E premte, 23 Tetor, 2020
22 C
Tirana

Kriza ekzistenciale e OKB-së

Më të lexuarat

Ilona Staller, pornostarja që u zgjodh deputete në Itali (VIDEO)

E lindur në vitin 1951 në Hungari, Ilona u rrit nga nëna e saj dhe njerku i saj, një zyrtar i Ministrisë së Brendshme....

Meta te berberi/ Artan Hoxha i nxjerr foton: Garda e Republikës rrethon zonën

Gazetari investigativ Artan Hoxha, ka publikuar një foto të presidentit Meta i cili ndodhet tek berberi. Fotoja është shkrepur nga larg, dhe kjo për...

Turqia eksporton armë anti-dron në Shqipëri

Një kompani që vepron në qytetin Antalya të Turqisë, armët kundër dronëve të dizajnuar nga inxhinierët turq që i ka prodhuar për Forcat e...

Vdes vullnetari që iu injektua vaksina anti-covid e prodhuar nga AstraZeneca

Autoriteti shëndetësor brazilian Anvisa, tha të mërkurën se një vullnetar i cili mori pjesë në një provë klinike të vaksinës COVID-19 të zhvilluar nga...

Plas sherri në studion e ‘Top Channel’, konkurrentët largohen nga emisioni

Puntata e radhës në ‘Përputhen’ ka përfunduar me sherre dhe me largim nga studio të djemve dhe vajzave që kanë shkuar për të gjetur...

“Hetues amerikanë asistojnë në çështjet e SPAK dhe BKH”, flet Yuri Kim

Ambasadorja Amerikane Yuri Kim ka shprehur edhe një herë mbështetjen e SHBA ndaj institucioneve të dala nga reforma në drejtësi. Ajo u shpreh se...

E akuzuan për vrasjen e Remzi Hoxhës, reagon ashpër Sali Berisha

Ish kryeministri, Sali Berisha i është përgjigjur akuzave të familjarëve të biznesmenit të njohur Remzi Hoxha. Ai ka hedhur poshtë akuzat se ka gisht...

Ja cila grupmoshë po infektohet më shumë me Covid-19

Drejtori i Urgjencës Kombëtare, dr. Skënder Brataj, pohoi se virusi ka pësuar mutacion gjatë gjithë këtyre muajve, dhe tani shfaqet me simptoma të ndryshme...

“Muajt e ardhshëm do jenë të vështirë”, Mitsotakis: Nga e shtuna me kufizime

Jo vetëm Italia, por edhe Greqia vijon me shifra të frikshme të të infektuarve. Masa të tjera do të hyjnë në fuqi, duke kufizuar...

“Pas 10 ditësh del dhe nuk infekton të tjerët”/Epidemiologu jep lajmin e mirë

Epidemiologu Ilir Alimehmeti, në një lidhje ‘Skype’ në ‘Wake Up’ në Top Channel, sqaroi udhëzimin më të fundit nga ekspertët e shëndetit, i cili...

Nga Shashi Tharoor “Project Syndicate”

Më 24 tetor, Organizata e Kombeve të Bashkuara do të kremtojë 75-vjetorin e themelimit të saj në vitin 1945. Mjerisht, organizata do ta bëjë këtë gjë në një kohë kur multilateralizmi nuk është dukur kurrë më i rrezikuar sesa sot. Pandemia e Covid-19, ka sjellë një epokë të re të globalizimit.

Dëshmitë e izolacionizmit dhe proteksionizmit janë në rritje, teksa shumë qeveri po e theksojnë me zë të lartë sovranitetin, nacionalizmin dhe vetëbesimin e tyre, dhe duke vënë

në pikëpyetje traktatet dhe marrëveshjet tregtare ndërkombëtare. Prandaj, OKB-ja ka të gjitha arsyet që të shqetësohet mbi vazhdimësinë e misionit të saj.

Në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme më 22 Shtator, Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres e quajti Covid-19 një “Kalorës të Pestë” të një apokalipsi të mundshëm global. Shfaqja e koronavirusit, përhapja e tij e shpejtë në të gjithë botën dhe rritja e numrit të të vdekurve (deri tani mbi 1 milionë), bashkë me frikën e përhapur që ka ajo ka shkaktuar, janë shoqëruar me një tkurrje dramatike të tregtisë botërore dhe recesionin ekonomik më katastrofik që nga Depresioni i Madh i viteve 1930.

