Nga Anxhela Ferra
Një djalë rebel, kundër sistemit. Kështu ishte Agim Rada, i riu që nuk u fabrikua kurrë. Përballë varfërisë dhe arrestimit të babait për arsye politike, ai asnjëherë nuk ndaloi së ëndërruari për artin. Nuk e dinte që kishte talent për skulpturën, pavarësisht se kalonte orë të tëra duke lexuar vepra të ndryshme dhe parë me ëndje piktura të ndryshme. Ishte një mësuese e cila e pikasi talentin e Radës, për të nisur një rrugë të cilën nuk do ta braktiste më kurrë.
“Ky burg nuk ka qenë vetëm për babain tim, ka qenë për gjithë shqiptarët. Ishte shumë e vështirë që dëshira me mundësinë të përputheshin. Unë nuk e di si arrita të shpëtoja pa hyrë në burg, duke qenë aq shumë kundër sistemit. Si duket unë nuk dija të bëja punë tjetër përveç kësaj, edhe vetëm këtë duhet të bëja. Në qendër të Tiranës njiheshim si hokatarë, bënim batuta për budallenj si Pilo apo Lenka Çuko.”
Edhe pse me njollë në mbiemër, Rada përfundoi studimet në Institutin e Arteve të Bukura. Por, arti i tij komprometues nuk pëlqehej në Tiranë. Ndaj e çojnë në Kavajë për të bërë poça.
“Kalova rininë time, rreth 6-7 vjet i izoluar, ai ishte një lloj internimi i padeklaruar. Kështu bënin në ato vite, ata që nuk ishin pjesë e tyre, pjesë e sistemit i largonin nga kryeqyteti. Pasi ne nuk pranonim të bënim ato vepra apo ato çka na urdhëronin.
Që kur ka filluar të mendoj, që 10 vjeç thosha se çfarë është kjo ku jetojmë. Me çfarë ferri, tmerri po jetojmë dhe çfarë budallenjsh na rrethojnë.
Unë gjithmonë i kam parë nga lart gjërat, asnjëherë nuk jam përfshirë me masën apo turmën. Madje kur isha i ri, hipja me disa shokë te 15 katëshi teksa po ndërtohej dhe i thosha se nëse duan ta kuptojnë se cilët janë njerëzit, aty ishte vendi i duhur. Njerëzit ishin si milingona dhe ishin pikërisht ata njerëz që shkonin në mitingje, ata që brohorisnin për Enverin.”
Drejtorin e Qendrës së Realizimit të Veprave të Artit, përherë e gjen në ndërtesë, me duart e baltosura, herë sipër skelës për të rregulluar Fan Nolin apo Klerikun e Prangosur. Herë të tjera, për të gjetur paqe shkon të pikturojë.
“Tani në qershor unë bëj 40 vjet që punoj në QRVA, këtu kam punuar me të atin e Edit, të ndjerin Kristaq. Jam 65 vjeç dhe i kam duart gjithë allçi, vij në 8 të mëngjesit dhe largohem në 8 të darkës. Nuk ka ditë për skulptorin, për artistin e vërtetë ka ditë e natë. Truri im është pa ndalim në këtë punë dhe vetëm për këtë punë.”
Agimi nuk shet, përkundrazi skulpturat më të bukura i dhuron.
“Në Shkodër unë bëra atë klerikun me pranga dhe ia dhurova qytetit. Siç do dhuroj statujën e Nolit në Boston, apo Skënderbeun në Paris. Po punoj Lasgush Poradecin dhe nën pallto i kam futur qenin, sepse i vetmi mik i tij deri në vdekje ishte ai. Pavarësisht se çfarë thonë pas vdekjes, unë e di shumë mirë që ai nuk ka pasur miq. Kam aty nudon, e cila është një frymëzim, muzë për të krijuar. Nga aty hidhem, bëj një lab, të cilin mendoj ta vendosim rreth 20 m sipër në Llogara, si një vulë e identitetit kombëtar.
Unë nuk fitoj lekë nga skulpturat e mija, për mua mjafton dhe më lumturon vetëm të lë pas veprat. Detyra ime është që unë të bëj atë që di në të mirë të vendit tim.” TIRANA TODAY
