Një rrjedhje e madhe e dokumenteve të parë nga “BBC News”, tregon se si vendet po përpiqen të ndryshojnë një raport shkencor vendimtar, se si të merren me ndryshimet klimatike. Arabia Saudite, Japonia dhe Australia janë ndër vendet që i kërkojnë OKB-së që të heqë dorë nga kërkesa emergjente për qeveritë, që të mos përdorin më karburant. Disa kombe të pasura po vënë në dyshim t’u paguajnë më shumë shteteve më të varfra për të kaluar në teknologji më të gjelbra.
Ky “lobim” ngre pyetje për samitin e klimës COP26 në nëntor. Rrjedhja e dokumenteve zbulon se vendet po kundërshtojnë rekomandimet e OKB-së për veprim, dhe vjen vetëm disa ditë përpara se atyre do t’u kërkohet në Samit të marrin angazhime të rëndësishme për të ngadalësuar ndryshimin e klimës dhe për të mbajtur ngrohjen globale në 1.5 gradë.
Dokumentet konfidenciale përbëhen nga më shumë se 32.000 parashtresa të bëra nga qeveritë, kompanitë dhe palët e tjera të interesuara në ekipin e shkencëtarëve që përpilojnë një raport të OKB-së, i krijuar për të sjellë së bashku dëshmitë më të mira shkencore se si të merren me ndryshimet klimatike.
Këto “raporte vlerësimi” prodhohen çdo gjashtë deri në shtatë vjet nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC), organi i OKB -së i ngarkuar me vlerësimin e shkencës së ndryshimit të klimës.
Këto raporte përdoren nga qeveritë për të vendosur se çfarë veprimi nevojitet për të trajtuar ndryshimet klimatike, dhe i fundit do të jetë një kontribut vendimtar në negociatat në konferencën e Glasgow.
Autoriteti i këtyre raporteve rrjedh pjesërisht nga fakti se pothuajse të gjitha qeveritë e botës marrin pjesë në procesin për të arritur konsensus. Komentet nga qeveritë që “BBC” ka lexuar, janë hartuar në mënyrë dërrmuese për të qenë konstruktive dhe për të përmirësuar cilësinë e raportit përfundimtar.
Rrjedhja e dokumenteve tregon një numër vendesh dhe organizatash që argumentojnë se bota nuk ka nevojë të zvogëlojë përdorimin e karburanteve aq shpejt, sa rekomandon drafti aktual i raportit. Një këshilltar i ministrisë saudite të naftës kritikon frazat si “nevoja për veprime urgjente dhe të përshpejtuara zbutëse në të gjitha shkallët … ” duhet të eliminohen nga raporti. Një zyrtar i lartë i qeverisë australiane hedh poshtë përfundimin se mbyllja e termocentraleve me qymyr është e nevojshme, edhe pse përfundimi i përdorimit të qymyrit është një nga objektivat e deklaruar të konferencës COP26. Arabia Saudite është një nga prodhuesit më të mëdhenj të naftës në botë, dhe Australia është një eksportues kryesor i qymyrit.
Një shkencëtar i lartë nga Instituti Qendror i Kërkimeve të Minierave dhe Karburantit në Indi, i cili ka lidhje të forta me qeverinë indiane, paralajmëron se qymyri ka të ngjarë të mbetet shtylla kryesore e prodhimit të energjisë për dekada, për shkak të asaj që ata e përshkruajnë si “sfidat e jashtëzakonshme” të sigurimit të energjisë elektrike të përballueshme. India tashmë është konsumatori i dytë më i madh në botë i qymyrit.
Një numër vendesh argumentojnë në favor të teknologjive të reja, dhe aktualisht të shtrenjta të krijuara për të kapur dhe ruajtur përgjithmonë dioksidin e karbonit nën tokë. Arabia Saudite, Kina, Australia dhe Japonia – të gjithë prodhuesit ose përdoruesit e mëdhenj të lëndëve djegëse – si dhe organizata e vendeve prodhuese të naftës, OPEC, të gjithë mbështesin kapjen dhe ruajtjen e karbonit (CCS).
Pretendohet se këto teknologji CCS mund të ulin emetimet e karburantit nga termocentralet dhe disa sektorë industrialë. Arabia Saudite, eksportuesi më i madh i naftës në botë, kërkon që shkencëtarët e OKB-së të fshijnë përfundimin e tyre se “fokusi i përpjekjeve të dekarbonizimit në sektorin e sistemeve të energjisë, duhet të jetë në zhvendosjen e shpejtë në burimet me karbon zero dhe fshirjen aktive të karburanteve”.
Argjentina, Norvegjia dhe OPEC gjithashtu kundërshtojnë deklaratën. Norvegjia argumenton se shkencëtarët e OKB-së duhet të lejojnë mundësinë e CCS si një mjet potencial për reduktimin e emetimeve nga lëndët djegëse. Draft-raporti pranon se CCS mund të luajë një rol në të ardhmen, por thotë se ka pasiguri në lidhje me realizimin e tij. Ai thotë se “ka paqartësi të madhe në masën në të cilën karburantet me CCS do të ishin në përputhje me objektivat 2C dhe 1.5C” siç përcaktohet nga Marrëveshja e Parisit.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
