E shtunë, 28 Nëntor, 2020
6 C
Tirana

Ekspertët: Pse duhet të hiqet dorë nga praktika e ndryshimit të orës

Më të lexuarat

Tronditet Bulqiza/22-vjeçari u qëllua nga shoku i tij, ja çfarë ka ndodhur

Policia e Bulqizës duket se është drejt zbardhjes së ngjarjes së rëndë, ndodhur mbrëmjen e djeshme, ku ka humbur jetën një i ri. 22-vjeçari...

Misteri shumëvjeçar: Ku ndodhet deklarata origjinale e pavarësisë së Shqipërisë

Deklarata origjinale e Pavarësisë së Shqipërisë, e firmosur më 28 nëntor 1912 në Vlorë nga delegatët e të gjitha krahinave të Shqipërisë etnike, nuk...

U ekzekutua me 8 plumba në Belgjikë, zbardhet identiteti i shqiptarit të vrarë

Mbrëmjen e djeshme, Brukseli u tmerrua nga të shtëna armësh, nga të cilat mbeti i vdekur një 38-vjeçar shqiptar. Ditën e sotme, është zbardhur identiteti...

A do të na mbrojë vaksina e Covid-19?

Pretendentët kryesorë në garën e vaksinave COVID-19 kanë patur nivele të ndryshme suksesi pas provave klinike, por çfarë do të thotë kjo për luftën...

Kurba e Covid mbetet e lartë në vend, 10 viktima

Situata epidemiologjike në vend, mbetet e rënduar pasi vijojnë të regjistrohen shifra të larta të të infektuarve dhe viktimave nga Covid-19. Ministria e Shëndetësisë informon...

”Për dy javë zhduket Covid nga planeti”/ Mjeku popullor tregon terapinë

Mjeku popullor, Ruzhdi Metali është shprehur se virusi Covid-19, mund të zhduket për dy javë nga planeti. Në ''Zonë e Lirë'', ai tha se fillimisht...

Ish-konkurrenti i “Për’puthen” i nxjerr bojën emisionit, nxjerr prapaskenat

Një ish-konkurrent i “Për’puthen” ka publikuar fotot e dyshimta të lojtarit të këtij edicioni, Atdheut, para se të bëhej pjesë e emisionit. Siç duket...

“Një pllakë tektonike po lëviz”, sizmologu i njohur turk paralajmëron banorët

Gjatë paradites se sotme, lëkundje të forta u ndjenë në Turqi, duke i shtuar edhe më tej panikun qytetarëve se do të rikthehet situata...

Studimi: Ja 2 tiparet, që mund t’i bëjnë njerëzit super-përhapës të Covid-19

Provat të shumta tregojnë se super-përhapësit janë faktorët kryesorë të pandemisë Covid-19. Një numër studimesh, kanë treguar se shumica e njerëzve të prekur nga...

Pamje të rënda nga aksidenti i yllit të Arsenalit, udhëtonte me mjetin luksoz

Pamje të tmerrshme të aksidentit të mesfushorit të Arsenalit, Joe Willock, kanë bërë xhiron e rrjetit. Ai po udhëtonte me mjetin e tij luksoz...

Në SHBA ndryshon këtë fundjavë ora, ndërsa në Evropë dhe Shqipëri kjo që ka ndodhur një javë më parë. Por praktika e ndryshimit të orës 2 herë në vit, është bërë gjithnjë e më e bezdisshme për njerëzit.

Shkencëtarët kanë tërhequr vëmendjen mbi dëmet që sjell ajo tek njerëzit, përfshijnë zvogëlimin e përgjithshëm të mirëqenies mendore dhe fizike, si dhe një rrezik potencial në rritje të komplikimeve serioze, të tilla si goditje në tru dhe sulme në zemër, menjëherë pas ndërrimit të orës.

Në një intervistë për “Scientific American”, Beth Malou, profesoreshë e neurologjisë dhe pediatrisë në Universitetin Vanderbilt, shpjegon arsyet pse SHBA por edhe e gjithë bota duhet të heqë dorë nga kjo praktikë.

Ju keni shkruar vitin e shkuar mbi disa probleme shëndetësore, si për shembull problemet kardiovaskulare dhe goditja në tru, të shkaktuara nga ndryshimi i orës. Pse ndodh kjo?

Ne nuk e dimë mekanizmin aktual. Rritja më e madhe e rasteve, ndodh me kalimin nga ajo standarde në orën verore në muajin mars. Ne mendojmë se ajo që e shkakton këtë rritje të efekteve negative, është ose humbja e 1 ore gjumë, ose mos-rregullimi i ritmit cirkadian. Sa herë që prishim gjumin ose ritmin tonë cirkadian, kjo mund të shkaktojë rritje të shënjuesve të inflamacionit dhe reagimit tonë të stresit. Dhe e dimë që kjo mund të sjellë dëme në zemër dhe tru.

Ju përmendët që jo të gjithë preken njësoj nga ndryshimet e orës. A janë disa njerëz më të prekshëm se të tjerët? Dhe nëse po, pse disa janë më të rrezikuar?

