E enjte, 28 Maj, 2020
11 C
Tirana

Pse ne jemi të magjepsur pas tiranëve!

Më të lexuarat

Klosi jep arsyen pse ndalohet ende plazhi në Shqipëri

Ministri i Turizmit dhe Mjedisit, Blendi Klosi, ka folur mbrëmjen e sotme për masat lehtësuese të qeverisë. Në një intervistë për emisionin “Open” në Top...

Meta vlerëson me dekoratë Heroin e Popullit, Vasil Laçi

Presidenti Ilir Meta ka dekoruar sot Heroin e Popullit, Vasil Laçi (pas vdekjes) me “Dekoratën e Flamurit Kombëtar”. Motivacioni i dekorimit ishte: “Atdhetarit antifashist, që...

“Ndjesë për ofendimet”, Rama: Çdo gjë është vendosur në mënyrë zyrtare

Kryeministri Rama u tregua mjaft i drejtëpërdrejtë, ndërsa u ktheu një përgjigje të gjithë atyre qytetarëve të cilët janë ndjerë të ofenduar. Kjo ka...

“Do ta ndërtojmë me forcat tona”/ Rama premton realizimin e një tjetër projekti

Kryeministri Edi Rama ka premtuar se do të ndërtohet shumë shpejt edhe HEC-i i Skavicës. Sipas kryeministrit, Skavica do jetë një vepër e vështirë, por...

Rama jep lajmin e shumëpritur: Kjo është java e fundit me masat shtrënguese

Kryeministri Rama zbuloi se kjo do të jetë java e fundit e masave strikte të mbylljes prej pandemisë. Lidhur me shqetësimin e qytetarëve, ai tha...

Koronavirusi/ “Bëni kujdes o njerëz”, Rama thirrje qytetarëve

Kryeministri Edi Rama deklaroi së fundmi se është shumë në merak, lidhur me situatën e krijuar nga koronavirusi në vend. Kreu i Qeverisë iu bëri...

‘Qytetari dixhital’ zbardh skemën e mashtrimit në Korçë/ Berisha: Në lojë 100 milionë

Ish-kryeministri Sali Berisha nuk ndalet me mesazhet denoncuese nga “qytetari dixhital”. Këtë herë bëhet fjalë për një denoncim në Bashkinë e Korçës, që nëse...

Sërish numër i lartë i rasteve të reja, bilanci për 24 orët e fundit në Shqipëri

Ministria e Shëndetësisë bën me dije se janë konfirmuar 21 raste të reja me koronavirus në vend. Sipas njoftimit, 13 prej rasteve të reja janë...

“Do të vras”, Brataj tregon publikisht kërcënimet me jetë

Kreu i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj, është treguar mjaft i hapur, ndërsa ka rrëfyer se gjatë punës ë tij ka pasur plot të papritura....

“Më i madhi në rajon”/ Rama tregon projektin që do të ndërtojë kompania franceze

Kryeministri Edi Rama bën me dije se kompania franceze “Voltalia as” është fituese e ankandit ndërkombëtar për parkun fotovoltaik të Karavastasë. Kreu i qeverisë e...

Intervistoi Susanne Beyer

Kancelarja gjermane, Angela Merkel, u pikas se gjatë pushimeve verore po lexonte librin “Tirani” të Stefën Grinblat. A po dërgonte ajo një mesazh të fshehtë kritik ndaj Donald Trumpit, sikurse është interpretuar gjerësisht në media? Për këtë pyetëm vetë autorin e librit.

Kohët e fundit, është publikuar një foto që tregon kancelaren gjermane Angela Merkel duke lexuar librin tuaj “Tirani: Shekspiri mbi politikën”, në ballkonin e vilës ku ajo po pushonte. Keni ndonjë ide se si u njoh ajo me veprën tuaj?

