Shqipëria konkurron me ndërtimin dhe bujqësisë
Ekonomia rajonale është përgjithësisht e orientuar nga shërbimet, të cilat kanë peshën më të lartë në Mal të Zi, në gati 73% të totalit, në nivele të ngjashme me mesataren e Bashkimit Europian teksa shteti fqinjë është orientuar dukshëm nga turizmi. Shqipëria ka peshën më të ulët të shërbimeve në rajon, me rreth 52% të totalit. Të dhënat krahasuese janë bërë të ditura në një raport të Komisionit Europian.
Vendi më i industrializuar është Serbia, ku industria kontribuon me rreth 26% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndjekur nga Kosova, Bosnja dhe Maqedonia. Peshën më të ulët të industrisë e kanë Shqipëria, me 14.6% dhe Mali i Zi, me 12.9%.
Shqipëria mban rekord për peshën që zë bujqësia, duke e bërë atë vendin më rural në të gjithë Europën, me rreth 22% të totalit. Pas nesh vjen Kosova me 14%, Maqedonia me 11%. Në vendet e zhvilluara pesha e bujqësisë është thuajse e papërfillshme, teksa për mesataren e Bashkimit Europian është vetëm 1.5%. Pavarësisht peshës së lartë të bujqësisë, Shqipëria vijon të importojë shumë produkte ushqimore, ndërsa industria përpunuese po bëhet gjithnjë e më pak konkurruese përballë importeve.
Një tjetër sektor ku Shqipëria mban vendin e parë është ndërtimi. Me gati 11% të PBB-së, ndërtimi qëndron gati 3 pikë përqindje më lart nga ndjekësi më i afërt, që është Maqedonia. Mali i Zi, Serbia dhe Bosnja kanë qenë më të frenuar në zhvillimin e këtij sektori, që zë mesatarisht 4-6% të PBB-së. Në vendet e Bashkimit Europian, ndërtimi, i maturuar prej vitesh, zë rreth 5.3% të PBB-së.
Maqedonia
Kompania më e madhe në Maqedoni, Johnson Matthey DOOEL, prodhues i katalizatorëve të automjeteve, ka realizuar të ardhura prej 1.3 miliardë eurosh, me rritje 12% me bazë vjetore dhe fitime prej 121 milionë eurosh. Në raportin vjetor 2016, grupi thekson se fitimet nga taksat në vitin 2016 ishin rreth 11 milionë dollarë, që vijnë në pjesën më të madhe si rrjedhojë e përfitimeve nga incentivat e taksave në Maqedoni.
Grupi Johnson Matthey, sipërmarrje amerikane e prodhimit për makina, kishte të ardhura totale prej 12 miliardë dollarësh në vitin 2016, me një rritje prej 12% me bazë vjetore. Në qershor të këtij viti, kompania amerikane për prodhimin e sediljeve të makinave Adient, njësia e prodhimit të sediljeve të Johnson Controls, hapi fabrikën e dytë në zonën industriale të Strumicës. Përfaqësuesi i Adient, Telpik tha se kjo është fabrika më e madhe dhe më e sofistikuar në rajon, një investim që i kalon 20 milionë dollarë dhe që do të punësojë më shumë se 1300 persona.
Johnson Matthey ka shfaqur interes edhe për Shqipërinë, por nuk është materializuar për shkak të mungesës së fuqisë punëtore të specializuara, por edhe incentivave të shumta që ka ofruar Maqedonia. Në renditjen e 10 sipërmarrjeve më të mëdha në Maqedoni ka sipërmarrje të naftës, gazit, ndërtimit, telekomunikacionit, por edhe prodhues
farmaceutikë.
Mali i Zi
Ekonomia e Malit të Zi është e orientuar më shumë drejt shërbimeve, në funksion të turizmit, që është një element i rëndësishëm i Prodhimit të Brendshëm Bruto. Grupe hotelerie (Budvanska Rivijera A.D.) dhe prodhues vere (13 Jul – Plantaze A.D.) janë në listën e 20 sipërmarrjeve më të mëdha.
Serbia
Si një vend me industri të zhvilluar, në Serbi mbizotërojnë sipërmarrjet prodhuese, kryesisht në industrinë mbështetëse të automjeteve. FCA Srbija DOO, prodhuesi i FIAT, renditet e treta në listë, me të ardhura 1.1 miliardë euro në 2016-n. Tigar Tyres DOO është prodhuesi i gomave, pjesë e grupit francez, Mishelin. Gorenje DOO Valjevo, prodhuesi i elektroshtëpiakeve, renditet mes 20 më të mëdhenjve./Monitor.al
