Presidenti i Turqisë, një ditë më parë është filmuar nga mediat teksa ecte me shumë vështirësi, pas një deklarate për shtyp. Erdogan tërhiqte këmbët e tij zvarrë, duke shtuar edhe më shumë zërat për përkeqësimin e gjëndjes së tij shëndetësore. Në datën 1 tetor, “Foreign Policy” shkruante se Erdogan e ka thuajse të pamundur që të vijojë të drejtojë Turqinë deri në zgjedhjet e vitit 2023, për shkak të problemeve shëndetësore.
Ja se çfarë është shkruar për presidentin turk
Që nga viti 2019, ekspertët, gazetarët dhe anketuesit e Turqisë janë fokusuar tek zgjedhjet e përgjithshme turke të planifikuara për vitin 2023. Kjo ndoshta për shkak se Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) në pushtet, poshtëron disfatat e kandidatëve të saj për kryetar bashkie në qendrat kryesore të popullsisë së Turqisë, përfshirë Stambollin, në zgjedhjet lokale 2019. Sondazhet e rregullta që nga ato zgjedhje tregojnë se popullariteti i AKP-së është i butë, edhe pse ajo ruan një kontroll mbi institucionet politike dhe median e Turqisë.
Erdogan mund të jetë vërtet i prekshëm përpara vitit 2023 – jo domosdoshmërisht në mënyrën se si mendojnë shumica e njerëzve. Ka shenja se ai mund të jetë shumë i sëmurë për të kandiduar për rizgjedhje.
Muajt e fundit janë shfaqur një sërë videosh, në të cilat lideri turk nuk është dukur mirë. Disa prej tyre nuk janë aq të qarta sa të tjerat, por, të marra së bashku, ngrenë disa pyetje të dukshme për shëndetin e Erdoganit.
Në një klip, për shembull, presidenti duket se ka nevojë për ndihmën e gruas së tij. Në një tjetër, ai duket se ngatërrohet dhe ka disa vështirësi në ecjen në Anitkabir. Nganjëherë, ai është dukur mjaft i dobët. Pretendohet se ai është përballur me harresën në rritje, periudhat e problemeve të frymëmarrjes, konfuzionin, të vjellat dhe implantimin e një defibrilatori të brendshëm. Sipas të njëjtave rrëfime, presidenti ka rritur numrin e mjekëve rreth tij, ka reduktuar takimet me shtypin dhe po mbushet me qetësues kundër dhimbjeve përpara ngjarjeve publike.
Sigurisht, këto thashetheme përsëriten më shpesh nga njerëz jashtë Turqisë, ose më shumë se disa hapa të larguar nga rrethi i brendshëm i presidentit, kështu që demi i ardhjes së Erdoganit mund të jetë thjesht muhabet bosh. Në fund të fundit, në video të tjera ai është dukur shumë mirë.
Nuk është kurrë një ide e mirë të bësh gjykime mjekësore nga larg, veçanërisht nëse dikush nuk është mjek. Po sikur Erdogan të jetë mjaft i sëmurë? Çfarë ndodh nëse nga sëmundja, ai nuk mund të kandidojë për rizgjedhje në 2023?
Sipas nenit 106 të Kushtetutës së Turqisë, nënpresidenti Fuat Oktay do të merrte përgjegjësitë dhe kompetencat që Erdogan zotëron tani, derisa të mbahen zgjedhjet (në 45 ditë) dhe të betohet një president i ri. Kjo është mjaft e drejtpërdrejtë dhe standarde. Analistët turq kanë supozuar prej kohësh se në një Turqi pas Erdoganit, AKP-ja do të ndahej në mënyra që do të hapnin një rrugë drejt zgjedhjeve konkurruese, që mund të fitoheshin nga cilido prej politikanëve kryesorë të opozitës turke. Ndoshta mund të jetë Ekrem Imamoglu, i cili mundi një ish-kryeministër të AKP-së (dy herë) për t’u bërë kryebashkiak i Stambollit. Homologu i tij në Ankara, Mansur Yavas, është një politikan i frikshëm. Dhe pastaj është Meral Aksener, liderja e Partisë së Mirë, me një reputacion për të qenë e ashpër.
Ka skenarë të arsyeshëm në të cilët Imamoglu, Yavas ose Aksener bëhen presidenti i ardhshëm i Turqisë, por supozimi që qëndron në themel të çdo fitoreje të tyre është kthimi në të ashtëquajturën politikë normale pas Erdoganit. Është e mundur, por ka arsye për skepticizëm.
Së pari, duhet të jetë e qartë deri më tani se Erdogan, nëpërmjet AKP-së, ose i ka zbrazur ose përkulur institucionet politike të Turqisë sipas vullnetit të tij. Në këtë kontekst, është e vështirë të imagjinohet se një zgjedhje e organizuar në 45 ditë mund të jetë e lirë dhe e ndershme. Së dyti, dhe me më shumë pasoja, është fakti që gjatë mandatit dy dekada të Erdoganit, njerëzit e rritur brenda rrethit të brendshëm të AKP-së, janë të pasur dhe të fuqishëm, shpesh përmes mjeteve dhe praktikave të dyshimta. Duket e pamundur që zyrtarët, biznesmenët, personalitetet e medias dhe të tjerët të rrezikojnë aq lehtësisht fitimet e tyre, duke iu nënshtruar pasigurisë së politikave më demokratike.
Në këto rrethana, ia vlen të merret në konsideratë mundësia që një tjetër njeri i fortë të mund të sundojë një Turqi pas Erdoganit, ndoshta në një gjendje të jashtëzakonshme. Ndër figurat më të fuqishme në Turqi, përveç Erdoganit, janë shefi i inteligjencës Hakan Fidan, Ministri i Mbrojtjes Kombëtare Hulusi Akar dhe Ministri i Brendshëm Suleyman Soylu. Nga të tre, Akar duket më i pozicionuar për të marrë drejtimin. Fidani është i njohur për turqit, por ai vepron kryesisht pas dyerve të mbyllura të Organizatës Kombëtare të Inteligjencës.
Burimi i lajmit: foreignpolicy. Përshtatur nga Tirana Today
