Gjakmarrja është një nga fenomenet që ka marrë shumë jetë njerëzish në vend tonë. Një histori e një familje shqiptarë në hasmëri është publikuar dhe nga një gazetë franceze marieclaire.fr, e cila shkruan për jetën e një të riu nga Shkodra. Ai ka 24-vjeç që jeton i ngujuar, edhe pse nuk ka lidhje me krimin e kryer nga xhaxhai i tij. Tashmë ai është i njohur me një vajzë 21-vjeçe, dhe synojnë të krijojnë familje, mes frikës se vdekja të riun e thërret çdo ditë.
Artikulli i plotë i përkthyer nga Tirana Today:
Të jetosh i fshehur në mënyrë që të mos vdesësh, ky është fati i të rinjve shqiptarë. Në vendin e tyre, hakmarrja ende ekziston dhe tani po synon gjithashtu dhe vajzat, ndërkohë që kodi tradicional e ndalon atë.
Pjesa më të madhe e kohës, sytë e tij humbasin në tokë. Por kur ajo ishte atje, pranë tij, në këtë dhomë të vogël, ajo e sheh, e vëzhgon atë, e prek atë me një gjest delikat të dorës, një gjest i thjeshtë, dëshmi e solidaritetit të pandërprerë të saj ndaj tij. Por ndonjëherë Fathira duket e kapur nga historia e burrit të saj, sikur ajo e kuptoj hoqi dorën ,duke i thënë se do ketë një jetë të qetë. Fathira dëgjon Pepin, historia e tij është e frikshme. Sepse në çdo moment ai mund të vritet, nën sytë e tij, me një plumb në kokë. Ne jemi në Shkodër, në rrëzë të maleve, një qytet në veriperëndim të Shqipërisë, ku kuajt ende tërheqin karroca, ku gjakmarrja është një zakon lokal që duket se nuk e ndal më asgjë.
Fillimisht ka një libër, Kanuni, një tekst ligjesh i shkruar në shekullin e pesëmbëdhjetë nga një zot i Veriut, Lekë Dukagjini. Gjatë gjithë faqeve ne lexojmë rregulla shumë specifike që rregullojnë jetën e përditshme. Dhe një prej tyre është më e tmerrshmi se të tjerët: “gjakmarrja” – rifillimin i gjakut – i cili i jep të drejtën familjes së viktimës së një vrasje, vullnetare ose jo, për të marrë jetën e një anëtarët e familjes së vrasësit, edhe nëse ai person nuk është i përfshirë në krim. Hakmarrja nuk ka kufizime në kohë dhe mund të vazhdojë për një kohë të pacaktuar. Pyetja e nderit? Llogaritë e tij janë qëlluar me pushkë, pavarësisht nga drejtësia e shtetit. Dhe pa marrë parasysh arsyen, madje edhe kundërshtuese: një fjalë e keqinterpretuar, për pak metra katror tokë ose për një gotë raki mund të çojë deri në këtë situatë.
Fathira, 21 vjeç, ku adoleshencën e kaloi, ende duke dëgjuar Pepin, 24 vjeç. Ai është i kërcënuar. Por pse? Pep përpiqet të mos i harrojë vitet. Fillimisht, thotë ai, kjo është një histori e errët midis një shefi dhe punonjësit të tij, xhaxhai i Pepit. Bosi poshtëron xhaxhain e Pep, duke e detyruar atë të pijë raki. Por ai e vret bosin. Familja e vrasësit hakmerret, dhe nga ana tjetër ther një anëtar i familjes kundërshtare. Deri në ditën kur xhaxhai i Pep vret përsëri – këtë herë do të jenë dy njerëz, një burrë dhe një djalë, në oborrin e shtëpisë së tyre. Kjo histori nuk ka të bëjë me Pepin. Që atëherë, xhaxhai i tij ka vdekur, por familja e dy viktimave të fundit vlerëson se borxhi i gjakut nuk është zgjidhur.
