E mërkurë, 8 Korrik, 2020
26 C
Tirana

Analiza e NYT mbi shuarjen e Enver Hoxhës: Izoloi në ekstrem Shqipërinë

Më të lexuarat

Macron shkarkon ministrin e Brendshëm

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, shkarkoi të hënën nga detyra ministrin e Brendshëm, Christophe Castaner. Shkarkimi është pjesë e një riorganizimi të kabinetit qeveritar, pas...

Berisha publikon denoncimin/ Veliaj vendos taksë për t’u futur në Parkun e Liqenit

Hyrja për në Parkun e Liqenit të Tiranës, është bërë me pagesë. Ndonëse më herët nuk është bërë publike një gjë e tillë, qytetarët...

“10 mijë euro shpërblim”, policia kërkon ndihmën e qytetarëve për një person të rrezikshëm (FOTO)

Policia e Shtetit kërkon ndihmën e qytetarëve, për të gjetur një person shumë të kërkuar. Bëhet fjalë për shtetasin Talo Çela, 49 vjeç, lindur...

I sekuestrohen tri llogari bankare me vlera marramendëse, policia i nxjerr emrin ‘bosit’ nga Fieri

Pas një hetimi disamujor është bërë ekzekutimi i vendimit të Gjykatës së Shkallës së Parë Fier, për vendosjen e konfiskimit të tri llogarive bankare...

Aktori i serialit ‘Sulejmani i madhërishëm’ dhunon partneren e tij (FOTO)

Edhe aktorët e serialeve kanë një jetë të trazuar, me plot të papritura. Angazhimet e tyre profesionale dhe produkti i tyre, i nxjerr më...

“U largova nga Shqipëria, do isha viktima e radhës”, ish-drejtuesi i policisë flet pa ‘doreza’

Shkëlqim Pepkolaj ka mbajtur postin e zv-drejtorit të Drejtorisë Vendore të Policisë së Elbasanit, por dhe detyra të tjera të rëndësishme në Policinë e...

Ndryshimi mes trupit të gruas dhe burrit: 8 fakte që duhet t’i dini

Trupi i gruas, ndonëse mund të përshkruhet gjerësisht si i butë dhe delikat, ndodh të durojë edhe dhimbjet e paimagjinueshme të lindjes. Por kjo...

Situata shqetësuese në Shqipëri/ Mësuesja infektohet gjatë provimit të maturës

Koronavirusi po shtohet me ritme të frikshme. Situata në vendin tonë po njeh trend në rritje, e po kështu edhe bilanci i viktimave është...

Ndalohet në Rinas me mbi 18 mijë euro. Ja ku i kishte fshehur paratë 46-vjeçarja

Një 46-vjeçare është ndaluar në Rinas, me një shumë të madhe eurosh të padeklaruara. Ajo u kap gjatë kontrollit në aeroport, teksa kishte me...

“Jep dorëheqjen, nuk izolohemi”, protesta në Beograd kundër shtetrrethimit (FOTO)

Pas masave të shtetrrethimit që lajmëroi presidenti Vuçiç, për shkak të përhapjes së koronavirusit, mbrëmjen e djeshme në Beograd nisën protestat. Mijëra qytetarë zbarkuan në...

Nga Wolfgang Saxon “The New York Times”

12 Prill 1985 – Udhëheqësi shqiptar, Enver Hoxha, që vdiq dje në Tiranë, e mbajti vendin e tij malor të izoluar për 4 dekada.

E përmendur që nga koha e grekëve dhe romakëve, Shqipëria e ruajti pavarësinë e saj edhe nën udhëheqjen e tij staliniste.

Por politikat e Hoxhës e izoluan shumë Shqipërinë, dhe e lanë me shumë pak miq jashtë, teksa qeveria e tij u prish njëri pas tjetrit me vendet që e ndihmuan më shumë.

Hoxha ushtroi një pushtet absolut nga pozita e tij si Sekretar i Parë i Partisë së Punës, dhe si Komandant i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura.

Shqipëria ishte një nga vendet e para komuniste, që e denoncoi revizionizmin e liderit jugosllav Josip Broz Tito, duke mbajtur anën e Stalinit në vitin 1948.

Pastaj, Hoxha ndërpreu lidhjet e tij me Bashkimin Sovjetik në vitin 1961, në kulmin e procesit të de-stalinizimit që kishte nisur Nikita Hrushov.

Hoxha nisi të mbështetej më vonë tek Kina për ndihmë materiale. Por sërish u zhgënjye.

Shkrirja që ndodhi në marrëdhënie kinezo-amerikane ftohte, u prit keq në Tiranë.

