Shteti më i varfër në Bashkimin Evropian ka propozuar një rrugë më të qartë në lidhje me anëtarësimin e Ballkanit Perëndimor, për të parandaluar rikthimin e paqëndrueshmërisë që shkatërroi rajonin rreth dy dekada më parë.
“Bullgaria, e cila do të marrë presidencën gjashtëmujore të BE-së në janar, po përpiqet të ofrojë udhëzime më konkrete se si mund të bashkohen Serbia, Mali i Zi, Shqipëria, Maqedonia, Bosnja dhe Hercegovina”, tha në Sofje javën e shkuar Liliana Pavlova, ministrja e Bullgarisë në krye të presidencës së BE.
Ndërkohë që pjesë e 28 shteteve anëtare të BE-së janë edhe dy republika të ish-Jugosllavisë, shumica tjetër po përpiqet të integrohet dhe të bashkohet me valën e rritjes së standardeve të jetesës në Evropën ish-komuniste. Pas një dekade ku u përfshi katastrofa greke e borxhit, Brexit dhe ardhja e miliona refugjatëve nga Lindja e Mesme dhe Afrika, Bullgaria ka në plan të zhvendosë diskutimin nga menaxhimi i krizës drejt zgjerimit ndërkohë që po përgatitet të kryesojë një samit të nivelit të gjerë në muajin maj.
“Ne nuk mund ta ndryshojmë agjendën e Evropës për gjashtë muaj, por ne duhet t’i japim secilit prej vendeve një plan të qartë veprimi bazuar në arritjet dhe progresin e tyre në zgjidhjen e problemeve që kanë”, tha Pavllova. “Përndryshe përçarjet midis vendeve do të thellohen.”
Lufta për integrimin në BE
Rreth dy dekada pas mbylljes së konfliktit më të përgjakshëm të Evropës që nga mbarimi i Luftës së Dytë Botërore, vendet e vetme të rajonit ish-komunist që kanë arritur të hyjnë në BE kanë qenë Sllovenia, Kroacia, Rumania dhe Bullgaria. Dy të fundit mbeten më të varfrit në BE dhe kanë marrë kritika të ashpra për dështimin e zhdukjes së korrupsionit dhe rritjen e efikasitetit të gjykatave të tyre. Mangësitë i kanë penguar të jenë pjesë e pakufizuar e zonës Shengen.
Në pjesën tjetër të Ballkanit Perëndimor, shumica e vendeve po përpiqen të balancojnë qëllimet e tyre për t’ju bashkuar BE-së dhe për të ruajtur lidhjet me aleatët tradicionalë si Rusia, një dinamikë që ka përçarë besimin ndaj qeverive, ka penguar krijimin e lidhjeve ekonomike dhe ligjet me standardet e BE-së.
Serbia, e cila kërkon të jetë gati për t’u anëtarësuar në BE deri në vitin 2020, duhet të rregullojë marrëdhëniet e saj me Kosovën, pavarësinë e të cilës refuzon ta njohë. Mali i Zi duhet të luftojë korrupsionin dhe krimin e organizuar për të nisur bisedimet e hyrjes në BE. Dhe ndërkohë që Shqipëria ka fituar statusin e kandidatit, fillimi i bisedimeve varet nga zbatimi i reformës në drejtësi.
Maqedonia u nxit për t’u bashkuar me BE-në pas ndryshimit të drejtimit të qeverisë këtë vit, por duhet të zgjidhë mosmarrëveshjen që ka me Greqinë për emrin. Ndërkohë që pikërisht për këtë mosmarrëveshje Greqia ka penguar Maqedoninë t’i bashkohet NATO-s. Bosnjë-Hercegovina, më e goditura nga shpërbërja e dhunshme e Jugosllavisë, duhet të forcojë administratën e saj publike dhe të përmirësojë bashkëpunimin para se të nisë bisedimet e pranimit pas aplikimit në 2016.
Kosova, që pas shkëputjes nga Serbia është një kandidat i mundshëm. Ajo pritet të përparojë në agjendën e anëtarësimit në BE pasi i dha fund bllokimit politik të muajit të kaluar duke formuar qeverinë e re.
Muajin e kaluar, komisioneri i Zgjerimit e BE-së, Johannes Hahn e shpalli Serbinë dhe Malin e Zi si “kandidatët kryesorë” dhe premtoi të punojë më shumë për anëtarësimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE deri në vitin 2025. Megjithatë, me Brexit që po afrohet dhe disa vende të Evropës perëndimore që e konsiderojnë ndryshimin si nxitje të bashkëpunimit më të thellë, vëmendja ndaj zgjerimit të mëtejshëm mund të mos jetë e lehtë.
“BE nuk është në gjendje të mendojë për zgjerimin në këtë moment, as publiku evropian nuk dëshiron të dëgjojë për të,” tha Vessela Cherneva, drejtore e programit të lartë në Këshillin Evropian të Marrëdhënieve me Jashtë. “Bullgaria ende nuk ka bindur vendet skeptike si Holanda, Danimarka, Gjermania dhe Franca të dëgjojnë problemet e Ballkanit Perëndimor”./Bloomberg
Përgatiti Tirana Today
