Nga Anxhela Ferra
Lufta mes brezave është një nga çështjet më të diskutuara në shoqëri. Të rinjtë e sotëm shpesh e quajnë demode brezin e vjetër. Ndërsa këta të fundit, jo pak herë i drejtohen të rinjëve si një brez i shthurur. Që një shoqëri të evoluojë ajo duhet të jetë e qëndrueshme dhe të ndjekë disa vlera solide. Por, në kohët e sotme, ku kemi ftohjen e lidhjeve sociale, shkëputjen e marrëdhënieve shoqërore dhe zgjerimin e vetmisë e prirjes egoiste; sa mund të flitet për një shoqëri me vlera?
Sociologu Gëzim Tushi në një intervistë për Tirana Today shprehet së është e domosdoshme që të gjendet një ekuilibër mes vlerave shoqërore që na i kanë trashëguar gjyshërit tanë dhe modernizimit. Pasi ky i fundit në thelb është duke krijuar një shoqëri sipërfaqësore dhe bazike.
“Shoqëria jonë nuk mund të mbajë një këmbë nga tradicionalja dhe një nga modernia. Duhet gjetur një ekuilibër i nevojshëm mes tyre për të ecur para, sepse nuk mund të ecet me këmbët e hapura. Në shoqërinë tonë ndonjëherë ka një përplasje të pamerituar midis tërësisë së rregullave të jetës tonë tradicionale, me kërkesat e kohës. Traditat shqiptare nuk kanë qenë krejtësisht negative apo konservatore. Por, nuk ka qenë as krejtësisht e shkëlqyer.
Në sistemin e vlerave të së kaluarës ka disa gjëra që ne mund t’i ruajmë. Një prej tyre është respekti ndaj të moshuarve, por jo shenjtërimi i tyre. Uniteti familjar, lidhja midis tyre ka qenë një gjë shumë e rëndësishme. Çdo njeri sot më shumë se ka një moral social apo ideologji që e vendos sjelljen e tij, ka një tërësi rregullash të brendshme. Për të cilat komportohet me veten, familjen dhe shoqërinë.
Shoqëria moderne në përgjithësi është një shoqëri e sipërfaqshme. Nuk ka ndonjë sistem të madh vlerash të qëndrueshme. Dhe në njëfarë mënyre sistemi i vlerave në shoqërinë e sotme ndryshon me një rotacion jashtëzakonisht të shpejtë.”
Që prej viteve 90-91, pas rënies së komunizmit, shoqëria shqiptare ka qenë me sytë te Perëndimi. Duke e konsideruar faktike dhe të mirëqënë shumëçka vinte prej tyre. Ku me kalimin e viteve e në vazhdim edhe sot, marrim elementë të jetesës së tyre dhe kërkojmë t’i implementojmë në shoqërinë tonë. Sipas sociologut Tushi në shumë raste kjo gjë është e gabuar dhe është duke dëmtuar rrënjët e shoqërisë shqiptare.
“Po i afrohemi Përëndimit nga ana statistikore sa i takon numrit të divorceve. Këtu gruaja bie menjëherë në varfëri, sepse një pjesë e madhe e tyre janë të papunësuara. Dhe rrjedhimisht ato nuk kanë as të ardhura. Tek ne divorcet nuk janë si në Perëndim, ato shpesh janë të dhunshme. Marrja e disa gjërave nga Perëndimi nuk janë njësoj si atje, pra nuk kanë të njëjtin impakt.
Marrim anën tjetër, liberalizmin e seksualitetit. Ulja e moshës së fillimit të aktivitetit seksual, ekzistenca e lidhjeve të shumta paralele, brenda dhe jashtë martesore etj. Sasia, inensiteti dhe ekzagjerimi i këtyre lidhjeve në shoqërinë tonë është me pasoja shumë të mëdha. Sepse këto lidhje nuk janë të bazuara në lidhje erotike. Shpesh janë të komercializuara, lidhje të bazuara me interesa apo të maskuara me prostitucionin. Të cilat janë dhe në Perëndim, por tek ne janë më të agravuara.
Koha e sotme e prindërimit është kufizuar, ata janë dhënë më tepër pas karrierës, suksesit e pas parasë. Në ditët e sotme kemi një anonimitet të plotë në pallatet tona. 15 vite në një pallat dhe mezi njohim 4 familje që përshëndetemi.
Është duke u shfaqur një njeri i ftohtë, i mbyllur në vetëvete dhe egoist. Një njeri që ka vënë veten në qëndër të gjithçkaje e nuk do t’ia dijë për asnjë gjë. Ajo që ne kemi nevojë tani është një kombinim më mirë atë që marrim nga Perëndimi me ato që kemi si vlerëa të rëndësishme në shoqërinë tonë.”/ TIRANA TODAY
