E martë, 20 Tetor, 2020
9 C
Tirana

Kur Stanisllav Petrov e shpëtoi botën nga lufta bërthamore

Më të lexuarat

Italia e gjunjëzuar nga koronavirusi, regjistron shifra alarmante. Masat e reja

Italia është e gjunjëzuar nga koronavirusi. Pas rritjes së numrit të rasteve të reja, Italia do t’i ashpërsojë masat kundër covid-19. Të dielën mbrëma,...

A do të ketë një mbyllje të dytë? ISHP në prag të masave të forta shtrënguese

Autoritetet në Shqipëri kanë përsëritur gjatë ditëve të fundit se gjithmonë po tentohet që Shqipëria të mos izolohet, ndërsa pasojat do të ishin fatale....

Makina e gazetarit shqiptar bëhet shoshë nga plumbat, dalin pamjet e rënda

Gazetari i portalit “Reporteri” në Kosovë, Shkumbin Kajtazi, gjatë mesnatës është përballur me një sulm të rrezikshëm. Ndaj mjetit të tij është qëlluar me rreth...

“Shqipëria do të izolohet më 23 tetor”, Alfred Cako bën parashikimin e frikshëm

Konspiracionisti Alfred Cako ka bërë një parashikim të frikshëm, ku sipas tij, vendi ynë do të përjetojë një karantinë të dytë. Ndonëse ende nuk...

Naftëtarët refuzojnë Ramën: Nuk dalim nga greva pa ardhur këtu e pa marrë pagat

Grevistet naftëtarë nuk kanë vonuar përgjigjen për kryeministrin Edi Rama, pas ftesës së këtij të fundit për bisedime. Ata nuk e pranuan thirrjen e tij,...

Bum infektimesh në Shqipëri, 3 të vdekur nga koronavirusi në 24 orët e fundit

Situata me pandeminë në Shqipëri nuk po njeh shenja përmirësimi. Edhe ditën e sotme ka patur një bum të infektuarish. Tre persona kanë humbur jetën...

Shtëpi 500 mijë euro në Palasë? Basha i përgjigjet Braçes

Kreu i PD-së Lulzim Basha ka reaguar pas akuzave të zv.kryeministrit Braçe se ai ka blerë shtëpi në Palasë në vlerën e 500,000 eurove. Basha...

Meta me tone të ashpra ndaj Bashës: Thuaji popullit tënd që je peng dhe vazhdo

Deklarata e kreut të PD, Lulzim Basha se Meta për opozitarin, aq sa unë bëj presidentin, ka sjellë reagimin e ashpër të kreut të...

Specialisti shqiptar thotë se virusi do zhduket, nëse mbajmë maska për 6 javë

Çdo ditë e më shumë mjekët kërkojnë nga ana e qytetarëve disiplinim dhe mbajtjen e maskave, si një mënyrë për të penguar transmetueshmërinë e...

‘Gjobat për maskat të paligjshme’, /Meta-Ramës: Reflekto, po tremb qytetarët

Presidenti i Republikës, Ilri Meta i bën thirrje qeverisë, që të reflektojë për aktin normativ, që gjobit qytetarët të cilët nuk e mbajnë maskën...

Më 26 shtator, OKB-ja kremtoi Ditën Ndërkombëtare të Eliminimit të Plotë të Armëve Bërthamore. Pikërisht në këtë ditë, 37 vjet më parë, vendimi i një koloneli sovjetik parandaloi një holokaust të mundshëm atomik.

Më 26 shtator  2013, udhëheqësit e Asamblesë së Përgjithshme të OKB u takuan  për të diskutuar mbi çarmatimin bërthamor  dhe në dhjetor të po atij viti Asambleja caktoi këtë datë si Ditën Ndërkombëtare për Eliminimin Total të Armëve Bërthamore.

Armët bërthamore vazhdojnë të përbëjnë një kërcënim për ekzistencën e njeriut, dhe mbi to po diskutohet në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së që këtë vit përkon me 75-vjetorin e themelimit të kësaj organizate. Tre vjet pas prezantimit të tij, Traktati për Ndalimin e Armëve Bërthamore nuk ka hyrë ende në fuqi. Ky do të ishte një hap i parë drejt qëllimit të çarmatimit të plotë. Por atë e kanë ratifikuar deri tani vetëm 45 shtete, ndërsa mungon angazhimi i të paktën 6 vendeve të tjera.

