Një përkeqësim i dukshëm i cilësisë së gjumit në moshën e thyer, mund të jetë një shenjë e një rreziku në rritje të diagnostikimit në të ardhmen me sëmundjen e Alzheimerit. Studiuesit në Universitetin e Kalifornisë, janë të bindur për këtë.
Madje ata kanë konfirmuar se ekziston një marrëdhënie midis gjumit të bërë copa-copa dhe rrezikut të formimit të pllakave amiloide, që janë akumulimet e një proteine, që ka një efekt neurotoksik, e cila është tipike e kësaj lloj demence.
Në Ditën Botërore të Alzheimerit, 21 Shtator, diskutimi rreth rolit të gjumit në vitet që i paraprijnë diagnozës zyrtare, është më i nxehtë se kurrë. Po si lidhen çrregullimet e gjumit me sëmundjen? A janë ato vetëm një simptomë e hershme e tij, apo kanë ende një rol të paqartë në origjinën e tij?
“Pastrimi” i munguar
Dihet se gjumi i thellë promovon largimin e mbeturinave dhe toksinave nga lëngu cerebrospinal, që është lëngu transparent dhe i pangjyrë që furnizon sistemin tonë nervor qendror. A mundet që një gjumë me probleme të kontribuojë në rrezikun e shfaqjes së demencës?
Pasi analizuan cilësinë e gjumit të 32 të rriturve të shëndetshëm në dekadat e tyre të 60, 70 dhe 80, studiuesit zbuluan se vullnetarët të cilët filluan të përjetojnë më shumë gjumin e ndërprerë, dhe më pak gjumë të valëve të ngadalta, që shpesh quhet si “gjumi i thellë”, kishin më shumë të ngjarë të kishn një rritje të pllakave beta amiloide në tru gjatë studimit. Lidhja midis cilësisë së gjumit dhe akumulimeve të amiloidit ishte shumë e dukshme, sa që të parashikoheshin ndryshime në pllaka me kalimin e kohës, vetëm duke vlerësuar cilësinë e gjumit. Edhe pse asnjë nga vullnetarët nuk u sëmur me Alzheimer gjatë studimit.
Shkaku apo pasoja?
Në studimin e botuar në “Current Biology”, studiuesit sugjerojnë mbajtjen nën vëzhgim të dy parametrave: sasinë e gjumit të thellë jo-REM (pra që karakterizohet nga mungesa e lëvizjeve të shpejta të syve), dhe efikasitetin e përgjithshëm të gjumit, pra koha që flihet, dhe jo ajo që kalohet duke parë në tavan.
Së bashku, këto parametra përshkruajnë cilësinë e gjumit, që duket se lidhet me shëndetin, madje edhe me të ardhmen e trurit. Nëse kjo gjetje konfirmohet nga studimet e ardhshme, një vëmendje më e madhe gjatë gjumit të natës, mund të ndihmojë në diagnostikimin e hershëm të çrregullimeve neurodegjenerative, dhe në të njëjtën kohë të jetë një formë relativisht e lehtë e parandalimit.
Por edhe kjo është vetëm një “pikë në oqean” në kërkimin e shkaqeve (si dhe të kurave të mundshme) të sëmundjes së Alzheimerit, e cila prek 5 për qind të njerëzve mbi 60-vjeç. Për të mos përmendur faktin që një gjumë i ç’rregullt mund të jetë një nga simptomat e hershme (dhe jo një shkak) i kësaj gjendjeje.
Në fakt, sipas një studimi tjetër të kryer nga Kolegji Mbretëror në Londër, njerëzit që kanë një predispozitë më të madhe gjenetike ndaj sëmundjes së Alzheimerit, janë më shpesh ata që ngrihen herët në mëngjes duke fjetur më pak se të tjerët gjatë natës.
Burimi i lajmit: https://www.focus.it/scienza/salute/alzheimer-sonno-legame-21-settembre
Përshtatur nga TIRANA TODAY
