E diel, 12 Korrik, 2020
19 C
Tirana

“Sulltani” i Turqisë bashkon në admirim liderët armiqësorë të Ballkanit

Më të lexuarat

Hoti paralajmëron rikthimin e gjendjes së jashtëzakonshme

Kryeministri Avdullah Hoti ka paralajmëruar se nëse numri i rasteve vijon të rritet, atëherë në Kosovë mund të shpallet gjendja e jashtëzakonshme. I ftuar në...

Humb jetën nga koronavirusi babai i gazetarit të njohur

Gazetari i njohur, Berat Buzhala njofton se babai i tij ka ndërruar jetë nga koronavirusi. Përmes një postimi në Facebook, gazetari tregon se babai i...

Zbardhet përgjimi/ Ish-kryeministri maqedonas Zoran Zaev ofendon shqiptarët

Një përgjim i ish-kryeministrit të Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, ku dëgjohet duke ofenduar shqiptarët po bën xhiron e rrjetit. Në videon e siguruar nga...

U fotografua në rrugë, reagon deputetja e infektuar

Deputetja e PDK në Kuvendin e Kosovës Eliza Hoxha e cila është infektuar nga COVID-19, së fundmi u fotografua në rrugë. Reagimet qenë të shumta,...

Nga marrëveshja me Turqinë tek Konventa e Aarhusit, Meta dekreton 3 ligjet e rëndësishme

Presidenti i Republikës, Ilir Meta ka dekretuar ditën e sotme 3 ligje të parlamentit. Kreu i shtetit ka dekretuar shpalljen e ligjit “Për ratifikimin e...

U kërkoi të mbanin maskë, shoferi i autobusit humb jetën nga të rrahurat e të rinjve

Një 59-vjeçar i cili punonte si shofer autobusi në Francë ka humbur jetën, pasi u rrah nga një grup pasagjerësh që refuzuan të mbanin...

Shpërthejnë protestat në Greqi pas miratimit të ligjit në Kuvend

Në Greqi kanë janë regjistruar protesta të dhunshme, kundër ligjit që kufizon të drejtën për të protestuar që u miratua së fundmi në Parlament. Ky...

“Bleu shtëpi 232 mijë euro”/ Majko: Ndryshova banesë për shkak të kërcënimeve

Ministri për Diasporën, Pandeli Majko, ka pohuar edhe një herë se ai ka marrë kërcënime nga Irani rreth dy vite më parë. Majko ka reaguar...

FOTO/ Nuk do ta njihni, Eduart Ndocaj humb peshë në mënyrë drastike

Ish-deputeti, Eduart Ndocaj është shfaqur i transformuar pas një operacioni që ka zhvilluar së fundmi në Itali. Të gjithë e mbajmë mend imazhin e tij,...

Këngëtarja e infektuar fotografohet jashtë banesës, bëhet lajm se theu izolimin

Këngëtarja e njohur, njëkohësisht edhe deputete PDK-së, Eliza Hoxha, e cila rezultoi me koronavirus pak ditë më parë, ka thyer rregullat e izolimit duke...

Hamdi Fırat Buyuk

Kur presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan vizitoi Serbinë më 7-8 tetor, disa liderë të Ballkanit që zakonisht janë në konflikt të hidhur me njëri-tjetrin u dukën të lumtur që po e përshëndesnin.

Vëzhguesit pas vizitës së tij të fundit pyesin se si Erdogan kishte arritur të mblidhte kaq shumë liderë lokalë të konfliktuar në të njëjtën tryezë.

Për disa, kjo të sillte ndërmend kujtime të ditës kur Sulltani osman nisej nga Kostandinopoja me një kalë të bardhë për të vizituar territoret e tij përreth dhe për të takuar zotërinjtë dhe vasalët vendas, duke ofruar shumë para dhe premtime në të njëjtën kohë.

Sulltani i Turqisë moderne, presidenti Erdogan, nuk mbërriti me kalë të bardhë, por ai hapi gjashtë fabrika të reja në Serbi, i shoqëruar nga rreth 100 biznesmenë turq dhe si lideri turk ashtu edhe si serb u zotuan të rritnin tregtinë midis dy vendeve të tyre.

Ankaraja e sheh Serbinë si një pikë kyçe në rajon

Një dekadë më parë, në vitin 2008, vëllimi vjetor i tregtisë midis Serbisë dhe Turqisë ishte me vlerë vetëm rreth 340 milionë dollarë amerikanë.

Në ditët e sotme, sipas qeverisë turke, vëllimi i tregtisë është rritur në 1.2 miliardë dollarë amerikanë. Investimet e huaja direkte të Turqisë në Serbi, pothuajse zero një dekadë më parë, i kanë kapërcyer në rreth 200 milionë dollarë amerikanë.

Erdogan dhe presidenti serb Aleksandër Vuçiç njoftuan se ata synojnë të rrisin vëllimin e tyre të tregtisë në 5 miliard dollarë amerikanë në të ardhme, ndërsa investimet turke në Serbi do të vazhdojnë.

