Qeveria ka propozuar ndryshime të reja në ligjin për statusin e gjyqtarëve të prokurorëve. Ky ligj është 1 nga 7 ligjet e paketës së reformës në drejtësi që u miratua në vitin 2016.
Sipas këtij projektligji, rezulton se është propozuar ndryshimi i 16 neneve, përmes të cilave synohet të garantohet transparencë në emërimin dhe promovimin në karrierë të magjistratëve. Ishin deputetët e mazhorancës Bashkim Fino, Adnor Shameti dhe Alket Hyseni, si dhe dy deputetët e opozitës së re, Rudina Hajdari e Myslim Murrizi, ata të cilët iniciuan këtë projektligj.
Nevoja për këto ndryshime lindi pas vendimit të gjykatës Kushtetuese në 2017, e cila pranoi pjesërisht kërkesën e Shoqatës së Gjyqtarëve, të cilët kundërshtonin një sërë nenesh të ligjit “Për statusin”, duke i cilësuar si antikushtetuese.
“Shtesat dhe ndryshimet e propozuara janë të domosdoshme me qëllim plotësimin vakumit ligjor të krijuar nga shfuqizimi i dispozitave që lidhen me shkeljet disiplinore të magjistratëve. Plotësimi i këtij vakumi ligjor është i nevojshëm për të garantuar zbatimin e parimeve të llogaridhënies dhe përgjegjshmërisë së magjistratëve, bazuar në elementet e procesit të rregullt ligjor, sipas standardeve më të mira ndërkombëtare”, thuhet në relacionin e Shoqatës së Gjyqtarëve.
Nenet më të rëndësishme janë ato që parashikojnë dispozitat e shkeljeve disiplinore nga ana e gjyqtarëve dhe prokurorëve, të cilat u shfuqizuan si antikushtetuese. Dispozitat e propozuara kanë trajtuar në mënyrë të qartë dhe shteruese shkeljet disiplinore duke i ndarë ato në shkelje disiplinore gjatë ushtrimit të funksionit; jashtë ushtrimit të funksionit; dhe për shkak të kryerjes së veprës penale. Kjo e fundit nënkupton rastet kur gjyqtari apo prokurori është dënuar me vendim të formës së prerë për një vepër penale, apo kur veprimet dhe mosveprimet e tij konsiderohen sjellje që diskreditojnë rëndë figurën e magjistratit.
Ndryshe nga më herët, kur magjistratëve ndaj të cilëve ka nisur një shkelje disiplinore, iu mohohej e drejta për tu njohur me provat, tashmë ata kanë të drejtën të njihen me dokumentet e dosjes dhe të marrë një kopje të saj, përpara se Këshilli të marrë vendimin.
Megjithatë, ligjvënësi ka parashikuar disa raste, kur gjyqtarit ose prokurorit, i kufizohet e drejta për tu njohur me dosjen dhe kjo ndodh kur shkaktohet një dëm i rëndë për çështje që kanë të bëjnë me sigurinë kombëtare, apo cenohen të drejtat e një personi tjetër.
Gjithashtu, një tjetër ndryshim lidhet me moshën e pensionit të magjistratëve. “Ndryshimet e propozuara synojnë të vendosin rregulla dhe procedura të qarta për përfundimin e mandatit të gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë kur mbushin moshën e pensionit gjatë ushtrimit të funksionit”.
Projektligji u është dërguar për konsultim grupeve të interesit dhe gjasat janë që të miratohet në Parlament vjeshtën e këtij viti.