Pepi jeton i mbyllur në shtëpinë e tij, në atë shtëpi të vogël me mure të bardha që kalojnë nëpër binarët e hekurudhës. Në një kohë ishte më e lehtë për të gjetur armë se sa paratë.
Brenda, ata tani kanë energji elektrike. Pep kalon ditë atje nga frika duke parë TV.
“Në një kohë ishte më e lehtë për të gjetur armë se paratë,” ai merr frymë. Një jetë e izoluar për t’i shpëtuar dhunës së një tradite. “E ardhmja ime duket si një perde e zezë. Por si jetoni të mbyllur kur jeni 20 vjeç? Në realitet është e pamundur. Është gjithashtu e nevojshme për të mbështetur familjen. Ata marrin 40,000 lekë (rreth 300 euro) të ndihmës shtetërore në muaj. Për disa kohë, Pep ka vendosur të marrë rrezikun e ikjes për disa orë çdo ditë, diskrete, për të punuar në një fabrikë të vogël mobiljesh – “Unë duhet të liroj veten nga ky presion, edhe nëse jam i frikësuar. Dhe në mbrëmje, ai lidhet me Facebook, “hapjen e tij ndaj botës”, thotë ai. Kështu ai u njoh me Fathirën. “Rrjetet sociale janë të nevojshme për të mbajtur një lidhje me botën e jashtme”, thotë ai. Unë nuk e kam postuar foton time, që familja e kundërt të mos më gjejë. Pastaj fillova të flisja me Fathirën. Ajo pranoi të më takonte. Ajo buzëqeshi. “Një javë më vonë i tregova të vërtetën për gjendjen time”.
Fathira kujton: “Kjo është hera e parë që takova dikë me hakmarrje. Mendova se ishte një shaka, por pashë lotët në sytë e tij”.
Majat me dëborë dhe trafikimi i armëve
Në vitin 2004, Marie Claire kishte hetuar tashmë hakmarrjen, duke e rrëfyer këtë traditë “të sjellë deri tani pas rënies së regjimit stalinist, në vitin 1992 (…). Kjo kulturë e krimit nuk i kursen gratë apo edhe fëmijët. Trembëdhjetë vjet më vonë, të njëjtat familje janë në të njëjtin trazirë, drejtësia përpiqet të zgjidhë konfliktet, policia është ende e korruptuar. Çdo histori tregon të njëjtën dhimbje, cinizmi i një vendi që lë një traditë absurde për të minuar dëshirën e saj për modernizëm. Sa fëmijë të ngushtë si Pep? Është e pamundur të vlerësohet saktësisht, statistikat ndryshojnë sipas burimeve.
Nuk shqetësohemi për të vrarë më vajzat
Në vitin 2013, pak kilometra larg, jashtë Tiranës, një nënë ende bërtet për burrin dhe djalin e saj që i vrau xhaxhai i Pep. Ajo është duke buzëqeshur, e veshur me të zeza. Ajo nuk dëshiron të flasë, rreht familjes së saj. Ajo nuk mund të flasë për bashkëshortin dhe djalin e vrarë, pikërisht aty, prapa, pranë bunkerit. Kushëriri i saj shpjegon në vendin e saj: “Ajo ka frikë të nxisë edhe më shumë urrejtjen e djalit të saj më të madh, 24 vjeç. Ajo ka frikë se do të hakmerret. Kush mund të vritet? Vrasësi është i vdekur. Nipërit? Ai madje nuk i njeh fytyrat e tyre. Ai nuk e njeh fytyrën e Pepit dhe familjes së tij. Ai nuk e di se se sa është zvogëluar jeta e tij”. Ai nuk e di se Pep dhe Fathira si shumë të tjerë, nuk kanë pasur zgjidhje tjetër, por për të ikur nga Shqipërinë në qershor (pas vizitës sonë), të kalojnë Evropën për të arritur një vend tjetër, më të sigurt. Pep dhe Fathira nuk kanë parë kurrë fytyrat e kësaj familjeje kundërshtare. Ata mund të takonin njëri-tjetrin pa njohur njëri-tjetrin. (TIRANA TODAY)