Incidenti

Natën e 26 shtatorit 1983, nënkolonel Petrov ndodhej në bazën ushtarake sovjetike Serpukhov-15. Aty erdhën sinjalet e satelitëve Oko, të vendosur enkas në orbitë për të zbuluar nisjen e raketave nga armiku.

Në rastin e një sulmi, sistemi i paralajmërimit, në ndërtimin e të cilit kishte ndihmuar edhe Petrov, do t’u jepte sovjetikëve kohë për të reaguar me anë të një kundërsulmi. Pra në zbatim të doktrinës MAD, shkatërrimit të sigurt të ndërsjellë.

Por atë natë ra alarmi: një raketë ishte lëshuar nga Shtetet e Bashkuara kundër Bashkimit Sovjetik. Pak çaste më vonë, u lëshuan dhe 4 raketa të tjera bërthamore. Kompjuterët nuk kishin dyshime: 5 raketa balistike bërthamore ishin në fluturim.

Petrov duhej të merrte një vendim dhe duhej ta bënte këtë shumë shpejt: A duhej të shkonte në komandë, dhe të konfirmonte se amerikanët kishin nisur një sulm? Në fund Petrov arriti në përfundimin se ai ishte një alarm i rremë.

Siç tregoi vetë më vonë, nuk ishte plotësisht i sigurt për këtë gjë, por dyshoi se SHBA-ja mund të shpërdoronte shansin e sulmit të parë, duke lëshuar vetëm 5 raketa kundër Bashkimit Sovjetik. Amerikës nuk i mungonin armët bërthamore, ashtu sikundër nuk i mungonin edhe Bashkimit Sovjetik, për të cilin Uashingtoni e dinte se do të reagonte me gjithë forcën e nevojshme.

Provë e gabuar?

Kinemaja e kishte trajtuar tashmë temën e konfliktit me armë bërthamore, i shkaktuar nga një gabim teknik banal. Para filmit “Wargames” të vitit 1983, ishte libri “Një provë e gabuar” i vitit 1962, që dy vjet më vonë e përshtat në një film nga regjisori Sidni Lumet.

Fatmirësisht, historia e Petrov pati një fund të lumtur: nuk ishte lëshuar asnjë raketë.

Nëse Petrov do të konfirmonte sulmin që pa në kompjuter, mund të kishte nisur kundërsulmi bërthamor sovjetik. Dhe në atë moment, SHBA-ja do të sulmonte vërtet. Po pse kishte dështuar teknologjia? Pas një hetimi u zbulua se satelitët e kishin interpretuar alarmin duke u nisur nga reflektimi i Diellit mbi re.

Kush e di nëse në atë kohë Petrov e dinte se edhe amerikanët kishin pasur sinjale të rrem të ngjashme. Sot dihet se më 9 nëntor 1979, sistemi i alarmit i NORAD (Komanda e Mbrojtjes Hapësinore e Amerikës së Veriut) kishte njoftuar një sulm të madh me raketa nga Bashkimi Sovjetik.

Pentagoni dhe Shtëpia e Bardhë u alarmuan, por para se dikush të shtypte butonin e kuq, u zbulua se një kasetë simulimi ishte ngarkuar gabimisht në kompjuter. Kur e mori vesh këtë incident, sekretari i Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, Leonid Brezhnev i shkroi me shqetësim presidentit amerikan Xhimi Karter: “Mendoj se bie dakord me mua, që nuk duhet të ketë më gabime mbi këto çështje”.

Një hero (gati) i harruar

Stanisllav Petrov vdiq më 19 maj 2017 në moshën 77-vjeçare, dhe shumë media i kushtuan nga një nekrologji. Por pavarësisht kësaj, fama e tij është ende e kufizuar. Një nga arsyet është ndoshta Lufta e Ftohtë: vetëm në vitet që pasuan rënien e Murit të Berlinit, nisi të bëhej publike kjo histori.

I pari që e tregoi dhe e vlerësoi aktin e Petrov ishte gjenerali Juri Votincev, asokohe komandant i mbrojtjes nga raketat. Në një intervistë për gjermanen “Bild” në vitin 1998, ai na njohu të gjithëve me njeriun që e kishte shpëtuar botën. Para asaj interviste, as vajza e Petrov, Jelena, nuk dinte gjë.

