Tirana Today
  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing
No Result
View All Result
  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing
No Result
View All Result
Tirana Today
No Result
View All Result
Home Të Gjitha

Në Ballkan, asgjë nuk harrohet, asgjë nuk falet

7 vjet ago
in Të Gjitha
Turqia, shekullarizmi dhe feja
Nga George Friedman, “Geopolitical Futures”

Lajmet e kësaj jave nga Ballkani, ka qenë ogurzeza. Serbia ka lëshuar akuza ndaj Kosovës dhe përkrahëses së saj, Shqipërisë. Serbia vazhdon ta shohë Kosovën si një kërcënim për interesin e vet kombëtar. Rusët shprehën mbështetjen e tyre, jo vetëm për serbët e Kosovës, por edhe për serbët që jetojnë në Bosnje.

Muajin e kaluar, presidenti rus Vladimir Putin priti në një takim në Moskë homologun serb. Ndërkohë, miqësia e SHBA-së me Shqipërinë është e thellë, duke e bërë edhe më të rrezikshëm pretendimin serb për Kosovën.

Një lajm më pak ogurzi, por jo më pak i rëndësishëm, presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan zhvilloi një tubim elektoral, muajin e kaluar në Sarajevë, kryeqytetin kryesisht mysliman të Bosnjës, dhe shtëpia e një numri të madh emigrantësh turq, për të fituar mbështetjen e këtyre të fundit, dhe për t’i treguar votuesve në shtëpi se ndikimi i Turqisë në Ballkan po përhapet.

Ballkani është gjendur gjithmonë midis fuqive të mëdha. Nuk është gjithashtu e pazakontë që Ballkani të duket sikur është të prag të luftës.

Ata zakonisht e shmangin këtë të fundit. Kur dështojnë, rezultati është katastrofik. Përfundimisht, kjo katastrofë do të vijë, por më mirë se sa të guxosh të hamendësosh se kur do ndodhë, gjëja e rëndësishme është të kuptojmë dinamikën që çon në këtë pasiguri – duke filluar me gjeografinë.

Unë e mendoj Ballkani të ndarë në dy pjesë, veriu dhe jugu. Veriu është në përgjithësi një zonë fushore, e ndarë midis Kroacisë, Serbisë dhe Bosnjës. Kroacia, një vend me shumicë katolike me lidhje historike me Hungarinë dhe lidhje aktuale me Gjermaninë dhe Bashkimin Europian, është tërësisht në këtë fushë.

Serbia, një vend i krishterë ortodoks, shtrihet kryesisht në fushë. Po kështu edhe pjesa veriore e Bosnjes, është një zonë e dominuar nga serbët. Pjesa jugore e Ballkanit – Bosnja e jugut, Mali i Zi, Serbia Juglindore, Maqedonia dhe Shqipëria – është kryesisht malore. Bosnja Jugore dhe Shqipëria janë kryesisht myslimane. Maqedonia, është një përzierje e të krishterëve ortodoksë dhe shqiptarëve myslimanë.

Nëse kjo duket e komplikuar, kjo është arsyeja se përse. Nacionalizmi në rajon është aq intensiv, pasi është aq shumë i brishtë. Shtetet-kombe, janë etnikisht heterogjene, dhe i janë kundërvënë për një kohë të gjatë njëri-tjetrit.

Shtetet e ndryshme i frikësohen fqinjëve të tyre, kështu që ata i përdorin këto ndarje etnike për t’i dobësuar ata, gjë që shkakton më shumë frikë. Përveç kësaj, serbët dhe kroatët flasin gjuhë të ngjashme, dhe reciprokisht të kuptueshme. Por njëra është pjesë e botës katolike, dhe tjetra e botës ortodokse.

Njëra është e orientuar drejt Gjermanisë, tjetra drejt Rusisë. Dhe ata kanë luftuar me egërsi njëri-tjetrin gjatë Luftës së Dytë Botërore – Kroacia në aleancë me Gjermaninë, Serbia me Aleatët.

