Ferdinando Giugliano/“Bloomberg View”
Emmanuel Macron duket në rrugë të mbarë për t’u bërë presidenti i ri i Francës, duke i dhënë fund kërcënimit për hyrjen e një euroskeptikeje në Elize. Ndonëse, edhe në rast se fiton Macron, do të jetë shumë shpejt për të kremtuar një fazë të re stabiliteti në zonën e euros.
Përgjatë Alpeve, është duke fryrë një stuhi ekonomike dhe politike – dhe nuk ka asnjë shenjë se dikush mund ta ndalojë atë. Problemet ekonomike të Italisë, janë në shumë aspekte më të rënda se sa ato të Francës. Borxhi publik është gati sa 133 për qind e Prodhimit të Brendshëm Bruto; në Francë, ai zë vetëm 96 për qind.
Herën e fundit që Italia pati një rritje më të madhe ekonomike se Franca, ishte në vitin 1995. Të dyjave vendeve u është dashur të përpiqen jo pak, për të qëndruar konkurruese në rrafshin ndërkombëtar – por produktiviteti francez është rritur me rreth 15 për qind që nga viti 2001, ndërsa në Itali ka mbetur në vend.
Ndërkohë politika italiane po ecën keq e më keq. Lëvizja Pesë Yjet, një forcë populiste që dëshiron të mbajë një referendum popullor mbi vazhdimin apo jo të qëndrimit të Italisë në Eurozonë, është rritur ndjeshëm në sondazhe, dhe aktualisht është kokë më kokë me Partinë Demokratike të qendrës së majtë.
Zgjedhjet e përgjithshme parlamentare, të planifikuara për në pranverën e vitit të ardhshëm, nuk kanë gjasa të prodhojnë një fitues të qartë – dhe madje ekziston edhe një shans sado i vogël që ato mund të sjellin në pushtet një qeveri euroskeptike, në rast se Pesë Yjet do të marrin vota të mjaftueshme dhe formojnë një aleancë me Lidhjen e Veriut, që është tejet e ashpër kundër monedhës së përbashkët evropiane.
Eurofilët në Itali janë duke kërkuar një Macron italian –dikë që mund t’u ofrojë një ilaç liberal për problemet ekonomike të Italisë, ndërsa të luftojë kërcënimin e një “It-exit”. Investitorët do ta mirëprisnin krahëhapur një njeri të tillë.
Në vjeshtë, Banka Qendrore Evropiane, duket e vendosur të ngadalësojë normat e blerjes së borxheve të qeverisë. Perspektiva e paqëndrueshmërisë politike në Romë mund të trembë investitorët, duke ngritur dyshime mbi qëndrueshmërinë e borxhit italian.
Në shumë aspekte, Matteo Renzi, ish-kryeministri i Italisë, i cili dha dorëheqjen pas një humbje të rëndë dhjetorin e vitit të shkuar, pas referendumit të humbur mbi ndryshimet kushtetuese, do të ishte një zgjedhje e qartë. Dyzetedy vjeç, ai është vetëm 3 vjet më i madh se Macron.
Edhe ai ka kërkuar të modernizojë të majtën, ndonëse preferoi të ngjitet në krye të partisë së tij, në vend se të krijonte një forcë të re sikurse bëri Macron. Problemi është se Renzi duket gjithnjë e më shumë si një forcë e shuar. Ai sapo ka marrë një mandat të ri si kryetar i PD-së, por shumë italianë dyshojnë mbi premtimet e tij, pasi ai nuk iu përmbajt zotimit për të braktisur politikën, në qoftë se do të humbte referendumin.
Mesazhi i tij është bërë gjithashtu i ngatërruar. Ai pretendon të jetë pro-BE-së, por asnjëherë nuk lë t’i ikë ndonjë rast për të sulmuar Brukselin – në veçanti për vendosjen e masave shtrënguese fiskale. E pse votuesit duhet të zgjedhin euroskeptikun me gjysmë-zemre Matteo Renzi-n, kur mund të kenë një eurospektiv të vërtetë?
Një vit është një kohë e gjatë në politikë. Italianët mund të lodhen gjithnjë e më tepër nga Lëvizja Pesë Yjet, dhe të vendosin që Renzi ofron një alternativë më të sigurt – por mos u mbështesni shumë as tek ky skenar. Me pak fat, Franca është gati të sugjerojë se në politikën evropiane mbizotëron ende arsyeja. Italia mbetet e aftë për të provuar të kundërtën.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
