Studimet kanë treguar se teksa plakemi, koha duket sikur ecën më shpejt. Nuk ekzistojnë më ato stinët e stërgjata të verës kur qemë fëmijë. Ekzistojnë teori të ndryshme se mbi këtë dukuri. Kur jemi të rinj, ne hasim në shumë “gjëra të para”, si puthja, dashuria, dita e parë e shkollës, apo ngarja e makinës sonë të parë.
Çdo “gjë e parë” është interesante, pasi ne i kushtojmë vëmendje çdo detaji të veçantë të ngjarjes në fjalë. Sa më të hollësishme të jenë kujtimet tona, aq më mirë i sjellim ndërmend ato. Kur përjetojmë vazhdimisht eksperienca të ngjashme, koha ka prirje të ikë më shpejt.
Në mënyrë të ngjashme, kur jemi me pushime, ditët e para duket sikur fluturojnë. Pastaj, krejt papritur, duket sikur pushimet zgjasin më shumë në kohë, dhe pastaj fillojnë të lëvizin shumë më shpejt. Para se të vetëdijesohemi për këtë, ka ardhur koha për t’u kthyer në shtëpi. Kjo ndodh për shkak se gjërat bëhen më familjare gjatë pjesës së fundit të udhëtimit.
Neuropsikologu Dejvid Igëllmen (2009), i cili studion perceptimin e kohës, e quan atë “një gjë të luhatshme” që ndryshon në bazë të vendit ku ndodhemi, dhe angazhimit tonë mendor me përvojën tonë. Sa më shumë të angazhuar të jemi me përvojën tonë, aq më tepër zgjat ajo.
Me fjalë të tjera, koha ngadalësohet në qoftë se ne i kushtojmë vëmendje asaj, pasi priremi të vëmë re më shumë. Kjo është veçanërisht e zakonshme gjatë ngjarjeve emergjente apo traumatike, sepse jemi më të prirur të përqendrohemi mbi detajet e situatës.
Nëse keni patur fatin e keq të jeni përfshirë në një aksident me makinë, iu është dukur sikur ambulanca nuk do të mbërrinte kurë. Pranimi se koha ngjan sikur ecën më shpejt, na kujton se ekzistojnë edhe mënyrat për ta “ngadalësuar” atë.
Një mënyrë e mirë për t’ia filluar, është të mbetemi pozitivë dhe të vetëdijshëm për momentin aktual. Të jesh i vetëdijshëm, do të thotë t’u kushtosh vëmendje detajeve të një përvoje, duke përfshirë të gjitha shqisat tona të procesit të kujtesës. Me fjalë te tjera…ndaloni për t’u marrë erë trëndafilave.
Ne mund ta praktikojmë këtë gjatë ngrënies duke shijuar çdo pjesë të ushqimit, duke u përtypur dhe ngrënë më ngadalë. Në praktikën budiste, kjo quhet “ngrënie e vetëdijshme”. Një tjetër mënyrë për të ngadalësuar kohën, është të dilni të shëtisni jashtë në natyrë, vëzhgoni pemët, apo dëgjoni zogjtë tek këndojnë, apo vëzhgoni valët e detit.
Jo vetëm që është diçka relaksuese, por në një mënyrë magjike e “ngadalëson” kohën. Një mënyrë tjetër për ta bërë këtë, dhe kujtuar detajet e përvojave, është t’i ndani ato me të tjerët – me gojë, me shkrim, apo nëpërmjet fotografive.
Më poshtë janë disa këshilla të thjeshta praktike, se si të “ngadalësoni” perceptimin e ikjes së kohës:
Shkruani diçka të veçantë në lidhje me vitin e kaluar.
Shkruani mbi çdo lindje apo vdekje të kohëve të fundit, që ka patur ndikim tek ju.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