Kjo shpjegon se si është aktualisht Ballkani, por nuk shpjegon se si mbërriti në këtë situatë. Duhet të kuptohet se këto vende dhe grupime etnike, janë rezultat i mijëvjeçarëve të konfliktit midis Evropës dhe Lindjes së Mesme, një konflikt para Krishterimit dhe Islamit, por dhe një tjetër që vazhdoi pas shfaqjes së tyre.

Aleksandri i Madh, ndërtoi një perandori deri në Afganistan. Romakët kaluan nëpër Ballkan, në rrugën e tyre për të krijuar një rrugë tokësore në Egjipt, burimi i drithit për Romën. Kryqëzatat e krishtera kaluan po këtu, ashtu sikurse edhe osmanët turq kur u drejtuan për në veri për të pushtuar Budapestin, dhe pothuajse edhe Vjenën.

Dhe rusët, që gjithmonë kanë synuar të mbajnë nën kontroll Gadishullin Europian dhe Osmanët, ishin të dobishëm (së bashku me grekët) në përhapjen e ortodoksisë.

Katolicizmi, Ortodoksia dhe Islami janë angazhuar në një luftë në 3 drejtime pas shekullit XV-të, duke lidhur aleanca me njëri-tjetrin për të mposhtur atë që kishte mbetur.

Teologjia nuk ndikoi tek fuqitë e mëdha. Ajo përcaktoi ato të voglat. Ballkani, ishte një “autostradë” për të ngritur perandori, dhe një tampon kundër perandorive në rritje.

Në vetvete ato kishin pak vlerë, por qenë të domosdoshme për këdo që kërkonte të dominonte në Mesdhe, apo për të projektuar forcë nga veriu apo jugu. Kodrat dhe luginat e ndërthurura me njëra-tjetrën, krijuan një strehë për grupe të ndryshme që i mbijetuan pushtimeve nga secili drejtim, pasi përpjekja për t’i dëbuar ata nuk ia vlente.

Rezultati ishin fshatrat e rrethuara nga malet, që ruajtën identitetin e tyre edhe përballë fuqisë së madhe. Por fuqitë e mëdha e vendosën veten në rrafshina, dhe në disa lugina më pak të largëta. Kishat katolike dhe ortodokse, si dhe xhamitë flasin për këtë.

Por edhe në rajonet që kanë një besim fetar, realiteti është më kompleks. Në fshatin ngjitur, e kaluara vazhdon, dhe bashkë me të edhe zemërimi. Në Ballkan, asgjë nuk harrohet, dhe asgjë nuk falet.

Është një realitet thelbësor dhe i thellë. Ndonjëherë luftimet midis fshatrave tërheqin në betejë në fshatra të tjerë, tërheqin kryeqytete, tërheqin fuqi të mëdha. Ndonjëherë fuqitë e mëdha që konkurrojnë me njëra-tjetrën, tërheqin kryeqytetet dhe fshatrat e Ballkanit.

Sido që të jetë, ekzistojnë konflikte të panumërta lokale, dhe fuqi të pafundme që kërkojnë hegjemoni mbi një kontinent, dhe së bashku ato i hapin derën gjitha ligësive në rajon.

Sot, rusët u “pëshpëritin” serbëve, amerikanët shqiptarëve, gjermanët kroatëve. Fshatrat dëgjojnë thashethemet, dhe ja ku fillojnë sherret. Ballkani nuk është vendi i vetëm në botë ku kjo ndodh, por s’ka vend tjetër në glob që të jetë kaq i rëndësishëm për kaq shumë fuqi të mëdha.

Prandaj, nuk është për t’u habitur pse ka gjithnjë zëra dhe thashetheme, se rajoni është shpesh në prag të luftës. Dhe nuk është për t’u habitur që thashethemet janë zakonisht të gabuara.

Ato thjesht sigurojnë që të habitemi kur ato të dalin të vërteta. Është vetëm çështje kohe. Dhe ky është një rajon që pret luftë, duke e bërë atë të ketë më shumë gjasa të ndodhë.

