Në një intervistë për “Tirana Times”, Ilir Meta, ish-presidenti i Shqipërisë dhe kreu aktual i Partisë së Lirisë flet për qëndrimet politike të kësaj force si dhe për planet e saj për të ardhmen.
Zoti Meta, ju e mbajtët premtimin se do të shkonit në politikën aktive të nesërmen e dorëzimit të presidencës së vendit. Tashmë jeni në krye të një lëvizje opozitare kundër, siç e thoni ju, “regjimit të korruptuar” të qeverisë socialiste të Edi Ramës. Cilat janë synimet tuaja për të ecur përpara?
Eshte e vertete! Unë gjithmonë i mbaj premtimet e mia.
Fillimisht kam pasur plane të tjera për karrierën time pas mandatit si President i Republikës. Zhvillimet dramatike në vendin tim, sigurisht që më detyruan të ndryshoj rrjedhën e karrierës.
Vendi ka nevojë për një opozitë të vërtetë, të vendosur, të guximshme dhe të pakompromis për të përballuar qeverisjen më të keqe që ka përjetuar Shqipëria në historinë e saj të re. Qeveria aktuale ka sjellë pasoja të dëmshme për vendin, si pasojë e kapjes së shtetit, nga të cilat do t’i duhet shumë kohë për t’u rikuperuar. Shpopullimi, sidomos tek të rinjtë, me shifrat më të larta në rajon, që po ndodh çdo ditë, është produkt i politikave që ka bërë qeveria autokratike Rama.
Rama ka shkuar deri në shkatërrimin e themeleve të vetë sistemit demokratik, duke e kriminalizuar atë: zgjedhjet e lira dhe të ndershme shkatërrohen nga frikësimi i votuesve, blerja e votave dhe nëpërmjet 9.000 punonjësve të sektorit publik të partisë në pushtet, të angazhuar në monitorimin e votuesve individualë përmes; Sistemi i patronazhit; Ekonomia kombëtare është në duart e pak klientëve të Ramës, borxhi publik është ngritur në qiell dhe pothuajse asgjë nuk është bërë për të mbrojtur qytetarët mesatarë nga rritja e çmimeve dhe kostoja shumë më e lartë e jetesës.
Qytetari mesatar nuk ka siguri për jetën e tij, qoftë fizike, shëndetësore, arsimore, pasurore apo gjyqësore. Kjo është arsyeja pse njerëzit largohen çdo ditë nga vendi. Synimi im është të kontribuoj në rivendosjen e demokracisë në vend, për t’i sjellë qytetarëve sovranitetin e zgjedhjes politike. Prandaj jam kthyer në politikë aktive.
Zoti Meta, pse partia u riemërua nga Lëvizja Socialiste për Integrim në Partia e Lirisë? Ndryshimi i emrit sinjalizon një ndryshim boshti në të djathtë për këtë lëvizje historikisht të majtë, e cila u formua si një grup i ndarë i Partisë Socialiste. Ku do të pozicionohet Partia e Lirisë në spektrin politik?
Në një sistem normal demokratik, pozicionimi i një partie është i rëndësishëm për bazën ideologjike të politikave të saj. Por, Shqipëria sot nuk ka një sistem politik normal. Partia Socialiste, pavarësisht nga emri i saj, ka kryer politika të ekstremit të djathtë: mbështetje të të pasurve, privatizimin e shërbimeve publike, veçanërisht shëndetësinë dhe arsimin, dështimin në krijimin e mundësive të barabarta për arsimin apo biznesin, zgjerimin e hendekut dhe polarizimit midis një grushti super të pasur të lidhur me Ramën dhe pjesën tjetër të njerëzve. Prandaj, sot sfida është të rregullohen dhe të kthehen në normalitet themelet e sistemit demokratik: zgjedhjet e lira dhe të ndershme, ekonomia e tregut të lirë dhe të drejtat e barabarta individuale, jo nuancat ideologjike të politikave.
Partia e Lirisë është pozicionuar të bëjë pikërisht këtë: t’i bëjë shqiptarët të vendosin me vullnetin e tyre të lirë se kush do t’i qeverisë dhe me çfarë politikash. Prandaj referendumi është instrumenti që Partia e Lirisë do të përdorë për të fuqizuar qytetarin e zakonshëm, për të bërë zgjedhjet e duhura të politikave dhe për të sjellë llogaridhënie në politikë.
Disa kanë argumentuar se demokracia përfaqësuese në Shqipëri u dëmtua pa riparim në vitin 2008, kur një marrëveshje midis dy partive më të mëdha në atë kohë ndryshoi kushtetutën brenda natës për të hequr një fjalë të madhe nga votuesit se kë donin në parlament. Ti ishe zëri i vetëm që lufton kundër kësaj lëvizjeje. A do të përpiqeni ta rregulloni situatën në parlamentin e ardhshëm?
Është e vërtetë që ndryshimet kushtetuese të vitit 2008 kanë shkatërruar jo vetëm demokracinë përfaqësuese, por edhe sistemin e kontrollit dhe balancimit. Sot Shqipëria është një “republikë kryeministrore”, ku pushteti ekzekutiv ka uzurpuar funksionet dhe kompetencat e parlamentit, të institucioneve të pavarura dhe shpeshherë edhe të gjyqësorit, të mundësuara nga keqpërdorimi i qëllimshëm i Reformës në Drejtësi.
Në rrethanat e një opozite të përçarë dhe të dobët, kryeministri arriti të krijonte një republikë autokratike, ku nuk kishte fuqi apo institucion që ta mbante atë. Përfshirja e tij për t’u sjellë brenda kompetencave që Kushtetuta i jep kryeministrit, ishte sfida ime më e rëndësishme e mandatit tim si president. Sigurisht, krijimi i një mekanizmi normal demokratik kontrolli dhe balancimi do të jetë një objektiv i rëndësishëm i Partisë së Lirisë.
