Ministrat e energjisë të BE-së kanë rënë dakord që vendet e tyre të reduktojnë përdorimin e gazit, në rast se Rusia ndalon furnizimet. Pas bisedimeve të martën, anëtarët e BE ranë dakord që vendet duhet të reduktojnë vullnetarisht përdorimin e gazit me 15% nga gushti në mars. “Ky nuk ishte një mision i pamundur!”, ka shkruar në Twitter Republika Çeke, e cila mban presidencën e rradhës të BE-së.
Megjithatë, projekt-planet e parë nga BBC sugjerojnë se marrëveshja ishte dobësuar, me vendet në gjendje të kërkonin përjashtime. “Në një përpjekje për të rritur sigurinë e furnizimit me energji të BE-së, vendet anëtare arritën sot një marrëveshje politike për një reduktim vullnetar të kërkesës për gaz natyror me 15% këtë dimër,” tha BE.
“Qëllimi i reduktimit të kërkesës për gaz është që të bëhen kursime përpara dimrit, në mënyrë që të përgatiten për ndërprerje të mundshme të furnizimit me gaz nga Rusia, e cila vazhdimisht përdor furnizimet me energji si armë.” Marrëveshja thotë se reduktimi i kërkesës për gaz do të bëhet i detyrueshëm nëse shpallet një “alarm i Unionit” nëse siguria e furnizimit arrin nivelet e krizës.
Megjithatë, BE tha se disa vende që nuk janë të lidhura me linjat e tubacioneve të gazit të vendeve të tjera anëtare, do të përjashtohen nga çdo urdhër i detyrueshëm i reduktimit të gazit, pasi nuk do të jenë në gjendje të marrin furnizime alternative.
Shtetet të cilat nuk janë të lidhura me sistemin evropian të energjisë elektrike, dhe që varen shumë nga gazi për prodhimin e energjisë elektrike janë gjithashtu të përjashtuara, tha BE, në mënyrë që të shmanget rreziku i një krize të furnizimit me energji elektrike.
Vendet gjithashtu mund të kërkojnë lehtësimin e rregullave nëse tejkalojnë objektivat e mbushjes së ruajtjes së gazit, nëse varen shumë nga gazi për industritë “kritike”, ose nëse konsumi i tyre i gazit është rritur me të paktën 8% në vitin e kaluar krahasuar me mesataren të pesë viteve të fundit.
Priteshin shumë përjashtime për shkak të rezistencës nga disa shtete anëtare. Marrëveshja vjen pasi firma ruse e energjisë Gazprom, njoftoi se kishte reduktuar edhe një herë rrjedhat e gazit në Gjermani për të lejuar punën në një turbinë në tubacionin Nord Stream 1.
Tubacioni, i cili pompon gazin nga Rusia në Gjermani, ka funksionuar shumë nën kapacitetin prej javësh dhe Ukraina ka akuzuar Moskën për një “luftë gazi” kundër Evropës.
Gazprom ka shkurtuar plotësisht furnizimin me gaz për Bullgarinë, Danimarkën, Finlandën, Holandën dhe Poloninë, për shkak të refuzimit të tyre për të përmbushur një urdhër të Kremlinit për të paguar faturat e tyre në rubla, në vend të euro ose dollarë.
Rusia furnizoi BE-në me 40% të gazit të saj vitin e kaluar, dhe që nga pushtimi i Ukrainës, liderët evropianë kanë zhvilluar bisedime se si të reduktojnë varësinë e saj nga karburantet fosile ruse.
Ndërsa Britania e Madhe nuk do të ndikohej drejtpërdrejt nga ndërprerja e furnizimit, pasi importon më pak se 5% të gazit të saj nga Rusia, ajo do të ndikohej nga rritja e çmimeve në tregjet globale ndërsa kërkesa në Evropë rritet.
Gazi natyror në Mbretërinë e Bashkuar tregtohej me rreth 350 p/term të martën, një nivel i paparë që nga fillimi i marsit, për shkak të pasigurisë mbi furnizimet ruse.
Faturat e energjisë në Mbretërinë e Bashkuar u rritën me një 700 £ të paprecedentë në prill, dhe pritet të rriten përsëri në 3,244 £ në vit për një familje në tetor. “BE është e bashkuar dhe solidare”, tha Jozef Síkela, ministër çek i industrisë dhe tregtisë, në shpalljen e marrëveshjes.
“Vendimi i sotëm ka treguar qartë se vendet anëtare do të qëndrojnë kundër çdo përpjekjeje ruse, për të përçarë BE-në duke përdorur furnizimet me energji si armë.
“Kursimi i gazit tani do të përmirësojë gatishmërinë. Dimri do të jetë shumë më i lirë dhe më i lehtë për qytetarët dhe industrinë e BE.”
Kur zgjodhën mënyrën e reduktimit të përdorimit të gazit, anëtarët e BE ranë dakord të prioritizojnë masat që nuk prekin familjet dhe shërbimet thelbësore si kujdesi shëndetësor dhe mbrojtja.
BE tha se masat e mundshme përfshijnë masa për të inkurajuar ndryshimet e karburantit në industri, fushata kombëtare për rritjen e ndërgjegjësimit dhe detyrimet e synuara për të reduktuar ngrohjen dhe ftohjen.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka thënë se perspektiva që Rusia të ndërpresë të gjitha furnizimet në BE është një “skenar i mundshëm”.
Çmimet e gazit me shumicë janë rritur që kur Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt, me një ndikim negativ në faturat e energjisë së konsumatorit.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