PËRSHTATI TIRANA TODAY

Tags: asgjeBallkanfaletharrohetkosovarusiaSerbiashqiperia

TË LIDHURA

Pjesëmarrja në votime deri në orën 10:00 arrin mbi 13%
Të Gjitha

Pjesëmarrja në votime deri në orën 10:00 arrin mbi 13%

11:38 | 11/05/2025
Parashikimi i motit për sot, 30 prill 2025
Moti

Parashikimi i motit për sot, 30 prill 2025

08:14 | 30/04/2025
Përsëritet historia, “Final Four” rikthen përballjet e Kupës
Sport

Përsëritet historia, “Final Four” rikthen përballjet e Kupës

13:33 | 29/04/2025
Next Post
Plas sherri mes Rike Roçit dhe Eva Muratit: Nuk ke vetëm meshkuj shikues

Plas sherri mes Rike Roçit dhe Eva Muratit: Nuk ke vetëm meshkuj shikues

Çmenduria e Liverpool, 158 milionë për yllin e Realit

Çmenduria e Liverpool, 158 milionë për yllin e Realit

Zhbllokohet ndeshja Meksikë-Kore, Gjermania detyrim fitoren (Video)

Zhbllokohet ndeshja Meksikë-Kore, Gjermania detyrim fitoren (Video)

JU REKOMANDOJMË

Policia zgjohet herët, “rrethohen” Tirana, Durrësi, Fieri dhe Vlora. Ja për çfarë bëhet fjalë

Policia zgjohet herët, “rrethohen” Tirana, Durrësi, Fieri dhe Vlora. Ja për çfarë bëhet fjalë

08:28 | 21/05/2025
Lala zbulon kandidatin socialist në ‘telashe’ nga hetimet

Lala zbulon kandidatin socialist në ‘telashe’ nga hetimet

19:15 | 17/05/2025
Pse u largua nga Ferma VIP? Alba zbulon publikisht sekretin e saj dhe Limit

Pse u largua nga Ferma VIP? Alba zbulon publikisht sekretin e saj dhe Limit

23:12 | 16/05/2025
Tmerr nga ajri/ Aeroplani bie mbi lagje, banesa në flakë

Tmerr nga ajri/ Aeroplani bie mbi lagje, banesa në flakë

16:04 | 22/05/2025




TË FUNDIT

Tetë persona të plagosur nga një sulm me thikë, disa në gjendje të rëndë
Bota

Tetë persona të plagosur nga një sulm me thikë, disa në gjendje të rëndë

by mirseda
19:39 | 23/05/2025
0

Të paktën tetë persona janë plagosur, disa prej tyre rëndë, pas një “sulmi masiv me thikë” në...

Akuzat e rënda në Australi për kultivim lëndësh narkotike, reagon Belina Pupa

Akuzat e rënda në Australi për kultivim lëndësh narkotike, reagon Belina Pupa

19:36 | 23/05/2025
10 skuadra në garë për Cristiano Ronaldon

10 skuadra në garë për Cristiano Ronaldon

19:26 | 23/05/2025
“5 milionë euro për një vrasje” – SPAK godet fort në Durrës, në shënjestër emra të njohur të krimit

“5 milionë euro për një vrasje” – SPAK godet fort në Durrës, në shënjestër emra të njohur të krimit

19:22 | 23/05/2025
Shqiptarja dënohet me 2 vite burg në Itali për 10 vite përndjekje ndaj fqinjëve

Shqiptarja dënohet me 2 vite burg në Itali për 10 vite përndjekje ndaj fqinjëve

19:15 | 23/05/2025

Tirana Today


© 2024 TiranaToday Dev By: Techzero1.com


© TIrana Today. All rights reserved.

Kontakt

EMAIL : [email protected]

Cel: +355694040005

Follow Us

Tirana Today

© TIrana Today. All rights reserved.

EMAIL : [email protected]

Cel: +355694040005

© 2022 TiranaToday Dev By: wearedope.com

Follow Us

No Result
View All Result
  • Fillimi
  • Kryesore
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Ekonomi
  • Opinion
  • Rajoni
  • Bota
  • Showbizz
  • Sport
  • Kulturë
  • Kuriozitete
  • Teknologji
  • Vox Pop
  • Media Marketing

© 2024TiranaToday Dev by : Techzero1.com