E diel, 25 Tetor, 2020
13 C
Tirana

Bota ka nevojë për demokracinë, por jo domosdoshmërisht për versionin e saj amerikan

Më të lexuarat

Meta te berberi/ Artan Hoxha i nxjerr foton: Garda e Republikës rrethon zonën

Gazetari investigativ Artan Hoxha, ka publikuar një foto të presidentit Meta i cili ndodhet tek berberi. Fotoja është shkrepur nga larg, dhe kjo për...

Ish-kryebashkiaku i Lezhës: Si e refuzova ofertën joshëse për inceneratorët

Ish-kryetari i Bashkisë së Lezhës, Viktor Tushaj shprehet kundër qasjes së qeverisë shqiptare për të zgjidhur problemin e mbetjeve përmes inceneratorëve. Ai solli përvojën e...

Foto/ Lefter Koka me Fatos Nanon, ndryshim drastik i ish-kryeministrit

Deputeti Lefter Koka ka publikuar në rrjetin social, Facebook një foto krahë për krahë me ish-kryeministrin socialist Fatos Nano. Në mbishkrimin e fotos, Koka shprehet...

Ku ndryshojnë Trump dhe Bajden mbi politikën e jashtme amerikane

Nga David Tafuri “The Hill” Menaxheri i fushatës së Trump e ka nxitur Komisionin për Debatet Presidenciale të “ri-mendojë dhe ri-publikojë një sërë temash…me theksin...

Produksioni i ‘Përputhen’ e përjashton nga emisioni, reagon Shqipja (FOTO)

Produksioni i emisionit “Përputhen” në Top Channel, dje vendosi të përjashtonte konkurrenten Shqipe Hysenaj nga programacioni, për një afat kohor të papërcaktuar. Në nisje të...

‘Deti’ në Hagë? Kolonel Pashaj: Të zgjidhej midis Shqipërisë dhe Greqisë

Shqipëria dhe Greqia ranë dakord që për çështjen e detit t’i drejtohen drejtësisë ndërkombëtare. Por, për kolonelin Myslim Pashaj e mira do ishte që kjo...

Ilona Staller, pornostarja që u zgjodh deputete në Itali (VIDEO)

E lindur në vitin 1951 në Hungari, Ilona u rrit nga nëna e saj dhe njerku i saj, një zyrtar i Ministrisë së Brendshme....

Plas sherri në studion e ‘Top Channel’, konkurrentët largohen nga emisioni

Puntata e radhës në ‘Përputhen’ ka përfunduar me sherre dhe me largim nga studio të djemve dhe vajzave që kanë shkuar për të gjetur...

“Hetues amerikanë asistojnë në çështjet e SPAK dhe BKH”, flet Yuri Kim

Ambasadorja Amerikane Yuri Kim ka shprehur edhe një herë mbështetjen e SHBA ndaj institucioneve të dala nga reforma në drejtësi. Ajo u shpreh se...

Vritet ish-sportisti, babë e bir e ekzekutojnë në mes të restorantit

Një atentat i mori jetën ish-sportistit të arteve marciale të përziera (MMA) Shamil Abdulmuslimov në qytetin e Kasaviurtit në Dagestan. Kamerat regjistruan të gjithë ngjarjen...

Nga Ian Brehmmer, “Time”

Gati 3 dekada pas fundit të Luftës së Ftohtë, nuk është më e qartë nëse demokracia liberale e stilit amerikan, është me e preferuara në botë. Xi Jinping e ka konsoliduar pushtetin e tij në Kinë, në një shkallë që nuk është parë që nga koha e Maos. Vladimir Putin ndodhet në pushtet prej një kohe më gjatë se çdo udhëheqës tjetër rus, që nga koha e Stalinit.

Dhe shumë demokraci, janë duke u dëmtuar nga populizmi. Demokracia mbetet forma e qeverisë, që ka më shumë gjasa të krijojë një siguri të qëndrueshme dhe prosperitet. Me përjashtim të pak shteteve që varen nga prodhimi i naftës, vendet më të pasura në botë janë demokraci, dhe demokracitë kanë gjithashtu më pak gjasa të shkojnë në luftë me njëra-tjetrën.

Për këto arsye, amerikanët kanë kohë që besojnë se nëse të gjitha vendet e botës do të bëheshin demokraci, të gjithë do të kishim një jetë më të sigurt dhe më të begatë. Por, a është demokracia e stilit amerikan, rruga e drejtë për të gjithë?

Një studim i ri i kryer nga Fondacioni i Grupit Eurasia (EGF), ka prodhuar gjetje interesante mbi qëndrimet e publikut në vendet e tjera përkundrejt SHBA-së dhe sistemit të saj të qeverisjes. Bazuar në sondazhet e qytetarëve në 8 vende – Brazili, Kina, Egjipti, India, Nigeria, Polonia, Gjermania dhe Japonia – raporti i autorizuar nga Mark Hannah, gjeti mbështetje në të gjitha këto vende për demokracinë, por qëndrime të përziera ndaj SHBA-së dhe demokracisë së saj.

Kështu brazilianët duken të zhgënjyer me demokracinë e tyre, por rreth 70 për qind kanë një pikëpamje të favorshme ndaj idesë amerikane mbi demokracinë. Të anketuarit në Kinë, kishin 3 herë më shumë gjasa të dëshironin që sistemi i qeverisë së tyre të bëhej më shumë si sistemi amerikan.