Shqipëria tentoi më pas të afrohej me Greqinë dhe Turqinë, edhe pse trajtimi i qeverisë Hoxha ndaj pakicave etnike, veçanërisht grekëve, i pengoi jo pak përpjekje të tilla.

Në fakt, Vietnami ishte vendi i vetëm me të cilin Shqipëria kishte një marrëdhënie të ngushtë, edhe pse jo shumë fitimprurëse në aspektin ekonomik.

Synimi i Hoxhës ishte modernizimi dhe industrializimi i atij, që përgjithësisht vlerësohet si një nga vendet më të prapambetura në Evropë.

Turistët nga vendet më të zhvilluara, kanë raportuar se Tirana, me rrugët e saj të vjetra me kalldrëm dhe automjetet e pakta, ka atmosferën e një qyteti të shekullit XIX. Me kalimin e viteve, qeverisë Hoxha iu njoh merita e eleminimit të analfabetizmit.

Por ndërkohë ajo shtypi komunitetet fetare, dhe nën diktatin e Hoxhës, Shqipëria u bë “shteti i parë ateist në botë, feja e vetme e të cilit është shqiptaria”.

Aktivitetet publike fetare, janë të ndaluara. Pakicat etnike midis afro 3 milionë banorëve në Shqipëri, u persekutuan deri në atë masë, saqë për shembull grekët etnikë u detyruan të ndryshojnë emrat.

Vetëm kohët e fundit, sipas turistëve, u lejua hapja e disa shkollave më gjuhën greke, dhe vetëm pasi Shqipëria nisi të ketë një qasje më miqësore ndaj Greqisë. Hoxha e ruajti pushtetin e tij, duke parandaluar komplote, dhe drejtuar spastrime të përgjakshme, dhe burgosje të atyre që e kundërshtuan.

Pak kohë pasi Shqipëria njoftoi në vitin 1981, se kryeministri më jetëgjatë në vend, Mehmet Shehu kishte kryer vetëvrasje, pati raporte të pakonfirmuara se në fakt ai ishte vrarë. Por Hoxha në një libër të botuar në vitin 1982, pohoi se Shehu kishte kryer vetëvrasje.

Në shtypin zyrtar, të përkthyer dhe shpërndarë nga misioni shqiptar në OKB, Shehu u quajt “një agjent sekret i amerikanëve, sovjetikëve dhe jugosllavëve, që u likuidua pasi u përball me unitetin e pathyeshëm të partisë me popullin”.

Përveç fokusimit të madh tek siguria e brendshme, qeveria Hoxha hodhi vitet e fundit hapa për të ndërtuar lidhje të transportit me fqinjët e saj, Greqinë dhe Jugosllavinë, edhe pse marrëdhëniet tregtare me to ishin të zbehta. Dhe deri vitin e kaluar, kishte shenja të tjera se Shqipëria po bëhej më pak e izoluar, dhe po kërkonte lidhje të reja me vende të tjera.

Në marsin e vitit 1984, ajo nënshkroi një pakt tregtar më të gjerë me Italinë, e cila gjithashtu ra dakord që të zgjerojë lidhjet kulturore mes 2 vendeve. Enver Hoxha lindi në Gjirokastër, një qytet në jug të Shqipërisë.

Lexo edhe :   Cilat janë fatkeqësitë natyrore që godasin më shpesh vendin tonë
Lexo edhe :   Cilat janë fatkeqësitë natyrore që godasin më shpesh vendin tonë

Ai u arsimua me bursë në një shkollë të mesme franceze në Korçë, dhe në moshën 22-vjeçare shkoi në Francë për të studiuar në Universitetin e Monpeliesë.

Në vitin 1934 u emërua sekretar në konsullatën shqiptare në Bruksel, ku vazhdoi të shkruante për të përditshmen franceze ”Humanite”.

Meqë artikujt e tij ishin kritikë për qeverinë e kohës, u pushua nga puna pas 2 vjetësh.

Kur u kthye në vend, arriti të punësohej si mësues i frëngjishtes në liceun francez të Korçës.

Sulmet e tij të vazhdueshme ndaj qeverisë, sollën burgimin e tij për një kohë të shkurtër në fillim të vitit 1939. Ushtria italiane e Musolinit e pushtoi Shqipërinë po atë vit, duke detyruar largimin e mbretit Zog jashtë vendit. Hoxha u bë themeluesi dhe drejtuesi i Partisë Komuniste Shqiptare në vitin 1941.

