Nga Matthew Kaminski “Politico.eu”/Vetëm dy vjet më parë, Brukseli ishte një qytet në prag të një ezaurimi nervor, i goditur rëndë nga goditjet e dyfishta politike.
Pak pasi Britania u bë vendi i parë i BE-së që në qershor të vitit 2016 do të votonte por daljes nga unioni, Amerika zgjodhi një president haptazi armiqësor ndaj BE-së dhe NATO-s. Shtyllat e rendit të pasluftës, dukej sikur po lëkundeshin.
Europa sikur iu rikthye normalitetit në vitin 2017. Surprizat zgjedhore në fillim të atij viti ishin fitoret e parisë në Holandë dhe Francë. U hartuan plane në Bruksel, Romë dhe Bratislavë për të reformuar BE-në. Ekonomia e kontinentit, vazhdoi të lëkundet. Arsyetimi ishte ky: Forcat populiste janë në tërheqje; goditjet e Brexit dhe Trump, kishin kthjelluar elektoratet në kontinentin e vjetër.
Megjithatë, reformimi i unionit po pengohet më 2018 –ën. Kancelarja Angela Merkel, udhëheqësja e parisë evropiane, e ruajti pushtetin, por doli e dobësuar nga zgjedhjet e shtatorit të vitit të shkuar. Shqetësuese për të dhe kolegët e saj në BE, ishte fakti se populistët nuk janë në tërheqje e sipër.
Për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore, një parti e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë, mori 92 vende në Bundestag. Fitoret më të qarta anti-Merkel u regjistruan në Austri, Republikën Çeke, dhe më së fundmi në Hungari. Derisa erdhën zgjedhjet italiane që ishin shoku më i madh politik i vitit 2018 (deri më tani).
Zgjedhjet e 4 marsit, anashkaluan partitë kryesore, dhe katapultuan në krye Lëvizjen Pesë Yjet anti-parisë, dhe Lidhjen e të djathtës ekstreme. Këto ndryshime politike do të shkaktojnë tronditje të një magnitude që është e pamundur të parashikohet, por jo e vështirë të imagjinohet. Italia, fuqia e tretë më e madhe e BE-së pasi të largohet Britania, mund të drejtohet herët a vonë nga dy parti, që kanë të përbashkët dëshirën e tyre e dukshme për të prishur rendin aktual të gjërave.
Dhe kjo mund të jetë borxhi i Italisë, apo mbajtja e një referendumi mbi vazhdimin e anëtarësimit në monedhën e përbashkët. Pra kërcënimi ekzistencial për Europën është sërish një emergjencë, edhe nëse ndryshe nga viti 2016 është më pak i diskutuar. Ndoshta ka mohim të krizës apo lodhje nga zgjerimi.
Sigurisht, kriza këtë herë po ecën me lëvizje të ngadalta dhe nuk është shumë afër. Motori i ri franko-gjermane i premtuar nga Macron dhe Merkel, është duke u kthyer në një mirazh. Ftohtësia e Merkelit drejt ideve të Macron mbi Europën, e ka zbehur entuziazmin rreth presidentit francez dhe planeve të tij.
Por ashtu si me sportin, edhe në politikë vjen e njëjta aksiomë:Disa ndeshje të humbura nuk duhet të shkatërrojnë të gjithë sezonin. Europa ndëshkohet nga politikanët që zgjedh; Brukseli është ndëshkuar me drejtuesit që kanë vënë në punë këta politikanë. Së paku deri në vitin e ardhshëm. Por disa fitore të mundshme janë ende të mundshme.
Përpara samitit të muajit të ardhshëm të BE-së, francezët kanë një farë shprese se ministri i ri gjerman i Financave, Olaf Scholz, mund të mbështesë një paketë për reformat në eurozonë. Donald Tusk do të donte gjithashtu të arrinte një kompromis të nivelit të lartë për shpërndarjen e emigrantëve midis jugut dhe veriut.
Ndërkohë, një marrëveshje mbi Brexit, duhet të bëhet më e qartë deri në fillim të vjeshtës. Të dyja palët kanë nevojë për këtë fitore. Samitet e G7 dhe NATO-s, që vijnë njëri pas tjetrit këtë verë, nuk kanë gjasa të përmirësojnë frymërat evropiane rreth marrëdhënieve transatlantike.
Por, mes kërcënimeve të Trump për të rritur tarifat e çelikut dhe makinave, një fitore për Evropën, është një aleancë e mundshme me SHBA-të për të shtypur Kinën në aspektin tregtar.
Në çdo nivel, politika ka të bëjë me gjendjet shpirtërore dhe perceptimet.
Pas muajve të rrëzimit të elitave dhe errësirës së thellë, parashikimi i gjendjes në BE për gjysmën e dytë të këtij viti – do të jetë i njohur për këdo që jeton në Bruksel:moti do të jetë i ftohtë, me re, por me pak shanse për të dalë dielli.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