Ndërkohë, rreth 80 për qind e indianëve të anketuar, kanë një pamje shumë ose disi të favorshme ndaj SHBA-ve dhe të popullit amerikan, pjesërisht për shkak se 70 për qind e tyre kanë një mik të ngushtë ose një anëtar të familjes që jeton në SHBA.

Ata që janë intervistuar në Gjermani dhe Japoni, aleatë të vjetër të Amerikës, janë më pak entuziastë për demokracinë e stilit amerikan. Më shumë se gjysma e gjermanëve, kanë raportuar një pikëpamje të pafavorshme. Sondazhi zbuloi se në vendet e pasura, kundërshtimi ndaj presidentit Trump dhe perceptimet e pabarazisë së të ardhurave, kishin mendime të pafavorshme mbi SHBA-në. Shumica e të anketuarve, favorizojnë në mënyrë dërmuese demokracinë, ashtu siç praktikohet në vendet e tyre.

Ata që jetojnë në demokracitë e tregjeve të reja, nuk e pëlqejnë rolin aktiv që SHBA-ja luan ndonjëherë në vende të tjera, por ata thonë se demokracia amerikane mbron në një mënyrë më efektive sundimin e ligjit, se sa demokracitë e veta. Shumica e qytetarëve në vendet autoritare nuk i pëlqejnë politikat e jashtme të SHBA-së, por duan një liri më të madhe politike në vendet e tyre.

Gjetjet nga këto vende, sugjerojnë se ndërsa demokracia mbetet një aspiratë popullore në mbarë botën, “tërheqja” do të jetë më efektive sesa “promovimi”, si një mënyrë për të ndihmuar zgjerimin e demokracisë. Raporti argumenton se SHBA-ja, ka kryer 4 gabime kryesore në nxitjen e demokracisë jashtë vendit.

Politikëbërësit amerikanë, janë fokusuar mbi ligjet dhe institucionet e vendeve të tjera, por jo tek kulturat e tyre politike. Ata kanë supozuar se njerëzit do të heqin dorë nga siguria dhe stabiliteti afatshkurtër, në këmbim të mundësisë për të votuar. Ata e kanë përdorur ndërhyrjen ushtarake për të promovuar vlerat demokratike, pa llogaritur problemet që krijon kjo qasje.

Dhe ata i kanë injoruar vlerat dhe interesat, e atyre që shpresojnë të bindin. Studimi, konstaton gjithashtu se lejimi i personave të lindur jashtë vendit që të studiojnë dhe jetojnë në SHBA, mund të ndihmojë në promovimin e demokracisë: mbështetja ndaj ideve dhe demokracisë amerikane, është nxitur kryesisht nga emigracioni, dhe lidhjet e drejtpërdrejta me komunitetet e diasporës.

Njerëzit që raportojnë se kanë pasur anëtarë të familjes ose miq të ngushtë që kanë jetuar në SHBA 5 vitet e fundit, kanë shumë më shumë gjasa të kenë pikëpamje pozitive. Kjo është një nga arsyet pse politikëbërësit e SHBA-së do të ishin më të suksesshëm, nëse do të gjenin modestinë për ta promovuar demokracinë në mbarë botën pa paketimin e hapur si “amerikane”, dhe të pranojnë me përulësi se Amerika, shpesh nuk ia ka dalë të përmbushë idealet më të larta të demokracisë. Joshja për demokracinë, lind me pushtetin që ajo u jep individëve për të vendosur vetë rrugën e tyre. SHBA-ja, duhet të pranojë, se çdo vend do të duhet ta gjejë vetë rrugën për të ndërtuar demokracinë./ Përktheu për Tirana Today, Alket Goce

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Biblioteka Aleksandrisë dhe Rajhshtagu gjerman: Zjarret që ndryshuan historinë

Gjatë historisë, zjarret kanë çuar në ndryshime drastike në modelet e popullsisë, infrastrukturën dhe rrjedhën e ngjarjeve botërore. Këtu janë shtatë zjarre që ndryshuan...

Papa Françesku pro martesave LGBT, përpjekje për të shmangur përçarjen e Kishës

Nga Simone Cosimi “Wired” Nga njëri kamp, ai më i zhurmshmi, nuk e kanë problem ta etiketojnë si Anti-Krishti. Aty afër ishte edhe paraardhësi i...

Dhënia e shtetësive, Presidenca-Ramës: Fake news i ndyrë

Zëdhënësi i Presidentit Ilir Meta, Tedi Blushi ka reaguar sërish ndaj akuzave të kryeministrit Rama, duke thënë se ka shpifur për kreun e shtetit,...

Italia shtrëngon masat: Mbyllen baret pas orës 18:00

Italia pritet të shtrëngojë më shumë masat për të parandaluar përhapjen e koronavirusit, pas rritjes së shpejtë të numrit të rasteve javët e fundit. Sipas...

Danimarka kërkon test negativ të Covid-19 për punëtorët e huaj

Danimarka ka në plan të prezantojë një kërkesë që punëtorët e huaj të përkohshëm, të cilët vijnë nga vendet me norma të larta të...