Kriza valutore e Turqisë, ka ulur popullaritetin e presidentit Recep Tayyip Erdogan, duke i dhënë opozitës një mundësi të artë për të sfiduar përfundimisht liderin prej kohësh, nëse fraksionet rivale mund të bashkohen, thonë analistët.
Zgjedhjet e ardhshme janë planifikuar për në qershor 2023, por opozita e guximshme po bën presion për zgjedhje të parakohshme vitin e ardhshëm.
Në detyrë për 18 vjet, Erdogan i mbijetoi një përpjekjeje për grusht shteti në vitin 2016, por ai tani përballet me një sfidë të madhe ekonomike, pasi standardet e jetesës së njerëzve janë ulur nga rritja e inflacionit dhe kolapsi i lirës.
Monedha turke ka humbur më shumë se 40 për qind në vlerë kundrejt dollarit që nga fillimi i vitit, duke tejkaluar 13 për monedhën e gjelbër në një moment javën e kaluar.
“Rritja e çmimeve dhe lira e dobët turke, së bashku me pakënaqësinë e publikut me korrupsionin e përhapur, po e dëmtojnë qeverinë”, i tha AFP Adeline Van Houtte, analiste evropiane në Economist Intelligence Unit.
“Në mënyrë kritike, disa parti tani po konkurrojnë kundër zotit Erdogan për votat konservatore dhe të qendrës së djathtë”.
Rënia e mprehtë e vlerës së lirës shkaktoi protesta javën e kaluar në Stamboll dhe kryeqytetin Ankara, me turmat që ankoheshin për çmimet në rritje.
“Çdo ditë, ne i bëjmë vetes këto pyetje: si do ta paguaj qiranë, si do ia dal deri në fund të muajit. Cilat do të jenë çmimet e reja nesër në supermarkete”, tha mësuesja Ayse Demirel.
Kemal Kilicdaroglu, kreu i partisë kryesore opozitare CHP, tha se do të nisë mitingje publike për të nxitur zgjedhje të parakohshme.
“Sa më shumë vlerë humbet lira turke, aq më i kënaqur është Erdogani, sepse kjo situatë po u shërben zotërve të dollarit”, tha Kilicdaroglu javën e kaluar.
“Ne e kemi detyrimin të rrëmbejmë qytetarët tanë nga zjarri… Unë i bëj thirrje qeverisë së Erdoganit: Ju keni humbur aftësinë për të sunduar. Mos u trembni dhe sillni kutinë e votimit”. Por Erdogani ishte i palëkundur.
“A je mjaftueshëm i fortë për të thirrur zgjedhje të parakohshme në këtë vend? Jo, nuk je!” tha ai në komentet e publikuara të hënën.
Një sondazh i Metropoll tregoi se 41 për qind e turqve miratuan performancën e tij në shtator, nga pothuajse 48 për qind në zgjedhjet e përgjithshme të 1 nëntorit dhe gati 59 për qind në 2015.
Një tjetër sondazh në tetor tregoi se 64 për qind e të anketuarve nuk mendojnë se qeveria e Erdoganit mund të zgjidhë problemet ekonomike të vendit. Por i njëjti sondazh tregoi se 55 për qind nuk mendojnë se opozita mund të bënte më mirë nëse do të ishte në pushtet.
“Ka ende mosbesim në aftësinë e opozitës për të qeverisur, veçanërisht në aftësinë e saj për të trajtuar krizën ekonomike”, tha Seda Demiralp, profesoreshë e asociuar e shkencave politike në Universitetin privat Isik.
Ndërsa të zhgënjyer nga performanca e fundit e partisë së tyre, tha ajo, votuesit e AKP “mbeten në mëdyshje ose zgjedhin të mos votojnë për asnjë parti” për shkak të mospëlqimit të tyre për opozitën — veçanërisht axhendën laike të CHP.
“Kriza ekonomike e bëri më të vështirë se kurrë për AKP-në të fitojë përsëri, por opozita duhet të punojë ende për të fituar besimin e votuesve të zhgënjyer të AKP-së,” i tha ajo AFP.
Opozitës i mungon një tjetër element kyç: një kandidat i qartë favorit për të kandiduar kundër Erdoganit.
Partitë opozitare mbajnë më shumë se një të tretën e parlamentit prej 600 vendesh, ndërsa AKP në pushtet dhe partneri i saj nacionalist MHP janë në shumicë.
Shenjat e konsolidimit brenda opozitës, e cila deri më tani nuk ka arritur ta sfidojë seriozisht Erdoganin, mund t’u japë atyre një avantazh në zgjedhjet e ardhshme, thonë analistët. Partia e Mirë e krahut të djathtë është bërë aleate me CHP-në.
Dy grupe të tjera që dolën nga radhët e AKP-së së Erdoganit, Partia e Ardhmërisë dhe Partia për Demokraci dhe Përparim (DEVA), sulmuan politikat e qeverisë.
Ali Babacan, një ish-ministër i ekonomisë nën AKP, i cili tani drejton DEVA-n, shkroi në Twitter javën e kaluar: “Zoti Erdogan, ndaloje. Mjaft është mjaft… Ne po fundosemi”.
Seren Selvin Korkmaz, drejtor ekzekutiv i Institutit IstanPol me qendër në Stamboll, tha se ekonomia është gjithmonë një “ndryshues i lojës” në historinë politike turke.
Kreu i partisë kryesore opozitare turke, Kemal Kilicdaroglu, ka bërë thirrje për zgjedhje të parakohshme. “Opozita ka më shumë avantazhe në zgjedhjet e ardhshme, nëse ia del të qëndrojë e bashkuar dhe të propozojë një axhendë bindëse ekonomike dhe demokratike”.
Burimi i lajmit: rfi.fr. Përshtatur nga Tirana Today
