Është rindezur lufta mes Armenisë dhe Azerbajxhanit. Tensionet kanë ardhur sërish mes Armenisë dhe Azerbajxhanit, me shkëmbime të shumta zjarri në ditët e fundit.
Incidentet vijnë pasi të dy palët thuhet se janë afër arritjes së marrëveshjeve të shumëpritura, për të shënuar kufirin e tyre dhe për të hapur rrugë të reja transporti midis dy vendeve. Azerbajxhani ngriti postblloqe shtesë kufitare në rrugën që lidh qytetet jugore armene, Goris dhe Kapan, njoftoi Avokati i Popullit i Armenisë për të drejtat e njeriut më 12 nëntor. Më pas, më 15 nëntor, azerbajxhanasit ngritën një tjetër pikë kontrolli në një rrugë që të çon në juglindje nga Goris, raportuan zyrtarët lokalë.
Avokati i popullit armen, Arman Tatoyan, raportoi se shumë mësues dhe studentë që jetojnë midis Goris dhe Kapan dhe udhëtojnë për në shkollat në ato qytete, nuk kanë mundur të shkojnë në shkollë si rezultat i pikave të reja të kontrollit, duke i detyruar ata të kalojnë në mësimin online.
Pikat e kontrollit të Azerbajxhanit, duke synuar kryesisht kamionët iranianë që furnizonin Karabakun, kishin funksionuar tashmë në atë rrugë që nga gushti. Disa segmente të rrugës kalojnë përmes territorit të Azerbajxhanit, mbi të cilin Baku rifitoi kontrollin si pjesë e marrëveshjes së armëpushimit, që i dha fund luftës së vitit të kaluar. Nuk ishte menjëherë e qartë se si funksiononin pikat e reja të kontrollit, por kjo është hera e parë që lëvizja e armenëve përgjatë rrugës duket të jetë kufizuar ndjeshëm.
Trafiku përgjatë seksionit të dytë të rrugës, nga Kapani që të çon në Chakaten dhe në vijim në pjesën më jugore të kufirit Armeni-Azerbajxhan, më parë kishte qenë i pa penguar. Por në mes të natës së 15 nëntorit, trupat e Azerbajxhanit ngritën një postbllok të ri në një segment tjetër që kalon nëpër një pjesë të territorit të Azerbajxhanit, në fshatin Gazanchi. Vendasit që jetojnë më tej përgjatë rrugës, nuk u është thënë se cilat janë qëllimet e Azerbajxhanit, thanë zyrtarët lokalë.
Kryetari i bashkisë së Chakaten, Ara Harutyunyan, i tha uebsajtit lokal të lajmeve News.am se ai kishte udhëtuar për në Kapan mëngjesin e 15 nëntorit, por nuk ishte i sigurt nëse do të ishte në gjendje të kthehej. “Nuk është as e mundur të arrish atje, qoftë edhe në këmbë”, tha ai. “As nuk e di se si do të kthehem në fshat. Ka nxënës në fshat, si do të shkojnë në shkollë?”.
Asnjë nga kufizimet rrugore nuk u raportua zyrtarisht nga burimet azerbajxhanas, megjithëse disa media azerbajxhanas e transmetuan lajmin, duke cituar burime armene.
Më 13 nëntor, një banor i Nagorno-Karabakut hodhi një “pajisje shpërthyese” në një pikë kontrolli Azerbajxhani pranë qytetit Shusha, në korridorin Lachin që lidh Karabakun me Armeninë. Kjo pasoi vrasjen e një civili armen në të njëjtën zonë nga forcat e Azerbajxhanit më 8 nëntor.
Rruga ishte e mbyllur për disa kohë pas incidentit, por u rihap të njëjtën ditë. Njeriu që hodhi eksplozivin u ndalua nga paqeruajtësit rusë, dhe pritej t’u dorëzohej autoriteteve de fakto të Karabakut, njoftuan burimet zyrtare të Karabakut.
Mediat azerbajxhanas publikuan një video më 14 nëntor, që dukej se tregonte një grup ushtarësh azerbajxhanas që rrethonin dhe kapnin një postë ushtarake armene, megjithëse nuk ishte e qartë se në cilën pjesë të kufirit, apo në cilën anë ndodhi episodi.
Më herët atë ditë, Ministria e Mbrojtjes e Azerbajxhanit raportoi se armenët kishin grumbulluar forca përgjatë kufirit pranë rrethit Lachin, dhe se forcat azerbajxhanas kishin marrë “masa të menjëhershme për të ndaluar provokimin”.
Të nesërmen, ministria raportoi se forcat armene kishin qëlluar nga rajoni Gegharkunik i Armenisë në rajonin Kelbajar të Azerbajxhanit, duke dëmtuar disa pajisje për ndërtimin e rrugëve. Të dyja deklaratat përfunduan me paralajmërime të ngjashme: “Përgjegjësia për pasojat e çdo konfrontimi në kufirin Armeni-Azerbajxhan i takon udhëheqjes ushtarako-politike të Armenisë”.
Analisti azerbajxhanas Ahmad Alili vuri në dukje tonin e ri kërcënues: “Kjo është një frazë nga koha e luftës para 2020,” shkroi ai në Twitter. Më 14 nëntor, Këshilli i Sigurisë Kombëtare i Armenisë raportoi se ushtarët azerbajxhanas avancuan në një pjesë të paspecifikuar të territorit armen, dhe rrethuan katër poste ushtarake armene, por përfundimisht u tërhoqën.
Përfaqësuesi special i Bashkimit Evropian për Kaukazin e Jugut, shprehu shqetësimin për incidentet e shumta. E gjithë kjo ndodhi ndërsa të dy palët raportohet se po negocionin për dy marrëveshje të reja, një për caktimin zyrtar të kufirit dhe një tjetër për hapjen e një rruge (ose rrugësh) të reja transporti midis dy vendeve, duke përfshirë nga Azerbajxhani përmes Armenisë jugore deri në enklavën e Azerbajxhanit. Përpara bllokimit të rrugës Goris-Kapan, kryeministri armen Nikol Pashinyan paralajmëroi se mund të vijë. Në një takim të kabinetit të 11 nëntorit, ai tha se Azerbajxhani po përdorte kontrollin e tij efektiv.
Burimi i lajmit: eurasianet. Përshtatur nga Tirana Today