Arritja e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm, është tani përtej mundësisë në një botë që po vuan nga kolapsi ekonomik dhe mosfunksionimi social. OKB-ja përballet sot me një krizë ekzistenciale, në të cilën ish-avokatët e saj më të mëdhenj po sfidojnë vetë premisat e multilateralizmit, mbi të cilin u themelua organizata.

Nën presidentin Donald Trump, Shtetet e Bashkuara po tërhiqen nga multilateralizmi, duke bërë që presidenti francez Emanuel Makron të kritikojë së fundmi vullnetin e Amerikës për të mbetur si “garantuesja e shansit të fundit’ në sistemin ndërkombëtar.

Njoftimi i fundit i Trump se synon ta tërheqë SHBA-në nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, mund të jetë paralajmërues i një shpërbërje më të gjerë të sistemit shumëpalësh të ndërtuar pas Luftës së Dytë Botërore. Por edhe Evropa po pëson shumë ndryshime gjatë kësaj pandemie.

Kontinenti që konsiderohej sikur një “fëmijë model” për virtytet e integrimit rajonal, pa rrëzimin e solidaritetit evropian që në javët e para të pandemisë, duke vënë në dyshim edhe zonën Shengen të lëvizjes së lirë pa viza. Në fakt, vendet anëtare të Bashkimit Evropian, rivendosën  kufijtë kombëtare që pas rasteve të para me koronavirus.

Italisë, epiqendra e parë e shpërthimit epidemik të Covid-19 jashtë Kinës, iu mohua në fillim qasja në pajisjet e nevojshme mjekësore nga fqinjët e saj të BE-së. Ata vendosën kontrollet e eksportit, në vend se të tregonin solidaritet ndaj evropianëve të tjerë që ranë në fatkeqësi.

Besueshmëria e multilateralizmit të BE-së, do të kërkojë shumë kohë që të rikthehet.

Kërcënimi ndaj rendit botëror shumëpalësh, po shtohet edhe nga rritja e tensioneve Kinë-SHBA. Madje edhe liberalët po paralajmërojnë tani, se Kina do të përfitojë nga braktisja që  Perëndimi po i bën OKB-së, duke marrë vetë drejtimin e sistemit multilateral.

Por multilateralizmi i Kinës është kryesisht retorik. Mënyra e preferuar e Pekinit, e treguar qartë nga programi i presidentit Xi Jinping për investimet në infrastrukturë, Nisma e Brezit dhe Rrugës, është nënshkrimi i marrëveshje të pabarabarta dypalëshe – pa mbikëqyrje shumëpalëshe nga një organ i pavarur i OKB – që i lë vendet partnere të zhytura në borxhe të varura nga Pekini.

Kur OBSH-ja u përpoq të ushtronte rolin e saj mbikëqyrës në Vuhan në fillim të pandemisë, Kina e kundërshtoi. Larg shfaqjes së aftësisë së sistemit shumëpalësh për të luftuar kolektivisht një emergjencë globale shëndetësore, Covid-19 ka dëshmuar legjitimitetin në rënie të institucioneve ndërkombëtare.

Reagimi i OBSH-së ndaj pandemisë, tregoi se shumë institucione globale dhe agjencitë e tyre janë të politizuara, të manipuluara nga fuqitë e mëdha, dhe se atyre u mungon lidershipi dhe qëllimi i pavarur. Kina, një lojtare kryesore në OBSH, preferoi të mbrojë interesat e saj kombëtare sesa shëndetin publik global.

Por kjo nuk është fusha e vetme ku nacionalizmi dhe izolacionizmi ekonomik e kanë dëmtuar rendin ndërkombëtar të pasluftës, dhe zvogëluar aftësinë e OKB-së për veprim kolektiv. Dështimi më serioz lidhet me zbutjen e ndryshimit të klimës.

