nga rruga dhe për pasojë ka ndërruar jetë pasagjeri në mjet,...

Nëse qytetarët e zakonshëm, do të dinin historitë e vërteta që fshihen pas vendeve që përfshihen në mosmarrëveshje politike – Amerika, Kina, Rusia, India dhe shumë të tjerë – askënd nga ne nuk do të mund ta zinte gjumi të qetë.

Pavarësisht nëse bëhet fjalë për armatime bërthamore, kalime kufitare, sanksione apo një mori temash të tjera, qeveritë konfliktohen më seriozisht dhe në një mënyrë më të rrezikshme, nga sa mund ta perceptojnë shumica prej nesh.

Të gjitha këto lloj mosmarrëveshjesh, kanë vazhduar ndër breza, dhe pavarësisht se kush është fajtor për to, një gjë mbetet konstante: pasojat i vuan popull i një vendi, dhe jo politikanët që tërheqin “fijet” nga lart. Kur kombet kanë një ideologji politike të njëjtë, ato kanë zakonisht mundësi të shmangin konfliktet në format e tyre më të këqija, pavarësisht nëse janë vendet kapitaliste si Amerika, Kanada, Britania etj, apo komuniste si Bashkimi Sovjetik dhe Kina.

Kur Rusia dhe Kina nënshkruan Traktatin e Pekinit të vitit 1900, ato arritën që të kenë një raport pak a shumë të mirë mes tyre. Kjo deri në vitin 1956, kur në pushtet erdhi Nikita Hrushov, që gati sa nuk solli një konflikt bërthamor mes 2 vendeve.

Traktati i 1990-ës, i kishte dhënë Moskës një pjesë të Mançurisë dhe disa zona të tjera kufitare me Kinën. Por për sa kohë që të dyja vendet ishin komuniste në parim dhe praktikë, nacionalistët kinezë të pakënaqur nga traktati, u injoruan nga Pekini.

Por ngjitja në pushtet e Hrushovit ndryshoi gjithçka. Ai ndërmori shumë reforma, dhe e etiketoi Stalinin si një “përbindësh”. Udhëheqësi i Kinës, Mao Ce Dun u ndje i rrezikuar nga kjo qasje. Ndaj raportet mes Moskës dhe Pekinit nisën të përkeqësohen me shpejtësi.

Në fillim Mao u distancua nga Hrushovi, dhe nisi të flirtojë me në Perëndim. Dhe kur Hrushovi kërkoi lejimin e radiostacioneve sovjetike përgjatë kufijve të Kinës për të ndihmuar ndërlidhjen e nëndetëseve të marinës sovjetike, Mao ra në parim dakord, edhe pse kishte dyshime të forta.

Kushti që ai vuri për këtë marrëveshje, ishte që Kina të lejohej të pajisej me armë bërthamore.

Por kur Kriza e Raketave Kubane në vitin 1962, e nxiti Kinën të pushtonte rajonin Aksai-Chin në Indi, Bashkimi Sovjetik u rreshtua në krah të Indisë. Më pas Hrushovi hoqi raketat e tij bërthamore nga Kuba, dhe marrëdhëniet midis Kinës dhe Rusisë, arritën në pikën më të ulët historike.

Mao i shfrytëzoi tensionet si një justifikim për të hapur diskutime rreth Traktatit të Pekinit, të cilin e cilësonte të padrejtë. Mosmarrëveshja kryesore ishte fokusuar tek 52.000 km2, një territor i kontrolluar nga sovjetikë në Pamir, një zonë që shtrihej midis rajonit kinez të Xinjiangut dhe Republikës Sovjetike të Taxhikistanit.

Mao dëshironte që rajonet e përfshira në traktat t’i ktheheshin Kinës. Dhe disa muaj më vonë, e ofendoi Hrushovin me disa shaka pa kripë gjatë një fjalim publik. Bisedimet u ndërprenë, dhe situata në kufi u tensionua.

Lexo edhe :   Rusia: Nuk jemi në bisedime me SHBA për pjesëmarrje në G7
Lexo edhe :   Rusia: Nuk jemi në bisedime me SHBA për pjesëmarrje në G7

Rusia kishte teknologji ushtarake superiore, por popullsia shumë me e madhe e Kinës garantoi një furnizim pothuajse të pashtershëm të ushtarëve të armatosur. Sovjetikët e dinin që nuk mund të përdorin armë bërthamore pa e dëmtuar rëndë territorin e tyre. Por Mao nuk ishte i bindur se shkatërrimi do të ishte aq i madh. Kështu që ai testoi një armë bërthamore në vitin 1964.

