Nga Anna Sauerbrey, “The New York Times”
Nëse ka një leksion, që duhet mësuar nga zgjedhjet e fundit parlamentare në Gjermani, ai është ky: Epoka e partive të mëdha, ka mbaruar. Të dyja partitë qeverisëse, si Kristiandemokratët e qendrës së djathtë, CDU, ashtu edhe Socialdemokratët e qendrës së majtë, SPD, të cilët aktualisht janë në një koalicion të madh nën udhëheqjen e kancelares Angela Merkel, pësuan humbje të mëdha.
CDU fitoi vetëm 22.6 për qind të votave, 7.5 për qind më pak sesa në zgjedhjet evropiane të vitit 2014. Socialdemokratët u paraqitën edhe më keq, duke rënë në nivelin e 15.8 për qind, me një rënie prej 11.6 për qind. Votuesit nga të dyja palët, e dhanë votën e tyre për të Gjelbrit, të cilët u renditën për herë të parë të dytët në një palë zgjedhje kombëtare.
Kjo prirje larg partive të mëdha të vjetra, nuk është e re. Por zgjedhjet evropiane, e bënë të qartë për të gjithë. Gjatë javës, udhëheqësit e të dyja partive, sinjalizuan se do të vazhdojnë rrugën që kanë nisur, duke mos ndërmarrë ndryshime në axhendat e tyre (deri më tani). Ato janë të vendosur të vazhdojnë të “vdesin”.
Ndërkohë, në të dyja kampet kanë nisur debatet brenda-partiake. Kreu i Socialdemokratëve, Andrea Nahles, dhe udhëheqësja e Kristiandemokratëve, Annegret Kramp-Karrenbauer, po sfidohen brenda vendit nga disidentët e pakënaqur me strategjitë e tyre.
Por edhe disidentët, që dëshirojnë të shohin liderë të rinj në krye të partive të tyre, nuk po e kuptojnë thellësinë e sfidës:Vendi dhe bota kanë ndryshuar, dhe që të dyja partitë nuk kanë arritur t’i përshtaten kohës. Ato kanë humbur në raport me angazhimin ndaj gjeneratës së ardhshme.
Ato nuk kanë arritur t’i përshtaten një mjedisi të ndryshueshëm të komunikimit. Dhe që të dyja palët, janë të kënaqura me “menaxhimin” e politikës, në vend se ta diktojnë atë.
Në pamundësi për të ndryshuar, ata kanë mbetur në vend-numëro. Marrim ndryshimet klimatike.
Gjermanët e njohin në shumicë, kërcënimin afat-shkurtër nga rritja e temperaturave globale. Ashtu si në shumë vende të tjera perëndimore, studentët gjermanë po protestojnë në rrugë çdo të premte, duke kërkuar që politikanët e tyre t’i përgjigjen kësaj sfide.
Por politik-bërësit gjermanë, duket se nuk kanë ndonjë ndjenjë urgjence, dhe vendi po mbetet shumë pas në synimet e tij për reduktimin e emisioneve të karbonit në atmosferë. Kanë ikur kohët, kur Gjermania pretendoi të ishte një lidere mbi këtë çështje në nivel global.
Kur krerët e shteteve evropiane u takuan në Rumani këtë muaj, presidenti francez Emmanuel Macron iu bashkua të tjerëve, duke propozuar një nismë për ta bërë Evropën pa karbon deri në vitin 2050. Merkel e përqafoi nismën, por refuzoi ta shtronte këtë çështje në qeverinë e saj.
Kjo është aktualisht taktika e politikës gjermane:shtyji problemet e botës për herën tjetër.
Një qasje e tillë, shpjegon edhe mbështetjen në rritje për të Gjelbrit; në mesin e votuesve nën moshën 60 vjeç. Këta të fundit, kanë mbështetur dikur masivisht si kristian-demokratët ashtu edhe socialdemokratët.
Paul Ziemiak, sekretari i përgjithshëm i CDU, tha se protestuesit e rinj mbi ndryshimet e klimës ishin “ideologë” të pavetëdijshëm për realitetet politike. Të tjerët i kritikuan ata pse braktisin shkollën për tubime të tilla. Dhe kur një i gjerman, kritikoi në YouTube koalicionin e madh, që video që u bë virale vetëm një javë përpara zgjedhjeve lokale, Kramp-Karrenbauer reagoi duke bërë thirrje për kufizimin e fjalimeve të tilla në internet.
Asgjë nuk e ilustron më së miri shkëputjen e partive të mëdha nga realiteti, se sa sjellja e tyre në prag të zgjedhjeve evropiane. Në vend se të merreshin seriozisht, madje edhe për një çast, me çështje të ngutshme si klima, Kina apo taksat e korporatave, udhëheqësit e tyre u morën me shumë më zërat nëse zonja Kramp-Karrenbauer, ishte apo jo në prag të një grushti partiak kundër Merkelit.
Fiksimi i tyre me 2 lideret kristiandemokrate, ofron një mjet për t’u arratisur nga realitetet e hidhura të botës, një ikje kjo e çuditshme, që ata po e praktikojnë edhe më me forcë pas zgjedhjeve evropiane. Arsyeja themelore për këtë gjë, është një frikë e përgjithshme e dramës, dhe një frikë e veçantë për prishjen e koalicionit qeverisës gjithnjë e më të brishtë.
Klasa politike gjermane, që doli nga vitet e krizës së emigracionit, është edhe më e ndrojtur politikisht se më parë. Votuesit gjermanë, duket se mendojnë shumë politikë-bërës, sapo janë rikthyer ne normalitetin e tyre.
Numri i votave në nivel kombëtar për të djathtën ekstreme të Alternativës për Gjermaninë, është ndalur. Është më mirë të mbahet një profil i ulët, dhe të hiqet dorë nga tema potencialisht përçarëse si ajo e mjedisit. Gjendja nervoze e apatisë në Gjermani, po zgjat prej 2 vitesh, që nga zgjedhjet e fundit parlamentare, pas së cilës u deshën rreth 6 muaj, që të dyja palët të bien dakord për një marrëveshje koalicioni.
“Qeverisja” që pasoi, u ndërpre nga një luftë e ashpër e brendshme midis Kristian Demokratëve, gjë që e dëmtoi udhëheqjen e tyre në kutitë e votimit, dhe përfundimisht e detyroi zonjën Merkel të dorëhiqej nga posti i saj si drejtuese e partisë. Dhe kjo po ndodh në kohën më të keqe.
Gjermania e drejtoi Evropën gjatë krizës financiare, dhe pastaj asaj të refugjatëve. Udhëheqja gjermane, kishte kritikët e saj por edhe gabimet e saj, por pa të kontinenti do të ishte një vend shumë më i keq.
Tani, duke u përballur me ndryshimet klimatike, dhe me një kërcënim gjithnjë e më të madh nga e djathta populiste, Evropa ka nevojë më shumë se kurrë për Gjermaninë. Por Gjermania nuk është kurrkund./ Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
