Nga Roman Dobrokhotov, “Al Jazeera”
Javën e kaluar, 28 vende të Bashkimit Europian mbajtën zgjedhjet parlamentare evropiane. Megjithëse parlamenti me 751 vende, nuk është organi më i lartë vendimmarrës në union, përbërja e tij mund të ndikojë ndjeshëm mbi politika të caktuara të brendshme.
Ashtu si në vitet e kaluara, këto zgjedhje dëshmuan se populizmi, është shndërruar në një forcë të frikshme në politikën evropiane. Partitë e ekstremit të djathtë dhe ato euroskeptike, patën rezultate të mira, me Tubimin Kombëtare të Marine Le Pen në Francë që mori më shumë vota (23 për qind) dhe Legan e Matteo Salvini, që doli e para në Itali me 34 për qind.
Ashtu si me zgjedhjet e ndryshme kombëtare të mbajtura vitet e fundit, ku populistët fituan, ose morën një numër të konsiderueshëm vendesh në parlament, këto zgjedhje ngritën sërish pikëpyetje rreth ndërhyrjes së Rusisë.
Në fakt, autoritetet ruse mbështetën në mënyrë aktive forcat populiste, dhe për këtë mjafton të shihnit televizionin e Kremlinit “Russia Today”. Por sa efekt ka pasur ky ndikim dhe mbështetje? Ndaj kësaj pyetje ka 2 përgjigje popullore. Së pari Rusia përdor një numër instrumentesh për të manipuluar opinionin publik (nga hakerat, deri te propaganda mediatike, dhe financimi i drejtpërdrejtë i populistëve), të cilat janë provuar të jenë shumë efektive.
Së dyti, Rusia është duke u përpjekur shumë, por ndikimi i saj në terren është i vogël, dhe në vend të saj janë liderët evropianë, që po e nxisin populizmin përmes paaftësisë së tyre, për të zgjidhur problemet e njerëzve. Gjithsesi, ka disa aspekte të historisë së ndërhyrjes ruse që hetimet dhe studimet e ndryshme, i kanë provuar se janë të vërteta.
Disa politikanë evropianë, marrin para nga Rusia
Në një numër vendesh evropiane, parti të ndryshme (disa madje në pushtet), dhe aktorë politikë kanë pranuar se marrin në një mënyrë apo një tjetër mbështetje financiare nga Rusia. “Ibiza-gate”, skandali i madh politik që rrëzoi qeverinë austriake, është ilustrimi i fundit i këtij fakti. Dy gazeta gjermane bënë publike një video, që tregonte Heinz-Christian Strache, kreun e Partisë së Lirisë të ekstremit të djathtë (FPO), që ishte pjesë e koalicionit qeverisës në vend, t’i ofronte ndihmë një personi që përfaqësonte një oligark rus, për fitimin e disa tenderave në ndërtimin e rrugëve, duke kërkua në këmbim blerjen e një gazete të madhe austriake, për të mbështetur FPO në zgjedhje.
Hetimet e fundit kanë zbuluar gjithashtu se Lega e Salvinit në Itali, një nga dy partitë e koalicionit qeveritar, ka pasur marrëdhënie financiare me Kremlinin. Presidenti çek Milosh Zeman, ka qenë gjithashtu subjekt i investigimeve mediatike, për lidhjet e tij të dyshimta me korporatat e ndryshme ruse.
Në Francë, është tashmë një fakt i mirënjohur që në vitin 2014, Le Pen mori hua në një bankë ruse të lidhur me Kremlinin, për të financuar fushatën e saj zgjedhore, të cilën ajo nuk e shleu kurrë, pasi banka falimentoi. Ndërkohë, ka një hetim në vazhdim për biznesmenin britanik Arron Banks, i cili dyshohet se ka marrë para nga rusët për financimin e fushatës Brexit.
