Kur disa simptoma bëhen bashkë njëkohësisht tek një person si, – presioni i lartë i gjakut, sheqeri i lartë në gjak, yndyrë e tepërt trupore rreth belit, dhe nivelet e larta të kolesterolit ose triglicerideve-, mjekët dhe Institutet e Shëndetit e kosniderojnë se kemi të bëjmë me “Sindromë metabolike”. Sipas mjekëve, kur këto simptoma paraqiten së bashku, shtojnë rrezikun e sëmundjeve të zemrës, goditjes në tru dhe diabetit. Ajo që këshillohet më së pari është një kontroll i shpejtë për të përcaktuar situatën, pasi jo gjithmonë kemi të bëjmë me sindromë metabolike. Por mjekët këmbëngulin në kontroll pasi simptoma të tilla, të bëra bashkë, janë gjithnjë një rrezik i madh. “Nëse keni sindromë metabolike ose ndonjë nga përbërësit e saj, ndryshimet agresive të stilit të jetës mund të vonojnë ose edhe të parandalojnë zhvillimin e problemeve serioze shëndetësore”, shprehen mjekët.
Cilat janë shkaqet?
Mjekët shprehen se, sindromi metabolik është i lidhur ngushtë me mbipeshën ose obezitetin dhe pasivitetin, si dhe i lidhur me një gjendje të quajtur “rezistencë ndaj insulinës”. Zakonisht, sistemi i tretjes zbërthen ushqimet që konsumojmë me sheqer (glukozë). Insulina është një hormon i prodhuar nga pankreasi që ndihmon sheqerin të hyjë në qelizat trupore për t’u përdorur si lëndë djegëse. Te njerëzit me rezistencë ndaj insulinës, qelizat nuk i përgjigjen normalisht insulinës, dhe glukoza nuk mund të hyjë në qeliza aq lehtë. Si rezultat, nivelet e glukozës në gjakun tuaj rriten pavarësisht nga përpjekjet e trupit tuaj për të kontrolluar glukozën, duke nxjerrë gjithnjë e më shumë insulinë. Njerëzit që kanë sindromën metabolike zakonisht kanë trupa në formë të mollës, që do të thotë se ata kanë bel më të madh dhe mbajnë shumë peshë rreth barkut të tyre. Mendohet se të kesh një trup në formë dardhe – domethënë, duke mbajtur më shumë peshë rreth ijës dhe duke pasur një bel më të ngushtë – nuk rrit rrezikun e diabetit, sëmundjeve të zemrës dhe komplikimeve të tjera të sindromës metabolike.
Cilat janë faktorët e rrezikut:
1-Mosha:
Rreziku juaj për sindromë metabolike rritet me moshën.
2-Raca:
Në Shtetet e Bashkuara, meksikanë-amerikanët duket se janë më të rrezikuarit për zhvillimin e sindromës metabolike.
3-Mbipesha:
Pesha shumë e madhe, veçanërisht në barkun tuaj, rrit rrezikun e sindromës metabolike.
4-Diabeti:
Gjasat për sindromë metabolike janë shumë më të mëdha në rast të diabetit gjatë shtatzënisë (diabeti gestacional) ose në rast të historisë familjare për diabet të tipit 2.
Komplikimet e sindromës metabolike
Sindroma e metabolizmit mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të Diabetit. Nëse nuk bëni ndryshime të stilit të jetës për të kontrolluar peshën tuaj të tepërt, e cila mund të çojë në rezistencë ndaj insulinës, nivelet e glukozës tuaj do të vazhdojnë të rriten. Pastaj te ju mund të zhvillohet diabeti. Gjithashtu, edhe sëmundjet kardiovaskulare bëhen prezente. Kolesteroli i lartë dhe presioni i lartë i gjakut mund të kontribuojnë në formimin e pllaqeve në arteriet tuaja. Këto pllaqe mund të ngushtojnë dhe t’i ngurtësojnë arteriet, çka mund të çoj në një atak në zemër ose goditje në tru.
Metodat e mjekimit
Nëse ndryshimet agresive të stilit të jetës të tilla si dieta dhe ushtrimet fizike nuk janë të mjaftueshme, mjeku juaj mund të sugjeroj medikamente për të ndihmuar kontrollimin e presionit të gjakut, nivelin e kolesterolit dhe të glukozës në gjak. Ndërkohë, kërkohet një angazhim gjatë gjithë jetës për një stil të shëndetshëm jetese për të parandaluar probleme serioze shëndetësore, të tilla si diabeti dhe sëmundjet e zemrës. Mjekët rekomandojnë 30 ose më shumë minuta stërvitje me intensitet të moderuar, siç është ecja e shpejtë, çdo ditë. Të prekurve nga sindromi metabolik u kërkohet të gjejnë mënyra për të rritur aktivitetin, siç është ecja në vend të ngasjes dhe përdorimi i shkallëve në vend të ashensorëve kur është e mundur. Gjithashtu, humbja e peshës dhe mbajtja e një peshe të shëndetshme mund të zvogëloj rezistencën e insulinës dhe presionin e gjakut dhe të zvogëlojë rrezikun e diabetit.
Në mënyrë të veçantë vihet theksi tek ushqimi i shëndetshëm. Dieta sipas qasjeve dietetike për të ndalur hipertensionin (DASH) dhe dieta mesdhetare, si shumë plane të shëndetshme të ushqimit, kufizojnë yndyrat e pashëndetshme dhe potencojnë frutat, perimet, peshkun dhe drithërat. Të dy qasjet dietike janë gjetur të ofrojnë përfitime të rëndësishme shëndetësore – përveç humbjes së peshës – për njerëzit që kanë komponente të sindromës metabolike.
Mjekët theksojnë se duhanpirja përkeqëson efektet shëndetësore të sindromës metabolike. Ndaj rekomandohet ndërprerja e duhanpirjes. Gjithashtu, Aktiviteti fizik, meditimi, joga dhe programe të tjera mund t’ju ndihmojnë të trajtoni stresin dhe të përmirësoni shëndetin tuaj emocional dhe fizik.