Nuk e di me saktësi, por di që ajo ishte informuar mbi librin që në muajin maj, kur mori një titull nderi nga Universiteti i Harvardit, ku unë jap mësim. Ne u takuam për shumë pak momente, dhe ajo më tha: “Kam dëgjuar që keni shkruar një libër në lidhje me Shekspirin, por që përshkruan kohën tonë sot”. Dhe unë i thashë: “Po”.

Tiranët që ju përshkruani janë sociopatë, gënjeshtarë, mashtrues dhe populistë, dhe ata shkatërrojnë çdo gjë gjithçka. Në Gjermani ka një debat, nëse kancelarja është e kënaqur nga krahasimet e bëra midis tiranëve të Shekspirit dhe Donald Trumpit…

Kjo është pikërisht ajo që duhet të bëjnë librat: të krijojnë një hapësirë debati, ku ne mund të reflektojmë.

Libri juaj ka vetëm insinuata indirekte, duke pasur parasysh që nuk përmban asnjë referencë të vetme ndaj Trumpit. Pse?

Shikoni, sot të gjithë flasin për Trumpin gjatë gjithë kohës. Fakti që jemi kaq të fiksuar ndaj tij, është pjesë e problemit. Në Teatrin Glob të Shekspirit, që u hap në Londër në vitin 1599, spektatorët uleshin aq pranë skenës sa bëheshin pjesë e dramës. Shekspiri dëshironte të sugjeronte, që ne të gjithë kemi një rol në krijimin e pushtetit, edhe kur jemi vetëm audiencë.

Ne jemi të magjepsur nga tirani. Ai na argëton, neverit, ngjitja e tij në pushtet mund të duket ndonjëherë si komedi, ndonjëherë tjetër si tragjedi. Dhe që të dyja janë tërheqëse. Në një moment, del se gjithçka ishte gënjeshtër, por gënjeshtra funksionon vetëm atëherë kur njerëzit duan që të gënjehen.

Ne dëshirojmë të vazhdojmë ta shohim tiranin në krye, edhe pse e dimë që ai po vepron në mënyrë shkatërruese. Në këtë mënyrë e stabilizojmë pushtetin e tij, dhe kjo është arsyeja pse unë nuk kam dashur të flas për vetë Trumpin konkretisht.

Këtë vit shënohet 30 vjetori i rënies së Murit të Berlinit. Shekulli XX, që u identifikua aq shumë nga sundimi totalitar, përfundoi me një triumf të demokracisë që shpresohej të dominonte plotësisht në shekullin XXI. Si mbërritëm në pikën, kur jemi të detyruar të përdorim sërish simbole kur komunikojmë me njëri-tjetrin?

Sigurisht, në demokracitë perëndimore, ne s’kemi më nevojë të komunikojmë në mënyrë të tërthortë siç dikur bëri Shekspiri. Kemi mundësi të tjera. Më lejoni të përshkruaj dy mënyra për t’ua mbyllur gojën njerëzve. Kemi metodat e përdorura nga regjimet e vjetra autoritare, dhe që janë ende në përdorim në vende të caktuara: Ata masakrojnë armiqtë ashtu si në kohën e Shekspirit.

Në regjimet autoritare të kohës sonë, ne po shohim një ripërsëritje të frikshme të këtij modeli të vjetër. Dhe këtu më vjen ndërmend një gazetar që guxoi të fliste hapur për qeverinë e tij, dhe kur shkoi në konsullatën e vendit të tij u masakrua…

E keni fjalën për gazetarin Xhamal Kashoxhi, që u vra vitin e kaluar në konsullatën e Arabe Saudite në Stamboll, me urdhër të Princit të Kurorës Saudite, apo jo?

Por kjo nuk është më mënyra kryesore, me të cilat regjimet përballen me armiqtë e tyre. Interesant është fakti, që demokracitë perëndimore nuk kanë nevojë të përdorin forcën për t’u mbyllur gojën njerëzve. Ato mund të përdorin metoda të tjera, si prodhimi i një thashethemnaje të madhe ndaj zërave disidentë. Njerëzit përqendrohen aty ku ka më shumë zhurmë.

