Për shkak të lehtësisë së përdorimit, AK-47, shpikësi i të cilit, Mikhail Kalashnikov, vdiq në vitin 2013 në moshën 94-vjeçare, është arma e preferuar nga shumë ushtarë, luftëtarë të lirisë, apo edhe pjesëtarë të botës së krimit. Kjo armë u prezantua për herë të parë 72 vjet më parë. Por si u bë kaq shumë popullore në mbarë botën?
Çdo të thotë AK-47?
AK është akronomi në gjuhën ruse i “automatë Kallashnikov”, sipas mbiemrit të shpikësit. Numri 47, është një referencë për vitin 1947 kur u shpik.
Sa kallashnikovë ka sot në botë?
Vlerësime të ndryshme, flasin për një shifër midis 75-100 milionë AK-47 në të gjithë botën, ose 1 kallashnikov për 70 njerëz në botë.
Sa dëme shkakton kjo armë?
Çdo vit, rreth 250.000 njerëz vdesin nga plagët e shkaktuara nga AK-47.
Sa kushton një armë e tillë?
Në disa pjesë të botës, një AK-47 mund të blihet për vetëm 10 dollarë. Në shumicën e vendeve, mund të blihet për 100-300 dollarë amerikanë, në varësi të nivelit të armiqësisë në zonë. Në përgjithësi, sa më i zhytur në konflikt të jetë një vend, aq më i lartë është çmimi.
Ku prodhohet kjo armë?
Ndërsa kallashnikovi prodhohet nga më shumë se 20 vende, prodhuesi më i madh në botë i tyre është Kina. Rusia nuk e prodhon më këtë lloj arme, por ka rezerva të mëdha të saj.
A janë të njëjtë të gjithë llojet e AK-47?
Ekzistojnë dhjetëra versione dhe emra të ndryshëm të AK-47, por që të gjitha ato kanë të njëjtin dizajn bazë.
Si u bë popullore kjo armë, në disa nga zonat më të rrezikshme të konflikteve në botë?
Përmes operacioneve të fshehta,CIA-a amerikane furnizoi me miliona armë AK-47, dhe mortaja muxhahedinët në Afganistan në vitet 1970-1980, për të luftuar pushtuesit sovjetikë.
Cili konflikt e solli AK-47 në vëmendjen e Perëndimit?
Kjo armë u pa për herë të parë nga perëndimorët në tetorin e vitit 1956, kur ushtria sovjetike që hyri në Budapest, i përdori për të shtypur revolucionin anti-komunist në Hungari, duke shkaktuar vdekjen e mijëra hungarezëve.
A është përdorur kjo armë në masakrat që vërehen shpesh në SHBA?
Më 5 dhjetor 2007, një 19-vjeçar i armatosur me AK-47, hapi zjarr në një qendër tregtare në Omaha të Nebraskës në SHBA, duke vrarë 8 persona dhe plagosur 3 të tjerë, përpara se të vriste veten.
Kush janë disa nga përdoruesit më të famshëm të kësaj arme?
Pamjet filmike, tregonin shpesh ish-shefin e organizatës terroriste, Osama bin Laden, me një kallashnikov në krah, ose aty pranë. Kjo armë, ka qenë e preferuara edhe e ish-diktatorit irakian, Sadam Husein.
A përdoret ajo nga ushtritë shtetërore?
Rreth 50 ushtri kanë aktualisht AK-47 në arsenalin e tyre. Mes tyre përmendim Kinën, Egjiptin, Kubën, Sierra Leone, Somali, Sudanin, Sirinë, Iranin, Irakun etj. Kallashnikovi, mbetet ende një pjesë e rëndësishme e arsenalit të ushtrisë shqiptare.
A preferohet nga ushtarët në terren?
Disa ushtarë amerikanë preferojnë qartazi ta përdorin AK-47 në beteja, veçanërisht në Irak ose Afganistan, ku pluhuri dhe rëra kanë tendencën të bllokojnë armën e tyre zyrtare M-16. Ndërkohë, kushtet atmosferike dhe terreni, ndikojnë pak në funksionimin e kallashnikovit.
Ushtria e re irakiane e krijuar pas vitit 2007, u armatos në fillim me AK-47, të cilat Shtetet e Bashkuara i blenë nga Jordania. Gjithsesi, qeveria amerikane nisi më vonë furnizimin me M-16, pasi shumë nga kallashnikovët, po përfundonin në duart e grupeve kryengritëse.
A ka fituar shumë para shpikësi i saj?
Shpikësi Mikail Kallashnikov, mori vetëm pagën e punës si inxhinier për krijimin e AK-47. Por më vonë, ai shpresoi të fitonte para përmes markës të njohura globalisht të vodkës “Kallashnikov”, për prodhimin e të cilës ai ka autorizimin e tij. Vitet e fundit të jetës së tij, Kallashnikov e fitoi pjesën më të madhe të parave, duke marrë pjesë në ekspozitat e ndryshme të armëve.
Dhe së fundmi, sa e përhapur është AK-47, si një simbol në politikën bashkëkohore?
Arma ruse AK-47, është pjesë e flamujve kombëtare të Mozambik, një vend në Afrikën e Jugut, dhe Hezbollahut, partia politike myslimane, dhe njëherazi një grupim paramilitar në Liban./ TIRANA TODAY