Dikur një prioritet vetëm për shkencëtarët dhe aktivistët, ndikimi i ngrohjes globale është sot më i dukshëm dhe shkatërrues se sa në çdo periudhë të historisë. Sot, emigrantët e klimës janë më të shumtë se refugjatët që ikin nga konfliktet, apo ata që kërkojnë mundësi ekonomike.

Edhe pse disa udhëheqës botërorë folën për ndryshimin e klimës në Asamblenë e Përgjithshme, nuk pati asnjë angazhim të ripërtërirë për një përpjekje të përbashkët për ta trajtuar këtë problem, edhe pse kjo dekadë është afati i fundit për të shmangur katastrofën.

Sigurisht, OKB-ja është ende duke bërë punë me rëndësi në të gjithë botën. Rreth 95.000 trupa ushtarake, policore, dhe personel civil shërbejnë në mbi 40 operacione paqeruajtëse dhe misione politike të OKB. Por kontributet e papaguara në buxhetin paqeruajtës, që është pak më shumë se 8 miliardë dollarë, arritën në 1.7 miliardë dollarë vitin e fundit.

Po kështu, 711 milion dollarë mungojnë në buxhetin e përgjithshëm të KB. Sikur sistemi të funksiononte në mënyrë efektive, alarmi global mbi rrezikun e tij do të ishte dhënë shumë

më shpejt sapo u shfaq koronavirusi. Praktikat më të mira për ta parandaluar ose kufizuar përhapjen e tij do të ishin identifikuar dhe reklamuar, dhe të gjitha vendet do të ishin inkurajuar t’i miratonin ato.

Në fakt, pandemia zbuloi një botë të shteteve-kombe të mbyllura në vetvete, dhe në një garë shkatërruese të ‘shumës zero’. Kur kriza aktuale të ketë mbaruar, OKB duhet të drejtojë botën duke mësuar leksionet nga ajo që ndodhi, duke vlerësuar se si mund të forcohen dhe reformohen rrënjësisht sistemet dhe institucionet ndërkombëtare, për të parandaluar përsëritjen e një situatë të ngjashme. Përndryshe, 75 vjetori i OKB-së, mund të mbahet mend si momenti kur një virus vdekjeprurës shkatërroi vetë idenë e humanizmit tonë të përbashkët.

Shënim: Shashi Tharoor, ish/zëvendësekretar i përgjithshëm i OKB-së, dhe ish-ministri Indian i Shtetit për Punët e Jashtme.

Burimi i lajmit: https://www.project-syndicate.org/commentary/united-nations-anniversary-covid19-existential-crisis-by-shashi-tharoor-2020-10

Përshtatur nga Tirana Today

 

 

 

 

 

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Meta, propozim ekstrem: Kush prek votën, t’i pritet dora si në Mesjetë

Presidenti i Republikës, Ilir Meta është i bindur se pas 25 prillit Shqipëria do të hyjë në një epokë të re. Në një prononcim për...

Rast i veçantë: Mbrojtësi i Interit, negativ dy ditë pasi u infektua me Covid

Mbrojtësi, Achraf Hakimi kthehet negativ vetëm dy ditë pasi rezultoi pozitiv në prag të ndeshjes kundër Borussia Mönchengladbach. Një rast sa i çuditshëm, aq edhe...

Nuk kaloi vetingun, KPA rikthen në detyrë kreun e Gjykatës së Apelit në Shkodër

Fuat Vjerdha bëhet i pari në sistemin e drejtësisë, i cili rikthehet në detyrë si kryetar i Gjykatës së Apelit në Shkodër. Komisioni i...

Ku ndryshojnë Trump dhe Bajden mbi politikën e jashtme amerikane

Nga David Tafuri “The Hill” Menaxheri i fushatës së Trump e ka nxitur Komisionin për Debatet Presidenciale të “ri-mendojë dhe ri-publikojë një sërë temash…me theksin...

U shoqërua në polici, lirohet ish-deputeti Eduart Ndocaj

Ish-deputeti, Eudart Ndocaj është lënë i lirë nga policia. Ndocaj u arrestua paraditen e sotme përpara shtëpisë së At Gjergj Fishtës në Lezhë, teksa pritej...