Frika më e madhe tani që pritet të shpërndahen vaksinat anti-Covid, është se pjesët kryesore të gjenomit të koronavirusit do të pësojnë ndryshime (mutacione), duke e bërë çdo vaksinë të padobishme edhe para se ajo të jetë gjerësisht e disponueshme vitin e ardhshëm.
Por sa e vërtetë është kjo gjë? Në fakt ashtu si të gjitha viruset, edhe SARS-CoV-2, koronavirusi që shkakton COVID-19, pëson ndryshime. Por ndryshe nga viruset e tjerë të ARN-së, ky virus është shumë më i qëndrueshëm.
Dhe ky është një lajm i mirë, për valën e parë të vaksinave anti-Covid që do të shpërndahen në të gjithë botën në vitin 2021. Po çfarë është një mutacion? Në terma gjenetikë, një mutacion është thjesht një fjalë e frikshme që përshkruan një gabim.
Ndërsa qelizat bëjnë kopje të reja të një virusi, ndodhin gabime. Këto gabime krijojnë një virus më të fortë, ndonjëherë një më të dobët. Por në shumicën e rasteve mutacionet tek koronavirusi, janë anomali të parëndësishme, që shkaktojnë ndryshime në materialin e tij gjenetik (ARN), por jo të proteinave që ndikojnë në përbërjen dhe strukturën e tij.
SARS-CoV-2 duket se ka një ritëm më të ngadaltë të mutacionit sesa viruset e tjerë të ARN-së. Kjo ndodh sepse ai i përket një familje virusesh me mekanizma korrektorë gjenetikë, që mund të identifikojnë dhe zhdukin shumicën e gabimeve në ARN-në e tij kur shumohet virusi.
Kjo do të thotë që SARS-CoV-2 ka rreth gjysmën e shkallës së mutacionit që ndodh me virusin e gripit të zakonshëm, dhe një të katërtën e shkallës së mutacionit që vërehet tek virusi HIV. Nëse ka shumë mutacione në rajone jo-thelbësore të materialit gjenetik të një virusi, ai mund të funksionojë ende.
Por mutacionet në rajonet kritike mund të çaktivizojnë një virus, ndaj ato nuk ndodhin shumë shpesh. Kjo është arsyeja pse vaksinat janë krijuar zakonisht kundër këtyre rajoneve jetike, pikërisht për t’u mbrojtur nga mutacionet që do t’i bënin ato joefektive.
Dhe janë mutacionet në një nga këto rajone kritike, proteinën që vesh nga jashtë virusin, ato që ka fituar vëmendje të madhe kohët e fundit. Kjo është proteina që përdorin shumë vaksina Covid-19, për të gjeneruar një përgjigje imune mbrojtëse.
Një nga mutacionet mbi të cilat po diskutohet më shumë është mutacioni D614G, pjesërisht pasi çon në një proteinë me një formë paksa të ndryshuar. Disa shkencëtarë ishin të shqetësuar se ky mutacion, plus 3 të tjerë po në proteinën që vesh nga jashtë virusin, do ta ndihmonin këtë të fundit të anashkalonte imunitetit e krijuar pas vaksinimit .
Këto mutacione u shfaqën kur koronavirusi kaloi nga njerëzit tek vjedullat,dhe pastaj sërish tek njerëzit. Për të shmangur implikimet e mundshme katastrofike të këtij kombinimi të ri që u përhap me shpejtësi tek njerëzit, miliona vjedulla u vranë në Danimarkë, Spanjë dhe Holandë.
Por jo të gjithë shkencëtarët janë të bindur mbi ndikimin e mundshëm të këtij kombinimi të mutacioneve. Ndaj aktualisht po kryhen studime për të kuptuar më mirë ndikimin e tyre. Duke pasur parasysh ato që dimë mbi mënyrën e mutacionit të virusit, dhe shkallën e këtyre mutacioneve, gjenerata e parë e vaksinave anti-Covid, duket se siguron një mbrojtje ndaj llojeve që janë aktualisht në qarkullim të SARS-CoV-2.
Gjithsesi, studiuesit po monitorojnë shfaqjen e mundshme të çdo mutacioni të ri në proteinën e jashtme të virusit në të gjithë botën, për të garantuar efektivitetin e vazhdueshëm të vaksinës. Ne mund të identifikojmë çdo mutacion duke përdorur një teknikë të quajtur renditja e gjenomit, e cila i lejon shkencëtarët të lexojnë sekuencën e plotë gjenetike, ose gjenomin e virusit.
Që nga janari 2020, shkencëtarët në mbarë botën kanë gjeneruar dhe vënë në dispozicion të publikut më shumë se 246.000 gjenome të Covid-19. Pastaj shkencëtarët mund t’i krahasojnë ato me gjenomet e hershme Covid-19, të sekuencuara në Vuhan të Kinës. Këto sekuenca të hershme janë modelet ku janë bazuar vaksinat, të cilat po i presim me padurim.
Burimi i lajmit: https://cosmosmagazine.com/health/medicine/coronavirus-mutates-but-is-actually-quite-stable
Përshtatur nga TIRANA TODAY
