Nga Pavel Kandel “moderndiplomacy.com”/Ky vit shënon një dekadë, që kur Kosova shpalli pavarësinë e saj, dhe ky akt është tashmë një fakt kokëfortë. Vendi është njohur nga 106 anëtarë të OKB-së (sipas të dhënave serbe, dhe nga 114 vende sipas vetë Kosovës), duke përfshirë 23 anëtarë të BE-së (me përjashtim të Greqisë, Qipros, Spanjës, Sllovakisë dhe Rumanisë), dhe të gjithë fqinjët e saj rajonalë, me përjashtim të Serbisë dhe Bosnje-Hercegovinës, të cilët refuzojnë të njohin pavarësinë e Kosovës për shkak të pozitës së Republikës Srpska).
Statusi ndërkombëtar i Kosovës u forcua më tej nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë e OKB-së, e cila e njohu zyrtarisht pavarësinë e republikës më 22 korrik 2010.
Por shteti i ri, është përballur me të njëjtat probleme strukturore të shkaktuara nga zhvillimi socio-ekonomik dhe social-kulturor i territorit, sesa nga fakti se nuk ishte dikur një shtet i pavarur.
Struktura e vjetruar ekonomike e Kosovës, ka shkaktuar një papunësi masive, kryesisht në mesin e të rinjve, çka ushqen radikalizmin socio-politik, krimin ndërkombëtar, dhe rritjen e ekstremizmit islamik.
Zhdukja e imazhit të keq të Kosovës si një qendër transitore pan-evropiane e mafies për trafikun e drogës, qenieve njerëzore dhe kontrabandës së mallrave, do të kërkojë përpjekje të mëdha.
Kosova dhe Serbia
Serbia e ka njohur tashmë de fakto pavarësinë e Kosovës – nën Partinë Progresive Serbe të Aleksandar Vuçiç, dhe Partinë Socialiste të Ivica Daçiç, që të dyja konsiderohen si parti nacionaliste dhe pro-ruse – në përputhje me Marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013 për normalizimin e marrëdhënieve.
Beogradi ia transferoi Prishtinës administrimin e pjesës veriore të Kosovës, të banuar kryesisht nga serbët, në mënyrë që të mund të niste negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Të gjithë serbëve të rikthyer në Kosovë, iu premtua krijimi i Bashkësisë së Komunave Serbe, gjë që ende nuk ka ndodhur.
Dialogu mes vetë serbëve për problemin e Kosovës, i ndërmarrë nga Presidenti Vuçiç dhe projekt-amendamentet e Kushtetutës së Serbisë (që aktualisht e përshkruajnë Kosovën si pjesë të Serbisë), kanë për qëllim shpërbërjen e pengesave të fundit ligjore për njohjen e Kosovës nga Beogradi.
Nuk pritet asnjë rezultat tjetër veç kësaj të fundit, duke pasur parasysh se anëtarësimi në BE është një prioritet i deklaruar i politikës së jashtme të Beogradit, dhe mbështetet si nga partitë në pushtet, ashtu edhe nga shumica e opozitës.
Për Brukselin, një traktat ligjor i detyrueshëm për normalizimin e plotë të marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës, është një kusht i detyrueshëm për pranimin e Serbisë në union.
Në një përpjekje për të nxitur më tej Vuçiçin për të përshpejtuar këtë proces, Bashkimi Evropian ka bërë me dije se Serbia mund të bëhet anëtare në vitin 2025, me kusht që Beogradi të përfundojë bisedimet e para-pranimit, dhe të normalizojë marrëdhëniet me Kosovën, maksimumi deri më 2019-ën.
Vështirë se udhëheqja serbe, do të ketë vullnetin politik dhe aftësitë diplomatike të nevojshme, për t’i bërë ballë presionit të Brukselit dhe Uashingtonit.
Kosova dhe Shqipëria
Më 22 janar 2014, Kosova dhe Shqipëria nënshkruan një marrëveshje mbi bashkëpunimin dhe partneritetin strategjik.
Që atëherë, qeveritë e të dyja vendeve kanë mbajtur mbledhje të rregullta të përbashkëta. Palët, kanë shprehur synimin për të bashkuar misionet e tyre diplomatike në një numër vendesh, “për shkak të kostos ekonomike”.
Shqipëria u ka njohur të drejtën shqiptarëve të Kosovës dhe atyre në jugun e Serbisë, për të aplikuar për punë pa pasur një leje pune.
Në prillin e vitit të shkuar, udhëheqësit shqiptarë u bënë sërish bashkë, për të shantazhuar drejtpërdrejti Brukselin dhe Uashingtonin: kryeministrat Hashim Thaçi, Edi Rama dhe nga kreu i shqiptarëve të Serbisë, Jonuz Musliu, u shprehën se nëse perspektiva e integrimit të Ballkanit Perëndimor në BE vazhdon të jetë e dobët, atëherë nuk mund të përjashtohet mundësia që Shqipëria dhe Kosova, të bashkohen në një shtet mbarëshqiptar.
Rama shpjegoi se vendi i tij do të preferonte anëtarësimin në BE ndaj Shqipërisë së Madhe.
Megjithatë, ai dhe krerët e tjerë të Ballkanit kanë deklaruar në mënyrë të përsëritur se zvarritja e anëtarësimit në BE-së, kërcënon stabilitetin e rajonit.
Kjo taktikë ka rezultuar efektive në të kaluarën, dhe me siguri do të përdoret në të ardhmen, për të nxitur procesin e integrimit evropian.
Megjithëse politikanët shqiptarë e përdorin vazhdimisht në fushatat e tyre zgjedhore, idenë e bashkimit të të gjithë shqiptarëve në një shtet të vetëm, dhe si një mënyrë për të ushtruar presion ndaj padronëve të tyre perëndimorë, ata nuk kanë gjasa të guxojnë ta zbatojnë këtë skenar pa miratimin e SHBA dhe BE.
Është e qartë se Uashingtoni dhe Brukseli janë kundër kësaj ideje, sepse në një rast të tillë integriteti i Bosnje-Hercegovinës, do të ishte tepër i vështirë për t’u ruajtur.
Kosova dhe BE
Në një përpjekje për të ripërtërirë ndikimin e tij të dobët në rajon, Brukseli është detyruar të rishikojë strategjinë e saj, dhe ta shndërrojë në një prioritet zgjerimin e BE-së në Ballkanin Perëndimor për periudhën 2020-2025.
Serbia dhe Mali i Zi, janë dy kandidatët kryesorë. Konkurrentët e tjera, që i shohin me xhelozi rivalet e tyre, do të përpiqen të dalin përpara në këtë garë.
Konkurrenca synon t’i bëjë ato më besnikë ndaj Brukselit, duke i mundësuar këtij të fundit të menaxhojë rajonin në mënyrë më efikase, dhe të forcojë stabilitetin rajonal.
Megjithatë, udhëheqësit lokalë e kanë kuptuar shumë mirë se kërcënimi me destabilitetin, është një kartë shumë efektive e ndikimit mbi BE-në.
Dhe kjo është një tjetër arsye, së përse Kosova do të mbetet një hallkë e dobët në aspektin e stabilitetit lokal.
Kosova, ka ende shumë për të bërë, në mënyrë që të pranohet në BE, dhe nuk ka asnjë bazë për të hamendësuar se kur do të ndodhë kjo.
Megjithatë, vendi mund të bëhet shumë më shpejt anëtar me të drejta të plota i OKB-së.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
