Komisioni i Venecias ka dërguar sot draft-opinionin, lidhur me përplasjen mes Presidencës dhe mazhorancës, për emërimet në Gjykatën Kushtetuese.
Sipas dokumentit të Komisionit të Venecias, konkluzioni mbetet i njëjtë që Presidenti i Republikës nuk ka shkelur Kushtetutën. Më tej në raport shtohet se kriza kushtetuese në Shqipëri është pasojë e disa faktorëve. Versioni përfundimtar i opinionit të Komisionit të Venecias pritet të mbërrijë në qershor të këtij viti.
PJESË NGA RAPORTI
Në parim, rregulli i radhës vlen vetëm në momentin e hapjes nga Kryetari i Gjykatës Kushtetuese të vendeve të lira të punës, pas hapjes së çdo raundi të emërimeve. Pasi të jenë shpërndarë vendet bosh në organet përkatëse të emërimit, radha nuk kërkon aktivizim deri në raundin tjetër, pra deri në vitin e skadimit të tre mandateve të ardhshme.
Sidoqoftë, për sa kohë që mungesa e kandidatëve vazhdon dhe listat përbëhen nga kryesisht të njëjtat kandidatë, në një situatë kur ka emërime që do të bëhen në të njëjtën periudhë për më shumë se një raund, Presidenti dhe Kuvendi (dhe Gjykata e Lartë, nëse fillon të funksionojë së shpejti) duhet të bien dakord për procedurën që duhet të ndiqet.
Përndryshe, një ose më shumë prej organeve emërues do të rrezikojë të mos jetë në gjendje të bëjë një zgjedhje midis 3 kandidatëve siç kërkohet nga Kushtetuta. Sapo të ngrihet Gjykata Kushtetuese, ajo duhet të gjykojë këtë çështje.
Nëse vlerësohet e nevojshme për të shmangur ngërçin në raste të qarta abuzimi, kohët e fundit dispozitat e miratuara por jo akoma të miratuara mbi një mekanizëm të paracaktuar për betimin duhet të zëvendësohet nga një dispozitë më e qartë e formuluar që do të miratohet në niveli kushtetues.
Komisioni i Venecias është i mendimit se modeli kushtetues i miratuar në vitin 2016 është shumë kompleks, dhe në afat të gjatë do të rekomandonte thjeshtësimin e tij, në radhë të parë duke hequr rregullin e radhës. Kuotat e tre organeve emërues mund të mbahen duke caktuar automatikisht rinovimin e një mandati për të njëjtin autoritet që kishte caktuar gjyqtarin në largim.
Së dyti, vitet fikse të fillimit dhe mbarimit të mandateve nëntëvjeçare duhet të hiqen. Gjykatësit kushtetues duhet të gëzojnë gjithmonë një mandat të plotë nëntë vjeçar, edhe nëse ato janë zgjedhur me vonesë ose nëse marrin një mandat i cili u ndërpre në fillim; ky ndryshim nuk duhet të krijojë probleme pasi sekuenca të hiqet. Ky ndryshim do ta bënte pozicionin e gjykatësit kushtetues më tërheqës për kandidatët e kualifikuar, dhe gjithashtu më domethënës.
Çështja e emërimeve të gjyqtarëve në Gjykatën Kushtetuese është dërguar për opinion në Komisionin e Venecias, si nga Presidenti ashtu dhe nga Kuvendi. Presidenti shprehet se nuk ka shkelur Kushtetutën në rastin e emërimit të Marsida Xhaferllarit, ndërsa Kuvendi dhe maxhoranca e akuzonin se kishte bërë shkelje. Kreu i Shtetit ka dërguar në Venecia dhe ligjin për ndryshimin e formulës së betimit për gjyqtarët, pasi maxhoranca kërkoi që të shmangte me ligj ceremoninë që bëhej para presidentit. Sipas ndryshimeve ligjore që janë kthyer nga presidenti, kërkohet që një gjyqtar apo prokuror mund të bëjë dhe betimin me shkrim dhe mos të zhvillojë ceremoninë para presidentit, e cila sanksionohet në Kushtetutë.