Rusia manipulon BE-në në një shkallë të madhe
Rusia ka arritur të zhvillojë fushata dizinformuese në shkallë të gjerë në mediat sociale, me një kosto relativisht të ulët, si dhe i`a ka dalë të tërheqë vëmendjen e një numri të konsiderueshëm përdoruesish të mediave sociale në Evropë. Një studim i kohëve të fundit i organizatës jofitimprurëse Avaaz me qendër në SHBA, mbi rrjetet e dizinformimit në Facebook, përmban disa të dhëna interesante.
Sipas raportit, “rrjetet e dezinformimit” të fshira tashmë nga Facebook, publikuan përmbajtje që ishin parë rreth 533 milionë herë, gjatë 3 muajve të fundit. Kjo do të thotë, që mesatarisht këto rrjete prodhuan përmbajtje që u pa gati 6 milionë herë në ditë”.
Ndërsa është e vështirë të thuhet, se çfarë ndikimi kanë pasur këto rrjete në mënyrën e votimit, duke pasur parasysh shkallën e tyre, është e vështirë të mos besohet që ato e kanë pasur një ndikim në kutinë e votimit. Në tërësi, rusët janë shumë më efektivë në përhapjen e dezinformatave, ideve populiste dhe teorive të konspiracionit në mediat sociale, sesa partitë evropiane të mbështetura nga Moska.
Evropianët e zakonshëm, hipin lehtësisht në “vagonin” e Rusisë
Gjatë muajve të fundit, së bashku me gazetarët Anna Saraste dhe Anne Sophie Schroeder, morëm pjesë në një studim të pavarur të fushatave të dezinformimit rus, përpara zgjedhjeve të BE. Një nga përfundimet e takimet ishte se autorët përgjegjës për përhapjen e dezinformimit, nuk janë vetëm politikanët evropianë dhe figurat publike me lidhje të ngushta me Rusinë (qoftë të biznesit, financiare apo edhe familjare), por edhe individë që thjesht kërkojnë vëmendjen e publikut.
Një pjesë e strategjisë së propagandës së Kremlinit, synon t’u japë një platformë teoricienëve të ndryshëm të komploteve, dhe mbështetësve të ideve të vogla. Kështu, njerëzit pa ndonjë status publik, apo njohuri të rëndësishme akademike, legjitimohen rregullisht dhe bëhen “ekspertë” duke u paraqitur në “Russia Today”, apo në faqet e sponsorizuara nga Rusia, si Sputnik, duke u ftuar në konferenca në Rusi, duke u bërë “vëzhgues” në zgjedhjet e Krimesë etj.
Në këmbim, këta “ekspertë të rremë”, sulmojnë me entuziazëm Brukselin dhe Uashingtonin dhe lavdërojnë Moskën, duke ndihmuar në përhapjen e propagandës së kësaj të fundit. Për t’ju kthyer pyetjes së shtruar në fillim: A i fitoi Putin zgjedhjet e BE? Në fakt jo.
Megjithëse populistët euroskeptikë, fituan një numër të konsiderueshëm votash, ata sërish nuk korrën fitoren që kishin shpresuar. Për shembull, partia e Le Pen humbi 1.5 për qind të votave, krahasuar me zgjedhjet e vitit 2014, ndërsa FPO-ja në Austri humbi 2 për qind; Alternativa për Gjermaninë (AfD), doli më keq në krahasim me zgjedhjet parlamentare të vitit 2017; ndërsa Partia për Lirinë e Geert Wilders në Holandë, nuk fitoi këtë vit asnjë mandat.
Për këtë frenim të ringjalljes së populizmit, mund të ketë një numër shpjegimesh. Një prej tyre është aktivizimi i votuesve të moderuar, që në zgjedhjet e kaluara nuk morën pjesë në këtë proces. Këtë vit, ata i`u përgjigjën thirrjes publike të politikanëve dhe aktivistëve qytetarë për të frenuar të djathtën ekstreme, gjë që solli një pjesëmarrje shumë më të lartë (gati 51 për qind) në krahasim me zgjedhjet e mëparshme (42 për qind). Pra, ndërsa Le Pen dhe Salvini po pretendojnë “fitoren e popullit”, këto zgjedhje shënojnë ndoshta fillimin e fundit të valës populiste që ka kaluar nëpër Evropë./ Tirana Today
