E shqetësuar nga çmimet në rritje, Banka e Anglisë të enjten u bë banka e parë qendrore e madhe që rriti normat e interesit që nga fillimi i pandemisë. Rezerva Federale e SHBA-së do të pasojë në muajt e ardhshëm, me tre rritje të normave të pritshme. Ju mund të diskutoni për kohën ose madhësinë e rritjes së normave të interesit, por pothuajse çdo ekonomist pajtohet se kur çmimet rriten shpejt, kostot më të larta të huamarrjes mund të ndihmojnë në uljen e kërkesës dhe inflacionit.
Megjithatë, jo në Turqi, ku presidenti Rexhep Tajip Erdogan e ka shtyrë vazhdimisht bankën qendrore jo shumë të pavarur të vendit të ulë normat e interesit, pavarësisht rritjes së inflacionit. Dhe banka po bën pikërisht këtë, me pasoja potencialisht katastrofike.
Çmimet e konsumit në Turqi u rritën me 21.3% deri në nëntor. Ekonomistët mendojnë se inflacioni mund të shkojë edhe më i lartë, me një normë deri në 30% të mundshme gjatë gjashtë deri në nëntë muajve të ardhshëm.
Ndërkohë, lira turke është në rënie. Monedha ka humbur më shumë se gjysmën e vlerës së saj kundrejt dollarit amerikan deri më tani këtë vit, dhe është në rrugën e duhur për ecurinë e saj më të keqe që nga viti 1995. Rënia është e vështirë të ndalet, sepse banka qendrore nuk ka rezerva të konsiderueshme valutore. Të enjten, banka qendrore turke uli normat e interesit për të katërtin muaj radhazi, në 14% nga 15%.
“Presidenti Erdogan ka vazhduar t’i diktojë [bankës qendrore] të spastruar rëndë për të provuar pikëpamjen e tij joortodokse, se nevojiten norma më të ulëta interesi për të ulur inflacionin”, tha Jason Tuvey nga Capital Economics.
Në një përpjekje për t’u ofruar një farë lehtësimi punëtorëve që vuajnë, shumë prej të cilëve janë përpjekur të heqin lirën për monedhat e huaja, Erdogan njoftoi të enjten një rritje gati 50% të pagës minimale të vendit.
“Me këtë rritje besoj se kemi treguar vendosmërinë tonë, për të mos lejuar që punëtorët të shtypen nën peshën e rritjes së çmimeve”, tha presidenti në një konferencë për shtyp.
Pagat më të larta janë një kontribuues i njohur i inflacionit, dhe ato mund të përkeqësojnë një situatë tashmë të rëndë.
Vende të tjera vazhdojnë të ndjekin një qasje më ortodokse. Rusia rriti normat e interesit me 1 pikë përqindje të premten, për të luftuar rritjen e çmimeve.
Baret dhe restorantet në Londër po mbyllen vetë
Ndërsa varianti Omicron po kalon nëpër Mbretërinë e Bashkuar, duke i shtyrë infeksionet e përditshme të koronavirusit në nivelin e tyre më të lartë të regjistruar, bizneset britanike po mbyllin përsëri dyert e tyre – por jo për shkak të udhëzimeve të qeverisë.
Restorantet dhe vendet e tjera po vendosin se nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të mbyllen herët për Krishtlindje, për shkak të një vërshimi rezervimesh të anuluara dhe shqetësimeve për shëndetin e stafit, raporton Julia Horowitz.
Ferhat Dirik, bashkëpronar i restorantit Mangal 2 të Londrës lindore, tha se vendosi të mbyllej një javë më herët se sa ishte planifikuar, për shkak të prenotimeve të humbura dhe “pasigurisë së përgjithshme”.
“Kjo po ndikon në moralin e stafit dhe po ndikon tek ne që të projektojmë ndonjë të ardhur të arsyeshme që mund ta justifikojë këtë,” tha Dirik për CNN Business.
Mbylljet janë një kërcënim i ri për ekonominë, gati dy vjet pas pandemisë. Ata tregojnë se kur rastet janë mjaft të larta, njerëzit janë ende të gatshëm të shmangin daljen jashtë.
Mbretëria e Bashkuar raportoi një rekord prej 88.376 rastesh të koronavirusit të enjten, pasi zyrtarët e shëndetit publik paralajmërojnë se rastet e variantit Delta “po mbeten relativisht të qëndrueshme në numër” ndërsa Omicron “po rritet shumë shpejt”. Në Londër, tashmë është lloji dominues.
Burimi i lajmit: CNN. Përshtatur nga Tirana Today