Të dyja palët nisën të akuzonin tjetra-tjetrën se po vepronin në mënyrë çnjerëzore. Asnjëra palë nuk dëshironte të shihej si më e dobët, por asnjëra nuk e dëshironte një luftë bërthamore.

Për ta shmangur përplasjen e armatosur, kur rusët i pajisën rojet e tyre kufitare me nga një shkop të madh, kinezët pajisën ushtarët e tyre me shkopinj më të mëdhenj.

Përplasja nisi të shfaqje si një version moderne i një përleshje sportistësh mesjetarë. Madje në disa raste palët kundërshtonin njëri-tjetrin edhe me duke përdorur ujin. Por situara ndryshoi më 2 mars 1969, kur kinezët vranë dhjetëra roje sovjetike në ishullin Zhenbao.

Sipas burimeve kineze, sovjetikët pësuan 58 të vdekur dhe 94 të plagosur, ndërsa vetë kinezët patën vetëm 29 të vdekur. Sovjetikët jepnin shifra të kundërta:248 ushtarë kinezë të vrarë në ishull, ndërsa ata vetë humbën 32 roje kufitare, dhe 14 të tjerë u plagosën.

Moska dërgoi 4 tanke T-62, më të rinjtë dhe më të përparuarit e kohës, për të kapërcyer lumin dhe për të pushtuar ishullin. Kur njëri ra mbi 1 minë tokësore, 3 të tjerët u tërhoqën me shpejtësi. Kinezët donin me patjetër tankun sovjetik për t’i vjedhur sekretet e projektimit. Pas disa përpjekjesh, arritën ta marrin megjithëse ai ishte dëmtuar shumë.

Tanku u dërgua menjëherë në një fabrikë tankesh në Lishuen. Të tërbuar sovjetikët, dërguan një sabotator që të hidhte në erë tërë fabrikën. Por ai u kap para se të vepronte, dhe u ekzekutua në vend. Tanku T-62, ishte vetëm një simbol i këmbënguljes kineze, por nuk bëri asgjë për të anuar ekuilibrin e focës në favor të Kinës.

Gjithsesi, ai gjest arriti diçka shumë të rëndësishme:e bëri Maon të kuptojë se duhet të hidhte sytë nga Perëndimi. Kjo çoi drejtpërdrejt në një shkrirje të marrëdhënieve amerikano-kineze, dhe në vizitën historike të presidentit amerikan Riçard Nikson në vitin 1972, e cila i dha fund 25 vjet marrëdhënieve të ndërprera midis 2 vendeve.

Në një farë mënyre, vjedhja e tankut nga Kina, kontribuoi ndjeshëm në vetëdijen e Kryetarit Mao se ishte koha për të “ngrohur” marrëdhëniet e kombit të tij me Amerikën. Uashingtoni nga ana e tij e mirëpriti sfidën që Pekini i bëri rivales së saj të egër Moskës. Edhe pse ishulli Zhenbao iu kthye në Kinës në vitin 1991, të dyja vendet arritën që të bien dakord zyrtarisht vetëm në vitin 2003 për kufijtë midis tyre.

TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Pandemia/ Ndahet nga jeta sportisti 38-vjeçar

Për shkak të infektimit me koronavirus, ka ndërruar jetë ish-karateisti 38-vjeçar, Flamur Shasha. Lajmin për vdekjen e Shashës e ka bërë të ditur Federata e...

Pse të rinjtë po preken nga pandemia? Përgjigjet mjeku pneumolog

Mjeku pneumolog Arjan Mezini gjatë një interviste në “News 24” komentoi situatën e krijuar nga koronavirusi në vend. Ai iu përgjigj pyetjes se “pse të...

“Përplasje” mes Turqisë dhe Francës

Mosmarrëveshja midis Turqisë dhe Francës pas një konfrontimi në brigjet e Libisë po bëhet më e ashpër. Parisi largohet nga misioni i NATO-s "Sea Guardian”...

Historike! Si e zbuloi zhytësi kanadez minierën më të hershme nëntokësore

Revista e njohur “Science Advances”, e udhëhequr nga Brandi MacDonald nga Universiteti i Misurit, ka publikuar një artikull mjaft interesant! Bëhet fjalë për një zhytës...

Aksident në Vlorë, plagosen 2 efektivë policie

Së fundmi, ka ndodhur një aksident në Vlorë, ku për pasojë janë plagosur 2 efektivë policie. Ende nuk dihet gjendja e tyre shëndetësore, ndërsa janë...