Gazetaria e lirë është shtylla kurrizore e shoqërive të lira! Reporterët e politikës kanë protestuar sot para Kuvendit, pas vendimit për të mos lejuar median të ndjekë punimet e komisioneve parlamentare. Një protestë e paralajmëruar më herët, ndërsa në një zë ata kërkuan për të bërë gazetari. Refeuar vendimit të Kuvendit për t’i lënë jashtë Komisioneve dhe seancave plenare, gazetarët e kanë konsideruar si tentativë për të censuruar punën e tyre. Me parulla në duar me mbishkrimin “Krijuat ERTV, mos krijoni GRTV”, referuar kryeparlamentarit Gramoz Ruçi, gazetarët folën para kamerave dhe kërkuan tërheqjen e këtij vendimi, që nuk u lejon të ushtrojnë detyrën e tyre.
Kuvendi ‘ndalon’ gazetarët të ndjekin aktivitetet LIVE
Duke iu referuar ndryshimeve në Rregulloren e Kuvendit, të miratuara në Byronë e këtij institucioni, gazetarët do t’i ndjekin aktivitet vetëm nëpërmjet rrjetit të transmetimit në një sallë të posaçme për gazetarët, ç’ka pengon kontaktin e afërt me deputetët.
“Personat e akredituar pranë Kuvendit të Shqipërisë, akomodohen në dy godinat e parlamentit, në mjediset e caktuara për ta si më poshtë:
-Te kryesia e kuvendit në news room, salla e gazetareve që ndodhet në katin e parë të godinës
-Te vendi i caktuar për gazetarët te salla e seancave plenare.
Edhe nëse do të duan që të marrin një prononcim apo intervistë nga deputetët në mjediset e këtij intitucioni, ata nuk do të lejohen nëse nuk kanë marrë më parë leje. Organizimi i intervistave me deputetët zhvillohet në bazë të kërkesës së partaqitur te zyra në Kuvend.
-Kerkesa përmban
-Emer mbiemër të deputetit që do të intervistohet
– Çështje konkrete për të cilat kërkohet intervista”.
Në vendimin e Byrosë theksohet se lejohen vetëm gazetarët e RTSH-së dhe ATSH-së që të lëvizin të lirë në Kryesinë e Kuvendit dhe sallën e parlamentit me status të veçantë.
Safe Journalist: Të hiqet vendimi, rregullorja e re rrezikon lirinë e medias
Organizata Safe Journalist (Gazetarët e Sigurtë) ka reaguar pas vendimit të Kuvendit që ndalon gazetarët e politikës, që të bëjnë raportimin e tyre drejtpërdrejtë, duke i lënë ata jashtë. Organizata kërkon nga Kuvendi shfuqizimin e këtij vendimi, pasi rrezikon lirinë e medias në vend.
Reagimi i plotë:
Byroja e Kuvendit të Shqipërisë (Parlamenti) ka publikuar në një rregullore të re për Akreditimin, Akomodimin dhe Orientimin e Mediave Masive në Parlament.
Kjo rregullore e re prek mediat audiovizive, mediat e shkruara dhe ato në internet. Në krahasim me rregulloren ekzistuese të miratuar në 2014, ky vendim përcakton në Nenin 12 që gazetarët e akredituar mund të vendosen vetëm në dhoma të veçanta (Dhoma e Lajmeve) në ndërtesën e parlamentit dhe të mos jenë në gjendje të ndjekin dhe raportojnë drejtpërdrejt nga dhomat aktuale ku komitetet parlamentare ose po zhvillohet asambleja e Përgjithshme.
Për më tepër, neni 16 përcakton që Kuvendi i Shqipërisë, kryesisht punonjësit përgjegjës për rendin dhe sigurinë, sigurojnë shoqërimin e mediave të akredituara gjatë qëndrimit të tyre në Kuvend. Më tej, neni 17 përcakton hapësirat e sakta ku mediat e akredituara mund të lëvizin në ndërtesën e Parlamentit: vetëm në sallën e lajmeve, sallën e konferencave për shtyp, në oborr dhe galerinë e hapur të zonës kryesore të asamblesë.
Vetëm gazetarët nga transmetuesi publik RTSH dhe agjencia e lajmeve publike ATSH njihen me liri më të gjerë të lëvizjes brenda parlamentit dhe mund të ndjekin dhe raportojnë drejtpërdrejt nga komitetet parlamentare ose Asambleja e Përgjithshme.
Neni 18 përcakton që qasja në transmetimet video gjatë takimeve do të sigurohet për mediat nga Parlamenti. Neni 29 përcakton që organizimi i intervistave me deputetë bazohet në kërkesën e paraqitur në Zyrën e Shtypit të Kuvendit, nga media e akredituar.
“Unioni i ka dërguar më 7 qershor 2021 një kërkesë zyrtare Parlamentit për të dhënë më shumë detaje mbi zbatimin e kësaj rregulloreje dhe ndryshimin e artikujve të veçantë që mund të ndikojnë në mbulimin e pavarur të aktiviteteve parlamentare nga media. Sidoqoftë, duke qenë se nuk ka një standard të unifikuar në Bashkimin Evropian në lidhje me këtë çështje, do të ishte e përshtatshme të merren parasysh praktikat më të mira dhe të konsultohen me organizatat përkatëse të medias përpara se të merren vendime të tilla “, tha Aleksandër Çipa, Kryetari i Unionit të Gazetarëve Shqiptarë.
“Ndryshimet në rregulloren e Parlamentit në lidhje me marrëdhëniet me mediat duhet të bëhen me një proces të duhur konsultimi me shoqërinë civile, organizatat e medias dhe palët e tjera të interesuara dhe do të ishte e përshtatshme gjithashtu të konsultohemi me CoE, OSBE dhe BE në lidhje me praktikat më të mira evropiane. Parlamenti duhet të tërheqë vendimin dhe të fillojë një proces konsultimi ”, tha Blerjana Bino, Studiuese për Rrjetin e Gazetarëve të Sigurt në Shqipëri.
Rrjeti SafeJournalists, që përfaqëson më shumë se 8,200 profesionistë të medias në Ballkanin Perëndimor, qëndron në solidaritet me kolegët shqiptarë dhe shpreh shqetësimin për një sjellje të tillë nga zyrtarët legjislativë që mund të rrezikojnë lirinë e medias.
Ne kërkojmë nga Parlamenti shqiptar të tërheqë këtë vendim dhe t’i përmbahet procesit të konsultimit, pasi rregullore të tilla kanë një ndikim të drejtpërdrejtë në raportimin e pavarur të medias, lirinë e shprehjes dhe transparencën dhe duhet të miratohen vetëm pasi të jetë kryer konsultimi i duhur me aktorët e interesuar në media, shoqëria civile dhe sektorët e lidhur me to. Në fund, duke marrë parasysh që raporte të ndryshme të pavarura shprehin shqetësime në lidhje me gjendjen e transparencës dhe llogaridhënies së institucioneve publike përfshirë Parlamentin, ky vendim ka shumë të ngjarë të ndikojë edhe më tej në nivelin e transparencës së Parlamentit. Prandaj, është thelbësore që Parlamenti të forcojë transparencën dhe pjesëmarrjen e palëve të interesuara dhe mënyra se si ata menaxhojnë marrëdhëniet me mediat është gjithashtu e rëndësishme këtu. Çdo sulm ndaj gazetarëve është një sulm ndaj interesit publik, demokracisë dhe të drejtave të të gjithë qytetarëve.
