Japonia ka një nga normat më të larta të birësimit në botë, me mbi 80.000 birësime ligjore të regjistruara në vit. Por kur është fjala për birësimin e fëmijëve, vendi aziatik mbetet larg vendeve të tjera më të zhvilluara. Kjo për shkak se rreth 98 për qind e të birësuarve japonezë, janë burra në moshë madhore, kryesisht në të 20-at dhe 30-at e tyre.
Gjithçka ka nisur qindra vjet më parë, kur Kodi Civil i Japonisë diktoi se si do të kalohej pasuria e një familje, pas vdekjes së plakut të familjes. Konkretisht, ka prova që kjo praktikë filloi qysh në shekullin e XIII, brenda sektit të Budizmit të njohur si Budizmi i Tokës së Pastër.
Por nisi të përdorej gjerësisht në periudhën Tokugava (ose Edo), e cila filloi rreth vitit 1600 dhe zgjati deri në vitin 1868. Paraja dhe pasuritë, kaloheshin tradicionalisht përmes linjës mashkullore në familje, duke filluar nga më të moshuarit. Por nëse një familje nuk kishte ndonjë djalë biologjik, ligji thoshte që djemtë e birësuar mund të mbanin emrin e familjes, biznesin dhe të merrnin pasurinë pas vdekjes së kryetarit të familjes.
Në familjet që kishin vetëm vajza, një familje do të adoptonte një djalë, në mënyrë që ai të përmbushte rolin e drejtimit të biznesit familjar, si dhe të pranonte të ishte kujdestar i parave dhe pasurive të familjes.
Kushtet e birësimit, ishin që familjet nuk mund të birësonin më shumë se një të birësuar nëse kishin tashmë fëmijë. Nëse familja e ardhshme birësuese ishte pa fëmijë, ata mund të birësojnë deri në 2 fëmijë. I birësuari duhet të ishte të paktën 15 vjeç, dhe të paktën një ditë më i ri se sa prindërit birësues. Mosha mesatare aktuale e birësimit është 20-30 vjeç.
Sot ky lloj birësimi ligjor shoqërohet me një martesë të rregulluar “omiai”, mes të birësuarit dhe një vajze të familjes. Kjo do të thotë se djali i birësuar bëhet bir dhe dhëndër në të njëjtën kohë, pasi ai ndryshon mbiemrin e tij, dhe merr atë të familjes së gruas (Mukojoshi).
Në vijim të kësaj tradite, bizneset adoptojnë rregullisht drejtuesit e tyre, në mënyrë që kompanitë ose institucionet e tyre, të shihen si grupe “të drejtuara nga familja”. Pra, me fjalë të tjera, bosët adoptojnë si fëmijët e tyre nëpunësit e tyre të preferuar.
Madje në Japoni, ekzistojnë edhe kompani speficike që merren me rekrutimin e vullnetarëve që adoptohen më pas nga korporatat japoneze. Disa nga kompanitë më të famshme të Japonisë, që kanë mbetur një biznes “familjar” për shkak të praktikës “Mukojoshi”, është prodhuesi i famshëm i makinave Tojota, që u themelua nga Kiçiro Tojoda në vitin 1937.
Një tjetër kompani që prodhon makina, ”Suzuki”, drejtohet gjithashtu nga djem të birësuar. Në fakt, kreu aktual Osamu Suzuki është djali i katërt i adoptuar që e drejton grupin. Por kjo praktikë nuk ndodh vetëm në industritë e prodhimit.
Kompania e shërbimeve financiare “Matsui Securities”, drejtohet nga Miçio Matsui, presidenti i saj i katërt. Por korporatat shumëkombëshe, nuk janë të vetmet kompani që kërkojnë “Mukojoshi”. Kompania më e vjetër familjare në botë, Hoshi, është një han në Japoni, i hapur që në vitin e largët 781.
Ai ka qenë një biznes familjar për 46 breza, dhe kur në familje kishte vetëm vajza, pleqtë adoptonin burrin e njërës prej vajzave të shtëpisë. Edhe pse Kodi Civil i Japonisë ka ndryshuar që nga Lufta e Dytë Botërore, dhe nuk i ndalon më njerëzit ta kalojnë pasurinë e tyre tek trashëgimtaret femra, traditat e vjetra po rezistojnë.
Për më tepër, Japonia vazhdon që të vuajë nga një krizë e plakjes së popullsisë. Shkalla e lindjeve ka rënë në mënyrë drastike që nga viti 1950, dhe popullsia është shumë e moshuar. Në vitin 2016, Ministria e Shëndetësisë, Punës dhe Mirëqenies Sociale, zbuloi se Japonia e kishte thyer rekordin e saj për pasjen e më shumë njerëzve mbi 100-vjeç.
Dhe ky është një problem i madh, pasi gjeneratat që supozohet të zëvendësojnë të moshuarit, nuk po riprodhohen. Çdo vend ka nevojë për një “normë të lindshmërisë zëvendësuese” prej 2.1 lindje për grua, për të mos rrezikuar zvogëlimin e popullsinë. Shkalla e fertilitetit në Japoni është 1.4 lindje për çdo grua. Për pasojë, ekonomia e vendit është tkurrur për dekada të tëra.
Kur bëhet fjalë për martesë dhe vazhdim të linjës së gjakut, duket se adoptimi i të rriturve është një nga mënyrat kryesore për të vazhduar vijën familjare. Pjesa dërrmuese e birësimeve në Japoni, nuk ka të bëjë fare me mirësinë dhe bujarinë, por më shumë me merkantilizmin, dhe frikën e humbjes së emrave shekullorë të familjes.
Ndërsa disa njerëz mund ta shohin këtë lloj adoptimi si të gabuar apo thjesht të çuditshëm, studimet kanë zbuluar se kjo praktikë është një mënyrë shumë efektive, për të mbajtur të “shëndetshëm” bizneset familjare gjatë periudhave të gjata kohore.
Për këtë arsye, shumë meshkuj japonezë janë anëtarë të forumeve në internet, që organizojnë takime për ata që kërkojnë të bëhen ”mukojoshi”, dhe të birësohen nga familjet që kanë nevojë për një pasardhës mashkull për bizneset e tyre. Uebsajti më i njohur është “Chieko Date”, dhe u mundëson familjeve të takohen me pretendentë të mundshëm për vajzat e tyre.
TIRANA TODAY