Më e çuditshmja është se të dy liderët konfirmuan se Turqia gjithashtu do t’i shesë armë Serbisë.

Vuçiç dhe Erdogan kanë një mirëkuptim të qartë përsa i përket marrëdhënieve të tyre dypalëshe dhe të nevojës për të përmirësuar lidhjet ekonomike dhe për të harruar plagët e lashta të dy kombeve.

Perandoria Osmane e sundoi Serbinë për disa shekuj. Por, pavarësisht atij konflikti historik, Turqia tani e sheh Serbinë si një vend kyç për interesat e saj në Ballkan. Lidershipi turk beson se pasja e Serbisë në anën e tyre do të forcojë paqen dhe stabilitetin në rajon.

Për më tepër, të dy liderët kanë shumë ngjashmëri kur bëhet fjalë për stilet e tyre autoritare të qeverisjes dhe dashurinë për projekte të mëdha ndërtimi si dhe në përkeqësimin e marrëdhënieve me BE-në dhe SHBA-në dhe lidhjet e ngrohta me Rusinë.

Ndërsa Serbia është një aleate tradicionale e Rusisë, Turqia, edhe pse është anëtare e NATO-s, gjithashtu po zhvendoset drejt Rusisë për disa arsye, duke shqetësuar aleatët e saj perëndimorë.

Autokratët e Ballkanit e shohin Erdoganin si model

Ndërsa fokusi i Turqisë te Serbia mund të pritet të shkaktojë tension me liderët e tjerë rajonal, kjo nuk u duk aspak gjatë vizitës së Erdoganit në Serbi.

Sulltani modern është tepër i aftë t’i bëjë të gjithë të ndihen komod. Bakir Izetbegovic, ish-anëtari boshnjak i presidencës shtetërore të Bosnjës dhe drejtues i partisë së tij kryesore boshnjake, Partia për Veprim Demokratik, SDA, ka nevojë për mbështetjen e Erdoganit për të ruajtur pozicionin dhe pushtetin e tij në Bosnje.

Politikani i preferuar i Erdoganit në Bosnje ka përdorur mbështetjen bujare të institucioneve të shtetit turk për aktivitete dhe fushata të ndryshme, përfshirë restaurimin e monumenteve boshnjake, kredi me interes zero nga Banka Ziraat Turke dhe mbështetje nga Agjencia Anadolu në gjuhën boshnjake dhe media të tjera të financuara nga Turqia.

Anëtari aktual boshnjak i presidencës së Bosnjës, Sefik Dzaferoviç, ndjek nga afër Izetbegoviçin dhe drejtimet e tij politike, i vetëdijshëm se ai është i caktuari i tij.

Izetbegoviç dhe bashkëpunëtorët e tij synojnë gjithashtu një lidership të fortë të tipit të Erdoganit, në të cilën të gjithë ndjekin pa diskutim liderin karizmatik. Në realitet, Izetbegoviç nuk ka karizëm apo pushtet për të pasur një rol të tillë, por Sulltani gjithmonë u ofron iluzione admiruesve të tij.

Armiku i tij, fajkoi serb i Bosnjës Milorad Dodik, anëtari serb i Presidencës së Bosnjës, gjithashtu dukej i lumtur të ulej në tryezën e Erdoganit.

Lexo edhe :   Mbahej si muze prej 80 vitesh, gjykata merr vendimin e papritur për “Aya Sofia” në Stamboll
Lexo edhe :   Vendimi për ta kthyer ‘Aya Sofya’ në një xhami, reagon Erdogan

Ai do të vazhdojë ta bëjë këtë për sa kohë që mbikëqyrësi i tij serb, presidenti Vuçiç, ka marrëdhënie të mira me Erdoganin dhe për sa kohë që investimet turke vijnë edhe në entitetin serb të Bosnjës, Republika Srpska.

Pas diskutimeve, në fakt u ra dakord që projekti i autostradës Beograd-Sarajevë i sponsorizuar nga Turqia do të kishte dy rrugë në Bosnje, njëra prej të cilave do të kalojë në Republikën Srpska.

Ende nuk është e qartë se kur do të përfundohet pjesa boshnjake e kësaj autostradë, por projekti ka rëndësi të madhe për lidhjen dhe investimet e rajonit, të cilat varen nga një infrastrukturë më e mirë.

Dodik di gjithashtu se si të tërheqë para, ashtu si Vuçiç. Një sërë kompanish turke që operojnë në entitetin tjetër të Bosnjës, Federata me shumicë kroate dhe boshnjake, i kanë zhvendosur operacionet në Republikën Srpska, ku burokracia është më pak e ngurtë. Dodik ofron stimuj për këtë dhe ai dhe politikanët e tjerë vendas e mirëpresin biznesin turk.

