Emmanuel Macron ka ngritur tensionet me Britaninë, duke paralajmëruar se mosmarrëveshja mbi të drejtat e peshkimit është një provë e besueshmërisë globale të Mbretërisë së Bashkuar. Macron i tha “Financial Times” se kthimi i Britanisë së Madhe ndaj angazhimeve të Brexit “nuk është një shenjë e madhe e besueshmërisë”.
Ai vjen në mes të një mosmarrëveshjeje Mbretëria e Bashkuar-Francë, mbi të drejtat e peshkimit pas Brexit.
Kryeministri Boris Johnson tha se Mbretëria e Bashkuar do të bënte “çfarëdo që është e nevojshme, për të siguruar interesat e Mbretërisë së Bashkuar” dhe se ai ka frikë se marrëveshja tregtare BE-MB mund të jetë shkelur.
Argumenti i cili filloi kur MB dhe Jersey refuzuan licencat e peshkimit për dhjetëra varka franceze muajin e kaluar, është në thelb mbi atë se sa anije peshkimi franceze lejohen të peshkojnë në ujërat e Mbretërisë së Bashkuar. Presidenti francez – duke iu referuar grindjes së peshkimit dhe mosmarrëveshjeve mbi Irlandën e Veriut – foli përpara samitit të G20 në Romë, i cili vendos skenën për samitin e klimës COP26.
Macron tha: “Mos bëni gabim, nuk është vetëm për evropianët, por për të gjithë partnerët e tyre. Sepse kur kaloni vite duke negociuar një traktat, dhe më pas disa muaj më vonë bëni të kundërtën e asaj që u vendos për aspektet që ju përshtaten më pak, kjo nuk është një shenjë e madhe e besueshmërisë suaj”.
Franca ka thënë se mund të ndalojë anijet e Mbretërisë së Bashkuar që zbarkojnë në portet e saj, nëse mosmarrëveshja për licencat nuk zgjidhet. Të premten, ministri i Brexit Lord Frost i tha BE-së se qeveria mund të nisë “procedurat e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve” nëse Franca vazhdon me kërcënimet e saj për grindjen e peshkimit.
Kërcënimet për të “ndërprerë peshkimin në Mbretërinë e Bashkuar dhe tregtinë më të gjerë, për të kërcënuar furnizimet me energji…do ta vendosnin Bashkimin Evropian në shkelje të Marrëveshjes së Tregtisë dhe Bashkëpunimit”.
“E tmerrshme për të dyja palët”
Jean-Marc Puissesseau, president dhe kryetar i porteve të Calais dhe Boulogne, tha për programin Today të BBC Radio 4 se mosmarrëveshja kishte të bënte vetëm me rreth 40 varka, “një pikë uji në një oqean”.
Ai tha se këto varka nuk ishin në gjendje të vërtetonin historinë e tyre të peshkimit në ujërat britanike, ose sepse nuk kishin mundur të merrnin pjesë në një studim monitorues ose sepse peshkatari i kishte zëvendësuar varkat e tyre me modele më të reja.
Nëse sanksionet franceze vazhdojnë, “do të jetë e tmerrshme për të dyja anët e Kanalit, për ju, për ne, për portet, për peshkatarët në vendin tuaj, për peshkatarët në vendin tonë – dhe kjo është vetëm për 40 varka të vogla, që nuk lejohen të peshkojnë në vendin tuaj”, tha ai.
Në thelb kjo ka të bëjë nëse disa dhjetëra varka të vogla franceze marrin licenca për ujërat rreth Jersey, bazuar në historinë e tyre të peshkimit në këtë zonë. Është një çështje teknike dhe duhet të trajtohet relativisht lehtë.
Brexit ka nënkuptuar rinegocimin e marrëveshjeve të vjetra. Nuk ka ende një ekuilibër të ri, por shumë mundësi për fërkime. Qasja në ujërat e peshkimit është veçanërisht ‘emocionuese’ për të dyja palët.
Macron ka theksuar se ai e sheh peshkimin së bashku me Protokollin e Irlandës së Veriut si çështje që shkojnë në zemër të “besueshmërisë” së Mbretërisë së Bashkuar, duke sugjeruar se Mbretëria e Bashkuar nuk po respekton marrëveshjet që ka bërë.
Dhe Franca në veçanti është e përgatitur të hakmerret, nëse kërcënohen interesat e saj.
Boris Johnson, duke thënë se është “i habitur” nga acarimi i Francës, duket se nuk dëshiron që gjërat të përshkallëzohen për shkak të peshkimit.
Por a do të japë Mbretëria e Bashkuar më shumë licenca? Tensionet janë të qarta. Dhe gjithçka vjen pikërisht në momentin që Mbretëria e Bashkuar dhe BE-ja duhet të gjejnë marrëveshje për çështjen shumë më të madhe dhe më të vështirë të Protokollit të Irlandës së Veriut.
Franca u zemërua nga një vendim nga Mbretëria e Bashkuar dhe Jersey muajin e kaluar për të mohuar licencat e peshkimit për anijet franceze, duke argumentuar se ishte një shkelje e marrëveshjes së Brexit.
Vendi më pas paralajmëroi se do të bllokonte anijet britanike nga zbarkimi i kapjeve të tyre në disa porte franceze javën e ardhshme, dhe do të forcojë kontrollet mbi anijet dhe kamionët e Mbretërisë së Bashkuar nëse mosmarrëveshja nuk zgjidhej deri të martën.
Të premten në mëngjes, Sekretari i Mjedisit, George Eustice tha se nëse është e nevojshme, Mbretëria e Bashkuar do të përgjigjet me radhë, duke thënë se “dy mund të luajnë në atë lojë”.
Qeveria tha gjithashtu se po shqyrtonte nisjen e “procedurave të zgjidhjes së mosmarrëveshjeve” me BE-në, nëse Franca vazhdon me “masat e pajustifikuara”.
Tensionet u përshkallëzuan më tej kur një peshkarexhë britanike u ndalua të premten në Le Havre dhe një tjetër u gjobit.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
