Një studim i fundit në të cilin flitet për anëtarësimin e Shqipërisë në BE, tregon se vendit tonë i duhet ende shumë punë që të jenë pjesë e familjes së madhe. Studimi i cili nuk flet në favorin tonë saktëson faktin se Shqipëria mund të jetë pjesë e BE-së vetëm në vitin 2050. Padyshim nuk është një lajm i mirë për ne. Shqipëria sipas studimit është lënë pas dhe nga Maqedonia dhe Serbia. Sipas të dhënave Maqedonia dhe Serbia do të jenë vende anëtare përpara vendit tonë në BE. Parashikohet që Maqedoni brenda viti 2023 te jetë pjesë e familjes së madhe, ndër Serbia në vesin e viteve 2030.
Në studim shqyrtohen aspektet praktike, ligjore dhe teknike të zgjerimit të mëtejshëm të BE-së ka arritur në përfundimin se vetëm një vend, Ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë, mund të përmbushë kriteret për t’u bashkuar me bllokun para vitit 2023, shkruan euractiv.com.
Ndërsa në listën e vendeve që ende konkurrojnë për anëtarësimin në BE përfshin dhe vendet kandidate zyrtare siç janë: Shqipëria, Maqedonia, Mali i Zi, Serbia dhe Turqia. Por, shpresat e BE-së janë dhe për Bosnje-Hercegovinën dhe Kosovën.
Shqipëria dhe Bosnjë-Hercegovina
Sipas studimit, Shqipëria dhe Bosnjë-Hercegovina mund të mos jenë në gjendje të përmbushin kriteret për pranimin në BE para vitit 2050, të cilat studimi përdor si dëshmi për të treguar se ambiciet politike në ato vende mund të tejkalojnë realitetin e situatës.
Studimi konsideron se sa të ngjarë ka që pesë nga ato vende kandidate do të bashkoheshin me BE-në para 2050, bazuar në standardet e mëparshme të pranimit të përdorura gjatë zgjerimit të madh të vitit 2004.
Hyrja në BE është e mundur vetëm kur vendet kandidate përmbushin një listë gjithëpërfshirëse të kritereve dhe kur ata kanë zbatuar ligjin e BE-së, të njohur si “acquis”, në legjislacionin e tyre kombëtar. Kjo përfshin gjithçka nga reforma gjyqësore, në transport dhe politika energjetike.
Maqedonia
Studimi tha se Maqedonia është i vetmi vend që ka gjasa të përmbushë standardet përpara 2023, ndërsa Serbia dhe Turqia do të arrijnë të përmbushin plotësisht ligjin e BE-së në mesin e viteve 2030.
Turqia
Kërkesa e vazhdueshme e anëtarësimit të Turqisë është më e diskutueshme, veçanërisht në dritën e goditjes së presidentit Rexhep Tajip Erdogan ndaj forcave të opozitës pas përpjekjes së dështuar të grushtit të shtetit vitin e kaluar.
Shtetet anëtare dhe ligjvënësit evropianë kanë bërë thirrje të profilit të lartë në BE që të pezullojë ose madje të anashkalojë ofertën e Turqisë, të cilën Ankara zyrtarisht filloi në vitin 1987.
Situata është bërë dukshëm më delikate nga mbështetja e Brukselit ndaj Ankarasë për të zbatuar marrëveshjen e refugjatëve, e cila, përveç faktorëve si Brexit dhe populizmit në rritje, do të thotë se oreksi për zgjerimin e BE-së nuk ka qenë kurrë më i ulët.
Profesoresha Freyburg, thekson se puna e saj plotësisht përjashton dimensionin politik të çështjes, duke përfshirë moratoriumin e Komisionit Evropian për zgjerimin, paqëndrueshmëria në Turqi dhe pasigurisë politike në vende si Bosnje, apo reputacion përparimi të Maqedonisë është bllokuar nga Greqia për shkak të një 20- vjeçari.
Serbia dhe Mali i Zi
Ndërsa Serbia, dhe Mali i Zi, do ta shikojnë vetën e tyre në përputhje me ligjin e plotë të BE-së, vetëm në mesin e vitit 2030-të, dhe e njëjta gjë vlen edhe për Turqinë. Ky është një studim i shkruan nga profesoreshë Tina Freyburg e Universiteti i St. Gallen.
Megjithatë, Freyburg tha se EURACTIV.com Mali i Zi, e cila vetëm u bë e pavarur nga Serbia në vitin 2006 “, ka karakteristika të krahasueshme në Maqedoni, e cila mund të bëjë nivelin e tyre të ardhshme të përputhje me ligjin e BE-së të krahasueshme”.
Perspektivat e Malit të Zi për anëtarësim të suksesshëm shpesh përshëndeten pasi Brukseli nga më premtuesit. Edhe pse disa faktorë si një mosmarrëveshje kufitare me Kosovën vazhdojnë, barrierat e saj ndaj anëtarësimit në BE janë më pak të rëndësishme se kandidatët e tjerë.
Freyburg shtoi se “Mali i Zi mund të shihet në mënyrë të arsyeshme si një nga vendet e ardhshme të mundshme anëtare”, por paralajmëroi se gatishmëria politike e qeverisë malazeze dhe vetos nga shtetet e tjera anëtare janë jashtë kontrollit të studimit.
Kosova
Studimi nuk përfshiu Kosovën në parashikimet e tij, duke thënë se kishte mungesë të të dhënave të mjaftueshme për të bërë një vlerësim të vlefshëm të perspektivave për aderim në të dy vendet. Përveç kësaj, Kosova ende nuk është njohur nga pesë shtetet anëtare të BE, prandaj anëtarësimi i saj është aktualisht një pikë e diskutueshme.
Kroacia
Më e fundit në BE është Kroacia, e cila zyrtarisht u bashkua me bllokun në vitin 2013. Ajo ende duhet të bashkohet me Shengenin ose eurozonën, por në fjalimin e tij të vitit 2017, Jean-Claude Juncker i bëri thirrje Kroacisë që të pranohet së shpejti pasi plotëson të gjitha kriteret përkatëse.
Javën e kaluar, kryeministri kroat Andrej Plenkoviç njoftoi se shpreson që vendi i tij do të bashkohet me eurozonën brenda shtatë deri në tetë vjet.
Ajo arriti në përfundimin se rezultatet duket se ulin pritjet e zgjerimit të BE dhe se gjetjet mund edhe të “pikturojnë një pamje” tepër optimiste “dhe nivelet aktuale të pajtueshmërisë në të ardhmen […] mund të jenë edhe më të dobëta sesa sugjerohen”.
Studimi gjithashtu theksoi se zgjerimi është më së shumti i nxitur nga veprimi dhe përparimi i vendit kandidat, në vend të një politike “ekspansioniste” të Brukselit. Ajo shtoi se shqetësimet e BE-së për anëtarësimin në rritje, duke rrezikuar një “thellim të institucioneve evropiane”, janë pengesa jo teknike që anëtarët e ardhshëm duhet të luftojnë./Tirana Today/