Mirësjellja e Serbisë shkakton kritika

Por ndërsa Erdogani ka admirues të shumtë në Ballkan, jo të gjithë janë të lumtur për miqësinë e tij në rritje me Serbinë.

Në rajonin jugperëndim të Sanxhakut të Serbisë, shumica e popullsisë boshnjake është e zemëruar që asnjë nga fabrikat e reja që hapen në Serbi nuk është në Sanxhak.

Erdogani ka ndarë gjithashtu edhe mendimin mysliman në Serbi. Në Beograd, ai mori pjesë në një ceremoni në xhaminë e vetme të Beogradit, Bajraklija, e cila drejtohet nga Komuniteti Islam i Serbisë i mbështetur nga Beogradi. Por shumë boshnjakë janë dyshues për këtë organizatë, duke e parë atë si krahun e gjatë të Beogradit në mesin e myslimanëve të Serbisë.

Shumë myslimanë të zakonshëm në Bosnje, Sanxhak, Kosovë apo Shqipëri, ndryshe nga liderët e tyre, gjithashtu e vënë në pikëpyetje politikën e Erdoganit në Ballkan. “Ai sjell para në Serbi, por thjesht u thotë vetëm një ‘Selam” vëllezërve të tij myslimanë,” është një shprehje popullore. “Erdogani u jep fabrika serbëve, por xhami myslimanëve,” është një shprehje tjetër.

Lidershipi i Sanxhakut preferon të heshtë ose të mos e shprehë kritikën e tij, fillimisht për shkak të popullaritetit të përgjithshëm të Erdoganit dhe gjithashtu sepse një tjetër rrugë automobilistike midis Novi Pazarit në Sanxhak dhe Uzices në Serbi do të lidh rajonin e tyre të izoluar me vendet e tjera të rajonit.

Por marrëveshja e re midis Beogradit dhe Ankarasë për shitjen e armëve është një tjetër gjë e vështirë për shumë myslimanë të Ballkanit. Çuditërisht, mediat në rajon edhe në Turqi, kryesisht e kanë shmangur mbulimin e kësaj çështje.

Për të shmangur kritikat e tilla, Ankaraja duhet të shpjegojë më mirë politikat e saj në rajon, thonë ekspertët, ose shqetësimet për rolin e Turqisë do të rriten midis myslimanëve të Ballkanit, të cilët ofrojnë bazën kryesore për angazhimin politik të Turqisë në rajon.

Në dy dekadat e fundit, Turqia është bërë një faktor i rëndësishëm në Ballkan dhe duket se është e vendosur ta zhvillojë këtë rol, edhe pse marrëdhëniet e saj me Perëndimin nuk janë aspak të mira. Rënia e fuqisë normative të BE dhe zbehja e perspektivave të zgjerimit të BE-së në Ballkan, të dyja rrisin hapësirën e Erdoganit për manovrim në rajon.

Problemi për të dhe për Turqinë është se politikat e tij në Ballkan kanë një cilësi ad hoc, në vend që të ngjajnë si angazhime strategjike afatgjata.

Liderët e Ballkanit do të vazhdojnë të favorizojnë Erdoganin për sa kohë që lideri turk siguron investime, mbështetje politike dhe shmang hapjen e plagëve të ndjeshme historike.

Por me një ekonomi të shkatërruar dhe me kërcënime në rritje për regjimin e tij brenda dhe jashtë vendit, nuk është e qartë se sa kohë Sulltani modern i ditëve të sotme do të jetë në gjendje të vazhdojë t’i sigurojë ato.

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

“Dielli do të lindë përsëri”/ Hashim Thaçi viziton varrin e Adem Jasharit

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka vizituar varrin e Adem Jasharit, dy ditë para nisjes për në Hagë. “Jam sonte këtu në Prekaz për të...

Listat e hapura kërkojnë ndryshime në kushtetutë, sipas një eksperti ndërkombëtar

Në Shqipëri, kryeministri Edi Rama dhe Partia Demokratike, replikuan sërish sot në distancë pas deklarimit të djeshëm të kreut socialist për të mbështetur propozimin...

Japoni/ Dhjetëra viktima nga përmbytjet dhe rrëshqitjet e tokës

Ka shkuar në 63 numri i personave që kanë humbur jetën nga rrëshqitjet e tokës në rajonin Kyushu në jugperëndim të Japonisë. Sipas agjencisë së...

Armand Duka uron De Biasin për detyrën e re

Kreu i FSHF-së, Armando Duka, ka uruar ish-trajnerin e kombëtares shqiptare, Gianni De Biasi, për detyrën e re. Duka thotë së shpreson që De Biasi...

Kapshticë/ Policia greke nuk lejon asnjë makinë me targa shqiptare të kalojë kufirin

Të gjithë shqiptarët që duan të udhëtojnë drejt Greqisë këtë fundjavë nuk do të lejohen. Sipas Abc News, pala greke në Kapshticë ka njoftuar se...