Dhe shekulli XXI, prodhon një kakofoni kaq të madhe, saqë është thuajse shurdhuese për dëgjuesit. Ashtu si ne, Shekspiri jetoi në një kohë trazirash dhe mediash të reja, të cilat përfshinin edhe teatrin e tij. Ai e shqyrtoi në mënyrë auto-kritike se si mund të përdorej ky medium. Dhe ne duhet të bëjmë të njëjtën gjë me median tonë të re, mediat sociale.

Pra, nëse siç ju sugjeroni se edhe demokracia po u hap rrugë tiranëve, atëherë çfarë dobie ka ky sistem?

Do të ketë gjithmonë sociopatë. Rikardi III i Shekspirit, ishte një narcisist i sëmurë. Jeta e tij e brendshme, ishte e trazuar. Por në thelb problemi nuk janë këta lloj tiranësh, por kushtet që mundësojnë ngjitjen e tyre në pushtet. Unë kam ende shumë shpresë tek demokracia.

Ajo është mënyra më e mirë që kemi, për të shmangur makthe si ato që po përjetojmë aktualisht. Por kjo kërkon punë. Trump kishte gati 3 milionë më pak vota se Klintoni, e megjithatë ai sërish u bë president. Pra del se ka diçka të gabuar me sistemin tonë zgjedhor.

Shekspiri cilësohet si një nga krijuesit e imazhit modern të njerëzimit, pasi personazhet e tij duken të dyzuar, madje shpesh edhe të krisur. Për shembull, Hamleti, vuan nga barra e fajit të tij. Duke marrë shkas nga Shekspiri, si bëhet tiran një udhëheqës?

Pikëpamja e Shekspirit mbi karakterin e tiranit, ndryshon nga një vepër në tjetrën. Ai gjente një gjuhë ndryshe dhe shpesh më cilësore, për të përshkruar trazimet e brendshme shpirtërore. Rikardi III është një tiran më shumë njëdimensional sesa Makbethi. Por Shekspiri sugjeron që ka disa arsye psikologjike – të rrënjosura në fëmijëri, në seksualitet, dhe në një përzierje të narcizmit dhe frikës – se përse dikush zhvillon llojin e personalitetit të një tirani./TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Murrizi: Në shtator mund të kthehet ’97-ta

Deputeti Myslim Murrizi, paralajmëroi se në shtator dhe në tetor mund të ketë një '97 të dytë. Duke i paraprirë situatës së tensionuar politike,...

Reforma Zgjedhore, Murrizi zbulon çfarë do të ndodhë nesër

Deputeti dhe kreu i grupit parlamentar demokrat, Myslim Murrizi, deklaroi se është marrë vendimi që nesër, 12 deputetë të opozitës do të deklarojnë votën...

Deputeti Alimadhi lëshon deklaratën e fortë: Në spital bëhet politikë

Deputeti Adriatik Alimadhi, tashmë e ka fituar betejën me koronavirusin. Në një lidhje me Skype në “Open”, ai foli për situatën e tij. Alimadhi...

Marrëveshje Rama-Basha-Kryemadhi? Hajdari paralajmëron për ndikimin e ndërkombëtarëve

Sistemi Zgjedhor ka qenë kryefjala gjatë ditës së sotme dhe jo vetëm. Kryemadhi dhe Vasili i shkuan në zyrë Bashës. E ndërsa ky i...

“Ça kujtoni ju mor legena?” Deputeti rrëmben tokën-shtet në bregdet

“Stop” ndalet në Sarandë, pasi qytetari Ardit Cikuli, komshi me deputetin e Ballit Kombëtar, Artur Roshi, denoncon se ky i fundit po tenton të...
WhatsApp KONTAKTO TT