“The Economist”
Gjatë këtij viti të pandemisë së koronavirusit të ri, me shumë ditë të vështira izolimi dhe frike, bota ka shpresuar për kohë më të mira. Ajo shpresonte për gjetjen e një trajtimi më efektive ndaj Covid-19, për testime më të shpejta, dhe për një kuptim më të mirë se si Sars-Cov-2 e sulmon trupin e njeriut.
Shumë nga këto gjëra kanë filluar të ndodhin. Por shpresa kryesore është se mund të gjendet një vaksinë. Dhe tanimë duket se jemi më afër këtij synimi. Të hënën, dy kompanitë farmaceutike Pfizer dhe BioNTech, njoftuan se vaksina për të cilën ata bashkëpunuan, ishte më shumë se 90 për qind efektive në parandalimin e rasteve simptomatike me Covid-19.
Ky është një rezultat befasues për një vaksinë të gjeneratës së parë. Shumë ekspertë, nuk guxonin të shpresonin për një efikasitet prej më shumë se 70 për qind. Lajmi rriti ndjeshëm aksionet e këtyre kompanive në bursat amerikane. Edhe bursat kryesore evropiane, regjistruan rritje pas këtij lajmi.
Riçard Haçet, kreu i CEPI, një fondacion që financon kërkime mbi vaksinat që shkaktojnë pandemi, tha se rezultatet në fjalë ishin “jashtëzakonisht pozitive dhe inkurajuese”. Ai shtoi se zbulimi rrit gjasat e funksionimit të shumë prej vaksinave të tjera që janë zhvillim.
Dhe kjo është shumë e rëndësishme, pasi vetëm një vaksinë Covid-19 nuk do të jetë e mjaftueshme. Nga ana tjetër produkti i Pfizer-BioNTech, i quajtur BNT162b2, duhet të mbahet në temperatura shumë të ulëta, dhe shpërndarja në mbarë botën nuk do të jetë aspak e lehtë.
Kjo vaksinë kërkon marrjen e 2 dozave 3 javë njëra pas tjetrës. Shumë qeveri shpresojnë të ketë një vaksinë që mund të ruhet më afër temperaturës së dhomës, dhe që kërkon një dozë të vetme. Vaksina Pfizer-BioNTech bazohet në përdorimin e mesazheve të Rna (mRna).
Kjo teknikë, konsiston në administrimin e drejtpërdrejtë të mRna, përgjegjëse për prodhimin e një proteine që është normalisht e pranishme në sipërfaqen e grimcave virale. Është pikërisht ajo që më pas shkakton reagimin e sistemit imunitar.
Vaksina është testuar në një grup të larmishëm etnikisht prej 43.000 personash, dhe procesi i testimit nuk ka përfunduar ende. Kompanitë nuk i kanë dorëzuar ende rezultatet e tyre për rishikim nga kolegët dhe për t’u botuar më pas në një revistë shkencore.
Ka gjasa që vlerësimi i efikasitetit të vaksinës mund të ndryshojë, teksa po mblidhen edhe më shumë të dhëna. Ndërkohë mbeten 3 pyetje të rëndësishme në lidhje me vaksinën. Njëra është se sa mirë funksionon ajo tek të moshuarit, një nga grupet më të prekshme nga Covid-19, të cilët mund të mos reagojnë njëlloj si vullnetarët e fazës së testimeve.
Pyetja tjetër është nëse ajo e parandalon infektivitetin: vaksina mund të parandalojë që një person të zhvillojë simptoma të Covid-19, por gjithsesi mund të mos pengojë që ai të jetë infektiv për të tjerët. Dhe së fundmi, efektiviteti i tij afatgjatë është diçka tërësisht e panjohur për momentin.
Përkundër këtyre dilemave, nuk ka dyshim se rezultatet janë jashtëzakonisht pozitive. Pfizer thotë se gjatë testimit nuk ka dalë ndonjë problem serioz me sigurinë, në një kohë që po mblidhen më shumë të dhëna mbi efikasitetin e saj.
Ndërkohë lajme të mira pritet në javët e ardhshme nga AstraZeneca, një tjetër kompani e madhe farmaceutike, me një ekip nga Universiteti i Oksfordit, dhe Moderna, një kompani bioteknologjike amerikane. Vaksina AstraZeneca-Oxford, dihet tashmë që nxit një përgjigje të mirë imunitare tek të moshuarit.
Edhe pse vaksina e Pfizer nuk funksionon shumë mirë në këtë grup, ekziston një shans i mirë që një ilaç tjetër të jetë efektiv në vend të saj. Hapi tjetër i Pfizer do të jetë aplikimi për shpërndarjen e vaksinave emergjente në Shtetet e Bashkuara dhe Evropë. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), ka një procedurë që lejon përdorimin e vaksinave edhe në vendet që nuk kanë agjenci rregullatore.
Aplikimi për BNT162b2 do të duhet të presë deri në javën e tretë të këtij muaji. Por Pfizer nuk do ta hedhë atë hap derisa të mbledhë dy muaj të dhëna mbi sigurinë e vaksinave. Ndërkaq ekzistojnë vështirësi të mëdha për shpërndarjen të cilat duhen adresuar.
UNICEF, agjencia e Kombeve të Bashkuara për fëmijët, do të jetë një nga organet që do të drejtojë shpërndarjen globale të vaksinave për Covid-19. Organizata siguron 600-800 milion shiringa për vaksinimin e fëmijëve çdo vit, teksa vlerëson se kërkesat tani kanë të ngjarë të 3 apo 4-fishohen.
Nëse mjaftueshëm njerëz do të marrin një vaksinë kaq të efektshme, edhe ata që nuk vaksinohen do të jenë të mbrojtur. Por në planin afatshkurtër, përparësi është përzgjedhja me kujdes e kategorive që do të vaksinohen të parët. Kjo do të ndihmojë në mbajtjen nën kontroll të pandemisë dhe të sigurojë një rimëkëmbje më të shpejtë të ekonomisë globale, me udhëtimet dhe tregtinë gjithashtu, që mund të shkojnë gradualisht drejt normalitetit.
Burimi i lajmit: https://www.internazionale.it/notizie/2020/11/10/vaccino-pfizer-fine-pandemia
Përshtatur nga TIRANA TODAY
