burimi: https://it.insideover.com/politica/perche-biden-ha-riconosciuto-il-genocidio-degli-armeni.html
Përshtatur për Tirana Today
Nga Emanuel Pietrobon “Il Giornale”
Më 24 prill, administrata e presidenti amerikan Xho Bajden, njohu natyrën gjenocidale të masakrimit të afro 1.5 milionë armenëve nga ushtritë e Perandoritë Osmane gjatë Luftës së Parë Botërore. Kjo lëvizje do t’i japë mundësi presidentit amerikan që të shihet në sytë e elektoratit si një politikan që e mban fjalën e tij, pasi kjo ishte premtuar prej tij që në fushatën elektorale.
Analistët e shohin si një veprim të konceptuar enkas me synimin për ta zemëruar Ankaranë.
Pasi është Bajden, ai që i ka besuar Turqisë një nga çështjet më të rëndësishme bashkëkohore, rindërtimin e një harku berzhezhinskian të krizës në Azinë Qendrore përmes Afganistanit. Dhe është po Bajden, ai që po punon me këmbëngulje dhe përkushtim, për të distancuar Turqinë nga realitetet gravitacionale të Rusisë dhe Kinës, duke ia deleguar organeve ushtarake dhe diplomatike detyrën e dërgimit të mesazheve, në funksion të këtij qëllimi.
Në këtë kuadër, njohja e gjenocidit kundër armenëve duhet të lexohet në 3 mënyra:si një akt i duhur historik, si një kthim favori ndaj lobit armen me shumë influencë, që u mobilizua pro Bajden gjatë zgjedhjeve presidenciale të vitti 2020, dhe një mesazh që ka si marrës Jerevanin dhe Moskën.
Njohja e masakrës së 1 milion e gjysmë armenëve nga osmanët, ndodh për 3 arsye që
tashmë janë shpjeguar:domosdoshmëria për të qenë koherent dhe i besueshëm në sytë e një elektorati, që ka dashur një “president moralist” në Shtëpinë e Bardhë, legjitimitetin historik të fakteve në fjalë, dhe vullnetin e hekurt për t’i dërguar një mesazh Armenisë, e cila u rikthye me ngurrim në sferën ruse të ndikimit në fund të luftës së dytë mbi Nagorno-Karabakun.
Lëvizja e administratës Bajden, nuk është një “ndëshkim” për Turqinë, për të cilin Holokausti armen përfaqëson një tabu të vërtetë kombëtare, një kujtesë të ndrydhur që bashkon laikë dhe fetarë, Kemalistë dhe Islamistë, liberalë dhe konservatorë, por është një veprim tinëzar që synon t’i tregojë Armenisë se ka mbaruar periudha e izolimit të saj ndërkombëtar, dhe se
për këtë arsye, ka alternativa konkrete ndaj një Rusie që gjatë konfliktit të fundit, mbajti pozicionin e “neutralitetit armiqësor” dhe fshehurazi pro-Azerbajxhanit.
Zhgënjimi i Erdoganit ishte i pashmangshëm, dhe nga ajo buroi deklarata e fortë e 23 prillit, por kjo lojë ia vlen për atë që synon të arrijë:t’i vjedhë Rusisë “plaçkën e luftës”, të fituar falë rihapjes së armiqësive në rajonin e kontestuar të Nagorno Karabakun.
Dhe presidenti armen Nikol Pashinian , që nuk e ka fshehur hezitimin e tij personal për
t’u rilidhur me Kremlinin pas luftës, siç u zbulua edhe nga përplasja e tij me forcat e armatosura, mund të përpiqet që të përfitojë nga hyrja e faktorit “Bajden” në skenë për
të luajtur gjithçka në zgjedhjet e afërta parlamentare, të planifikuara për në 20 qershor
dhe bllokimin e procesit të stabilizimit të Kaukazit të Jugut, të drejtuar me përpjekje të konsiderueshme nga Moska.
Mbështetja e Shteteve të Bashkuara për Armeninë, është e konfiguruar si një pjesë thelbësore e një strategjie presioni në shumë nivele, synimi i së cilës është provokimi i krizave instrumentale dhe të shfrytëzueshme në të gjithë botën ruse (Russkij Mir).
Duke ushtruar një kontroll të vogël, por të rëndësishëm mbi Jerevanin, Uashingtoni mund të arrijë një rezultat të dyfishtë:anulimin e avantazheve të fituara “aksidentalisht” nga Moska falë luftës dhe hapjes së mundshme të një harku krizash – duke shfrytëzuar pakënaqësinë e fortë të armenëve, dhe premtimin e ndihmës së drejtpërdrejtë në rastin e armiqësive të reja – të cilat mund të jenë magjepsëse edhe në sytë e Bakusë dhe Ankarasë, që janë të entuziazmuara nga perspektiva e përsëritjes së suksesit të luftës.
Tek e fundit edhe Azerbajxhani, reagoi me tone të ashpra ndaj përdorimit të termit “gjenocid” ndaj të masakrës së armenëve, duke folur për një politizim, si dhe për shtrembërim i fakteve, që injoron kontekstin historik që i parapriu dhe e shoqëroi atë, rreth 500 mijë njerëz të vrarë gjatë masakrave të kryera nga armenët në të njëjtën periudhë.
Por jo vetëm. Bakuja e ka vënë theksin tek masakrat ndaj azerbajxhanasve nga Federata Revolucionare Armene (Dashnak) në marsin e vitit 1918, gjenocidin e kryer nga Armenia në Khojali 30 vjet më parë, që përfaqëson një shembull të paragjykimit dhe të një standardi të dyfishtë:
“Ngjarjet e vitit 1915 duhet të studiohen nga historianët dhe jo politikanët. Gjithsesi siç dihet, Armenia, që dëshiron të fshehë ngjarjet dhe të përpiqet ta pikturojë veten si një vend i shtypur, nuk e pranoi propozimin e Turqisë për të hetuar ngjarjet e asaj periudhe nga një komision i përbashkët historianësh”. Lëvizjet e ardhshme të Pashinian, dhe në përgjithësi të politikës armene dhe forcave të armatosura, do të jenë thelbësore për të kuptuar skenarin e ri që mund të shfaqet.
