SHBA dhe Britania e Madhe po përballen me kritika ndërkombëtare në rritje, për një pakt të ri sigurie të nënshkruar me Australinë.
Marrëveshja – e parë si një përpjekje për të kundërshtuar Kinën – do të bëjë që SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar t’i japin Australisë teknologjinë, për të ndërtuar nëndetëse me energji bërthamore. Por ky veprim zemëroi Francën, e cila tha se ishte “goditur me thikë pas shpine”, ndërsa Kina akuzoi tre fuqitë se kishin një “mentalitet të Luftës së Ftohtë”.
Dhe pakti ka ngritur frikën, se mund të provokojë Kinën në një luftë. Aleanca, e njohur si Aukus, u njoftua nga Presidenti amerikan Joe Biden, kryeministri britanik Boris Johnson dhe homologu i tij australian Scott Morrison të mërkurën.
Ndërsa ata nuk e përmendën Kinën, Aukus po shihet gjerësisht si një përpjekje për të kundërshtuar ndikimin e Pekinit në Detin e kontestuar të Kinës Jugore.
Johnson më vonë u tha deputetëve se marrëveshja “nuk kishte për qëllim të ishte kundërshtare” ndaj Kinës. Por kryeministri u pyet nga paraardhësi i tij, Theresa May, nëse marrëveshja mund të çojë në tërheqjen e Britanisë në luftë me Kinën. Ajo pyeti kryeministrin për “implikimet” e partneritetit, në rast të një pushtimi kinez të Tajvanit.
Johnson u përgjigj: “Mbretëria e Bashkuar mbetet e vendosur për të mbrojtur ligjin ndërkombëtar, dhe kjo është këshilla e fortë që do t’u jepnim miqve tanë në të gjithë botën dhe këshilla e fortë që do t’i jepnim qeverisë në Pekin”.
Tajvani demokratik e sheh veten si një shtet sovran, por Pekini ka rritur presionin mbi ishullin të cilin ai e shikon si një provincë të shkëputur.
Ndërkohë, Uashingtoni është përpjekur të shuajë zemërimin në Paris ndaj paktit, i cili ka anuluar një marrëveshje nëndetëseje shumë miliardë dollarëshe që Franca kishte nënshkruar me Australinë.
Ministri i Jashtëm francez, Jean-Yves Le Drian, e quajti njoftimin një “goditje pas shpine”.
Ai e quajti atë një “vendim brutal, të njëanshëm dhe të paparashikueshëm” që i kujtoi ish -presidentin Donald Trump.
“Eshtë një moment shumë i ulët”, tha ish-ambasadori i Francës në SHBA, Gérard Araud, për programin BBC Tonight. Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, e quajti Francën “një partner jetik” dhe tha se Uashingtoni do të vazhdonte të punonte “tepër ngushtë” me Parisin.
Sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Jen Psaki, hoqi dorë nga kritikat franceze. “Ka një sërë partneritetesh që përfshijnë francezët dhe disa partneritete që nuk përfshijnë, dhe ata kanë partneritete me vende të tjera që nuk na përfshijnë ne”, tha ajo. “Kjo është pjesë e funksionimit të diplomacisë globale”.
‘Ndryshim i thellë strategjik’
Pakti, i cili gjithashtu do të shohë aleatët të ndajnë aftësitë kibernetike, inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e tjera nënujore, u përshkrua si duke treguar “ndryshime të thella strategjike” nga këshilltari i sigurisë kombëtare në Mbretërinë e Bashkuar, Stephen Lovegrove.
Kjo do të thotë që Australia do të bëhet kombi i shtatë në botë që operon nëndetëse me energji bërthamore. Lovegrove tha se pakti ishte “ndoshta bashkëpunimi më i rëndësishëm i aftësive në botë kudo në gjashtë dekadat e fundit”.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