Gruaja e tij Raisa, vdiq në vitin 1997 pa i thënë asgjë së bijës mbi atë ngjarje. Nga ai moment ka pasur shumë intervista dhe shkrime. Petrov është shprehur gjithmonë se bëri vetëm detyrën e tij, i vetëdijshëm se një gabim i tij mund të mos kishte mundësi të riparohej.

Ai nuk u shpërblye dhe as u vlerësua me ngritje në detyrë nga eprorët e tij, madje u

kritikua pse nuk e kishte shënuar në mënyrën e duhur në regjistër atë episod të frikshëm. Gjithsesi, Petrov ka marrë disa çmime ndërkombëtare. Në vitin 2006 ai shkoi në Nju Jork për të marrë një çmim nga OKB.

Intervistat e dhënë me atë rast u përdorën për dokumentarin e vitit 2013 “Njeriu që shpëtoi botën”. Por edhe në atë rast, federata ruse donte të thoshte zyrtarisht fjalën e saj: një njeri i vetëm, as mund të kishte shmangur apo të shkaktonte lëshimin e raketave bërthamore”. Edhe nëse ai raportonte për sulmin amerikan, kundërsulmi sovjetik do të fillonte vetëm nëse do të konfirmohej nga burime të tjera”, shkroi në një deklaratë ambasada ruse në SHBA.

Kërcënimi ekziston akoma

Duke lënë mënjanë politikën, është e vërtetë që edhe vetë Petrov nuk ishte i bindur se ishte një hero. Sipas disave, viti 1983 ishte shumë i tensionuar, dhe lajmet për një sulm do të kishin mjaftuar për të sjellë një kundërpërgjigj. Por ne nuk mund të jemi të sigurt se çfarë do të kishte ndodhur.

Por edhe në kushtet e një pasigurie të madhe, Petrov veproi në mënyrën më korrekte të mundshme. Nëse Petrov kujtohet çdo 26 shtator, kjo nuk duhet të jetë vetëm pse ai mori vendimin e duhur nën një presion të madh. Dhe as për të argumentuar se sa të fortë ishin sistemet e kohës (dhe ato aktuale) për të shmangur gabimet katastrofike.

Por sepse ai incident ishte një nga rastet e shumta, në të cilat ne iu afruam shumë Holokaustit bërthamor. Veprimet e tij na kujtojnë se mënyra e vetme që garanton sigurinë tonë, është eliminimi total i mijëra armëve bërthamore në të gjithë botën.

Burimi: https://www.wired.it/scienza/lab/2020/09/26/stanislav-petrov-salvato-mondo-guerra-atomica

Përshtatur nga TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

“Më qëlluan me pistoletë”, zbardhet telefonata që alarmoi Policinë e Vlorës

Një 27-vjeçar ka denoncuar në Komisariatin e Policisë së Vlorës, së një person ka dashur ta vrasë. Shënjestra ka qënë shtetasi me inicialet M.F....

Nga nesër kufizohet hyrja në Tiranë nga Dogana, ja rrugët alternative 

Drejtori i Policisë së Tiranës, Rebani Jaupaj, njoftoi se nga nesër do të kufizohet trafiku në zonën e Unazës së Madhe tek ish sheshi...

Ish-drejtoresha e Tatimeve tregon kujt i përket rafineria e Ballshit

Ish-drejtoresha e Tatimeve, Briseida Shehaj, ka lëshuar një deklaratë të fortë në lidhje me çështjen e rafinerisë së Ballshit. E ftuar në Syri.net, Shehaj...

Sërish izolim?/ Rreth 19 mijë mësues janë trajnuar për mësimin online

Për ti paraprirë çdo situate lidhur me pandeminë, janë marrë masat edhe për trajnimin e mësueve për mësimin online. Shumë mësues kanë rezultuar të...

Familja i jep fund kërkimit për biznesmenin Remzi Hoxha

Familja e Remzi Hoxhës ka bërë të ditur se do t’i jap fund kërkimit të eshtrave të tij. Me rastin e 25-vjetorit të rrëmbimit...