Ai vepronte në fillim nga një dyqan duhani në Tiranë. Italianët nuk e kapën kurrë, pasi ai u arratis nëpër male, nga ku mori ndihmë nga oficerët sovjetikë që zbarkuan në Shqipëri me parashutë, si dhe nga oficerë ndërlidhës amerikanë dhe britanikë.

Ish-mësuesi i frëgjishtes, ngriti një forcë guerile prej 70.000 trupash, që luftoi me italianët, dhe më vonë gjermanët. Nga fundi i luftës, guerilët komunistë shpallën një qeveri të përkohshme në tetor 1944, me Enver Hoxhën në postin e kryeministrit dhe Ministrit të Mbrojtjes.

Kjo qeveri u njoh nga aleatët perëndimorë në fillim të vitit 1945, me mendimin se në vend do të mbaheshin zgjedhje të lira. Por kur u mbajtën zgjedhjet, kishte vetëm një listë kandidatësh, të sponsorizuar nga komunistët.

Shqipëria u shpall republikë popullore në janar 1946, dhe Shtetet e Bashkuara dhe Britania e revokuan njohjen e tyre, dhe e penguan deri në vitin 1955 anëtarësimin e Shqipërinë në Kombet e Bashkuara.

Komunistët jugosllavë, që i kishin ndihmuar që në fillim guerilasit shqiptarë, kërkuan një bashkim monetar dhe doganor me Shqipërinë e re. Por Hoxha, i trembur nga epërsia e Beogradit, i ndërpreu të gjitha lidhjet me jugosllavët në kohën e prishjes së Stalin-Tito në vitin 1948.

Partia ndryshoi emër nga Partia Komuniste në Partia e Punës. Në vitin 1954, Hoxha ia dha postin e kryeministrit Mehmet Shehut, por vetë mbeti kreu i partisë, duke e ndryshuar titullin nga Sekretari i Përgjithshëm në Sekretari i Parë.

Pas shkëputjes së Shqipërisë nga Bashkimi Sovjetik në vitin 1961, Hoxha triumfoi në një numër betejash për pushtet, dhe ndaj një grushti shteti ushtarak në vitin 1974, që përfshinte edhe Ministrin e tij të Mbrojtjes. Ministri dhe disa gjeneralë të ushtrisë, u ekzekutuan me vdekje.

Në fakt, gati gjysma e 31 anëtarëve të Komitetit Qendror të Partisë së Punës të vitit 1948, u vranë në vitet në vijim.

Kohët e fundit, vështirësitë ekonomike, kanë sjelle konflikte politike të reja, dhe qindra zyrtarë komunistë raportohet se janë burgosur, për shkak se kundërshtuan disa nga lëvizjet politike, siç ishte prishja me kinezët, të cilët kishin shërbyer si një nga mbështetësit kryesorë të Shqipërisë në përpjekjen e saj për t’u zhvilluar ekonomikisht.

Gjenerali Hoxha, një burrë shtatlartë dhe me një pamje mbresëlënëse, ishte martuar me Nexhmije Hoxhën, një mësuese të cilën e kishte njohur në lëvizjen guerile gjatë luftës.

Ajo u bë anëtare e Komitetit Qendror, dhe shërbeu pas vitit 1969 si drejtoreshë e Institutit për Studime Marksiste-Leniniste në Tiranë. /TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Situatë e rëndë me pandeminë, dy pacientë humbin jetën në Infektiv

Edhe sot nuk ka asnjë përmirësim situata me pandeminë në vend. Në 24 orët e fundit kanë dalë të infektuar me koronavirus 68 persona. Shpërndarja...

Detajet/ Ushtria nis asgjësimin e municioneve, ‘mbyllet’ ishulli i Sazanit

Mëngjesin e sotëm, në ishullin e Sazanit ka nisur asgjësimi i disa municioneve. Forcat e Armatosura kanë nisur operacionin për asgjësimin e municioneve të...

Drejtori i FBI-së: Kina, kërcënimi më i madh për SHBA-në

Drejtori i FBI-së, Christopher Wray, tha se aktet e spiunazhit dhe vjedhjes nga Qeveria e Kinës paraqesin "kërcënimin më të madh afatgjatë" për të...

Veprime të turpshme ndaj dy të miturave, pranga 56-vjeçarit

Uniformat blu në Durrës kanë arrestuar një 56-vjeçar me inicialet R.S, i cili akuzohet se ka kryer veprime të turpshme ndaj 2 të miturave,...

Nis lëvizja për liberalizimin e vizave për Kosovën, Richard Grenell jep lajmin e shumëpritur

Richard Grenell, i dërguari i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump për dialogun Kosovë-Serbi, ka thënë se i japin përkrahje të plotë Samitit të Parisit....