Nga Harun Karcic “Daily Sabah”
Në fillim të muajit gusht, Ministri i Brendshëm i Republikës Srpska Dragan Lukaç tha:“Çdo akt terrorist i kryer në Bosnjë dhe Hercegovinë u krye nga Vehabistët. Gati të gjitha sulmet terroriste të kryera në Evropë, por edhe ato në të gjithë botën, kanë lidhje me Bosnje Hercegovinën”.
Fjalët e tij u pritën me kritika të ashpra nga shumë boshnjakë, sidomos në mediat sociale.
Por ajo që tha Lukaç është e fundit në një seri deklaratash të diskutueshme që vijnë nga politikanë ballkanikë të rangut të lartë gjatë vitit të kaluar, dhe që synojnë të luajnë me frikën nga terrorizmi ndërkombëtar, sidomos në Perëndim.
Këto sulme janë një tipar i dukshëm i demonizimit të vazhdueshëm të popullsisë myslimane të Bosnjes, vend të cilin shumë analistë perëndimorë nuk kanë arritur ta kuptojnë deri më tani. Për të qenë të qartë:Bosnja ka qindra myslimanë që u përmbahen interpretimeve puritane Salafiste ose Vehabiste të Islamit.
Por është e ditur se respektimi i mësimeve puritane të Islamit, nuk përkthehet automatikisht me bashkimin e këtyre besimtarëve me ndonjë grup terrorist. Së dyti, nga ky vend dhjetëra të rinj shkuan në Siri dhe Irak dhe iu bashkuan ISIS. Shumë prej tyre vranë në beteja, ndërsa ata që mbijetuan u rikthyen dhe u përballën me dënime të gjata me burg.
Edhe Bosnja ka pësuar sulme terroriste. Por sulmi i fundit i madh një dekadë më parë kundër ambasadës amerikane në Sarajevë, u krye nga një shtetas serb dhe jo boshnjak. Madje edhe ai sulm nuk shkaktoi për fat të mirë asnjë të vdekur. Atëherë, pse një politikan serbo-boshnjak i rangut të lartë e përshkroi vendin e tij si një vatër e terroristëve?
Në thelb, e gjitha përmblidhet në dy arsye kryesore:demonizimi i myslimanëve boshnjakë, dhe ndryshimi i narrativës së bazuar në faktet e luftës. Gjatë luftës së viteve 1992-1995, imazhi negativ i serbëve të Bosnjës në Perëndim ishte shumë i përhapur. Kampet e përqendrimit të drejtuara nga serbët si Omarska dhe Keraterm, ku myslimanët boshnjakë u torturuan dhe u vranë, u krahasuan në mediat perëndimore me kampet naziste Bergen-Belsen dhe Aushvic.
Shfarosja e myslimanëve autoktonë të Evropës, nxiti të mbijetuarit e Holokaustit si Eli Vizel që t’i lutej ish-presidentit amerikan Bill Klinton të ndalte masakrat. Dhe imazhi i serbëve si gjenocidistë vazhdoi edhe vite të tjera pas luftës.
Pastaj në atmosferën e tashme paranojake pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, ku frika dhe dyshimi ndaj myslimanëve ishte mëse i dukshëm, ndodhën një mori sulmesh terroriste në mbarë Evropën – në Madrid (2004), Amsterdam (2004), Londër (2005), Paris (2015), Bruksel (2016), Nisë (2016) dhe Berlin (2016), të kryera nga ekstremistë të dhunshëm që pretendonin se ishin myslimanë.
Këto sulme patën një efekt të madh në Ballkan, dhe erdhën si një bekim i maskuar për nacionalistët serbë dhe kroatë. Ata e kuptuan se kjo ishte një mundësi e përsosur që të atashoheshin me “luftën kundër terrorit”, duke u çliruar nga imazhi i tyre si gjenocidistë.
Ata filluan t’i tregonin publikut perëndimor atë që donte të dëgjonte, se edhe ata e kishin
një problem me “ekstremistët islamikë”, dhe se lufta e viteve 1992-1995 ishte në fakt një operacion “kundër terrorizmit”
Ata shkuan aq larg, sa t’i përshkruanin myslimanët boshnjakë shumë të shekullarizuar – dhe për të cilët konsumi i alkoolit nuk është tabu dhe xhamitë i frekuentojnë vetëm disa herë në vit – asgjë më pak se sa “ekstremistë islamikë”.
Milorad Dodik, një anëtar serbo boshnjak i presidencës trepalëshe të vendit, ka pohuar vazhdimisht se politikanët myslimanë boshnjakë, duan të krijojnë një shtet islamik, dhe se
ata po planifikojnë t’u japin shtetësinë 150.000 emigrantëve myslimanë për të ndryshuar përbërjen fetare të vendit.
Deklarata të ngjashme ka bërë Ministri i Jashtëm serb Ivica Daçiç. Gjatë një interviste vitin e kaluar, ai tha:”Boshnjakët po presin të kalojnë 50 për qind të popullsisë së vendit, në mënyrë që të krijojnë shtetin e parë islamik në mes të Evropës”, teksa shtoi kërcënueshëm: ”Ne s’do të lejojmë kurrë që Bosnja të bëhet një shtet islamik!”.
Po kështu, edhe etnonacionalizmi kroat po drejtohet kundër myslimanëve boshnjakë duke i fajësuar ata për dështimin e Bosnjës si shtet, dhe duke e përshkruar atë si një vatër terroriste. Në vitin 2019, presidentja e atëhershme e Kroacisë, Kolinda Grabar-Kitaroviç tha për Bosnjën:”Vendi kontrollohet tani nga Islami militant, që është dominues në përcaktimin e agjendës”.
Problemi është se një demonizim i tillë i qëllimshëm i një kombi të tërë, merret seriozisht nga gazetarët, politikanët ose akademikët evropianë. Kjo u pa kur presidentit francez Emanuel Makron, e cilësoi Bosnjen një “minë me sahat”.
Burimi i lajmit:
https://www.dailysabah.com/opinion/op-ed/is-there-a-terrorism-threat-in-the-balkans?gallery_image=undefined#big
Përshtati TIRANA TODAY
