Nga: Pierre Haski “Internazionale”
Kundërshtarët e Shteteve të Bashkuara brohorasin, por ata nuk ishin të vetmit. Pjesa më e madhe e botës po dëshmon e habitur, numërimin e komplikuar pas zgjedhjeve presidenciale. Falë CNN, secili prej nesh është bërë një ekspert në hartën e qarqeve të Pensilvanisë apo Arizonës.
Pezullimi elektoral nuk është asgjë e re në Shtetet e Bashkuara. Shembulli i fundit ishte sfida midis republikanit Xhorxh W.Bush dhe demokratit Al Gor në vitin 2000. Por një president që pretendon para kohe fitoren, dhe ushqen dyshime mbi një proces demokratik që është ende në zhvillim e sipër, është diçka që nuk është parë kurrë më parë, dhe absolutisht e dëmshme për vetë parimin e demokracisë.
Me një ironi të pavullnetshme, ambasada amerikane në Bregun e Fildishtë në Afrikë lëshoi një deklaratë më 4 nëntor, pas zgjedhjeve lokale të kontestuara nga opozita e atjeshme, duke i ftuar udhëheqësit e vendit që të “shfaqnin përkushtimin e tyre ndaj procesit demokratike dhe sundimit të ligjit”. Të njëjtat fjalë mund të vlejnë për Shtetet e Bashkuara.
Zemërimi si kauzë politike
Në diskutim është modeli amerikan apo Donald Trump? Pyetja është e ndërlikuar… Padyshim ne po përballemi me një krizë të modelit amerikan, që nga ana tjetër ka lejuar ngjitjen në pushtet tënjë personi si Trumpi.
Në vitin 2016, presidenti aktual mishëroi ndjenjën anti-sistem duke u përballur me HilariKlintonin, një simboli i demokracisë në duart e elitave. Aspekti më i pabesueshëm është se, pas 4 vitesh në pushtet, Trump ka arritur të ruajë apo edhe ta zgjerojë bazën e tij elektorale , duke vazhduar që të shfrytëzojë zemërimin.
Ndarjet e Shteteve të Bashkuara, gjenden në një shkallë globale, dhe kontribuojnë në zbehjen e joshjes ndaj një modeli që në të kaluarën ka qenë një burim frymëzimi. Fuqia e butë – ndikimi i një vendi dhe shoqërie përtej forcës së tij ushtarake ose ekonomike – ka qenë prej kohësh një as në “mëngën” e SHBA.
Sot edhe ajo është qartazi në telashe. Është e drejtë të rikujtojmë shkurtimisht historinë e përhapjes së modelit amerikan. Një leximi i imponuar në këtë moment i librit “Demokracia” e Aleksis dë Tokëvilit në Amerikë, thoshte që nëvitin 1831 se një sistem demokratik ishte e kundërta e jakobinizmit francez.
Tridhjetë vjet më vonë, në vitin 1865, i riu Zhorzh Klemanso, arkitekt i Traktatit të Versajës që i dha fund Luftës së Parë Botërore, zbarkoi në Shtetet e Bashkuara “për të kuptuar se si një popull i lirë mund të ruajë lirinë e tij”.
Klemanso qëndroi në SHBA për 4 vjet, dhe dërgoi disa artikuj në gazetën franceze “Le Temps”, të mbledhura në librin e sapo-botuar së fundmi “Letra nga Amerika”.Në parathënien e tij, profesori i Universitetit të Jeilit Brus Akerman thekson se “sot Amerika ka shumë nevojë për një tjetër Klemanso apo një Martin Luther King.
“Janë vetëm burra dhe gra të këtij kalibri, ata që mund t’i rezistojnë joshjeve autoritare të Donald Trumpit ”- tha ai . Por do të duhet më shumë se sa një humbje elektorale e Trumpit, për të rivendosur shkëlqimin e demokracisë amerikane, dhe mbi të gjitha për të rivendosur aftësinë e saj për të ndriçuar në sytë e botës.
TIRANA TODAY