Disa njerëz duket se janë më të prekshëm se të tjerët. Unë mendoj se mosha është një faktor kryesor. Ndërsa plakemi, ritmi ynë cirkadian, ose thënë thjesht aftësia jonë për të trajtuar mungesën e gjumit, bëhet më i brishtë.

Prandaj të rinjtë, ia dalin më mirë sesa të moshuarit. Njerëzit që vuajnë nga sëmundjet kronike e kanë akoma më shumë problem ndryshimin e orës, sidomos ata që vuajnë nga Alzheimeri apo forma të tjera të demencës.

A ka ndonjë studim që analizon llojin e ndikimeve afatgjata, përkundrejt atyre afatshkurtra nga ndryshimi i orës?

Unë mendoj se deri në tetor ose nëntor, ne e kemi kapërcyer ndryshimin që ka ndodhur në mars. Problemi është se kemi një keq-vendosje kronike të ritmit tonë cirkadian, pra gjërat nuk janë shumë në rregull për 8 muajt e vitit. Kur jemi në kohën standarde, dielli në mesditë është gati pingul  mbi shumicën e vendeve.

Lexo edhe :   Origjina e Ditës së Falënderimeve, një ndër festat më të rëndësishme në SHBA
Lexo edhe :   Biden: Lufta është me virusin, jo me njëri-tjetrin

Kur jemi në orën e kursimit të energjisë për 8 muaj të vitit, ju rrini një orë pushim dhe nuk merrni mjaftueshëm rreze dielli në mëngjes, shumë dritë në mbrëmje. Dhe kjo gjë përkeqësohet me afrimin e verës. Ndërsa ditët zgjaten, dhe mbrëmjet janë me më shumë

dritë kur në fakt trupi juaj ka nevojë për të kundërtën, në mënyrë që të mund të bëhet gati për gjumë. Në mëngjes, ndërsa fillojmë të hyjmë në vjeshtë, marrim më pak dritë kur kalojmë në orën dimërore.

Si në SHBA, por dhe në vende të tjera ka pasur përpjekje për të hequr dorë nga praktika e ndryshimit të orës, ose përdorur vetëm orën verore apo atë dimërore.  A jeni dakord me këto përpjekje?

Shumica e njerëzve, janë dakord që ne duhet të heqim dorë nga kjo praktikë. Unë personalisht jam avokate e standardit të përhershëm, pasi e shoh dritën si shumë të rëndësishme për mirëqenien tonë, gjendjen shpirtërore dhe gjumin tonë. Marrja e rrezeve së mjaftueshme të diellit, sidomos në dimër, është jetike.

Për mua, bukuria e një ore të përhershme standarde është:ju keni dritën që ju duhet në mëngjes në dimër, kur keni nevojë për të, dhe keni errësirën në verë në darkë, kur keni nevojë për të. Akademia Amerikane e Mjekësisë së Gjumit, sapo ka dalë me një deklaratë në mbështetje në kohës standarde të përhershme.

Disa vende dhe shtete të SHBA-së, nuk e respektojnë tashmë këtë praktikë. A ka studime në ato zona, se si ka ndikuar kjo tek njerëzit?

Ka disa studime lokale për këtë por unë nuk i kam lexuar. Gjithsesi jam e kënaqur që ata e kanë bërë këtë zgjedhje. Por për të hequr dorë nga praktika e ndryshimit të orës, nevojitet një akt i Kongresit, gjë që aktualisht duket i vështirë për shkak të klimës së acaruar politike.

Burimi i lajmit: https://www.scientificamerican.com/article/governments-worldwide-consider-ditching-daylight-saving-time/

Përshtatur nga TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Si mund ta padisë Gjermania Asadin për përdorim armësh kimike?

Drejtësia gjermane po shqyrton mundësinë e ngritjes së një padie për sulmet me gaz helmues në Siri. Deutsche Welle dhe "Der Spiegel" biseduan me...

Rita Ora uron ditën e flamurit në gjuhën shqipe dhe me foto provokuese

Rita Ora, këngëtarja me famë botërore asnjëherë nuk harron origjinën e saj. Ajo ka uruar Ditën e Flamurit me disa foto shumë provokuese, ku shihet...

Misteri shumëvjeçar: Ku ndodhet deklarata origjinale e pavarësisë së Shqipërisë

Deklarata origjinale e Pavarësisë së Shqipërisë, e firmosur më 28 nëntor 1912 në Vlorë nga delegatët e të gjitha krahinave të Shqipërisë etnike, nuk...

Nuk ka llogari bankare, liderja e Hong Kongut i mban paratë në shtëpi

Shefja ekzekutive e Hong Kongut, Carrie Lam, ka thënë në një intervistë televizive se ajo duhet të ruajë “grumbuj parash” në shtëpi, sepse nuk...

Video/ Sulmuesi shqiptar shënon në fund, i jep 1 pikë skuadrës turke

Sulmuesi, Jetmir Topalli ka shënuar gol në minutën e 95’ në sfidën e Superligës turke, të zhvilluar midis Gazientep dhe Jeni Malatjaspor. 22-vjeçari nga Kosova...