Nga: Elisa Martinuzzi “Bloomberg”
Sapo kemi panoramën më të fundit globale të betejës kundër pastrimit të parave, dhe ajo është shumë shqetësuese. Bankat dhe rregulloret e tyre, nuk janë asfare pranë frenimit të pastrimit të triliona dollarëve fonde të paligjshme.
Dhe për këtë përgjegjësi kanë si industria e financave ashtu edhe autoritetet shtetërore. Pa një përpjekje politibankake emergjente e të bashkërenduar, kriminelët, nga trafikantët e drogës deri tek terroristët, do të vazhdojnë që të livadhisin si të duan.
Gjatë një investigimi 1-vjeçar nga “BuzzFeed” dhe Konsorciumit Ndërkombëtar i Gazetarëve Investigativë (ICIJ), gazetarët shqyrtuan mbi 2.100 aktivitete të dyshimta (SAR), të cilat huadhënësit ua kanë dhënë agjentëve të Task-Forcës për hetimin e krimit Financiar në Departamentin e Thesarit (FinCEN), kur ata gjurmojnë rastet e mundshme të pastrimit të parave.
Ndërsa numri i aktivitete të dyshimta të shqyrtuara nga ana e gazetarëve, lë në hije çdo lloj qasjeje të mëparshme në këto dokumente konfidenciale, ato janë sërish vetëm një pjesë e vogël pjesë – 0.02 për qind – nga 12 milionë dosje që janë ndoshta paraqitur gjatë periudhës 2011- 2017.
Ndërkohë, mostra prej 2100 dosjesh nuk është përfaqësuese e veprimtarisë së përgjithshme bankare. Disa nga të dhënat rrjedhin nga SHBA-ja. Dhe disa nga paratë kanë ndërhyrë në presidencialet e 2016-ës. Gati gjysma e aktiviteteve të dyshimta bankare vinte nga “Deutsche Bank AG”.
Por edhe me kaq pak hetim, shumat e zbuluara janë tronditëse. Vetëm kaq pak dosje të shqyrtuara kanë zbuluar se nga rreth 2 trilionët e fondit të depozitave, 1.3 trilionë dollarët e “Deutsche Bank”, mund të kenë ardhur nga aktiviteti kriminal.
Dhe imagjinoni që dosjet e FinCEN janë vetëm maja e ajsbergut, siç e vë në dukje edhe “Transparency International”. Britania e Madhe, selia e më shumë se 600 kompanive të përmendura në ato raporte, duket të jetë qendra më e madhe e qarkullimit të parave të dyshimta, ndërsa SHBA-ja vjen e dyta.
Është e qartë se Britania nuk ka bërë sa duhet për të forcuar ligjet kundër pastrimit të parave. Një mori e madhe lehtësuesish, nga avokatët tek kontabilistët dhe bankierët, ndihmon në vajisjen e “karuselit” të financave të paligjshme në mes të Londrës.
Nga ana e tyre, bankat janë shumë të ngadalta, ose në shumë raste tërësisht të pakujdesshme në raportimin e aktiviteteve të dyshimta. Më shumë se një e pesta e dokumenteve të përfshira në raportim kanë të bëjnë me subjekte të cilat as që ua dinë adresën.
Aktivitetet e dyshimta, të cilat duhet t`u sinjalizohen autoriteteve brenda 60 ditëve nga zbulimi i veprimtarisë së mundshme kriminale, dorëzohen nganjëherë vite më vonë. Sipas raportit të BuzzFeed/ICIJ, i tillë ishte edhe rasti me bankën JPMorgan Chase & Co, që merrej me pagesat për Pol Manafort, ish-menaxherin e fushatës së presidentit Donald Trump, kur ai dha dorëheqjen me akuzën e pastrimin e akuzave.
Ndërkohë banka HSBC Holdings Plc vazhdonte të transferonte para për një fond investimi që ishte tashmë nën hetim, nën pretendimet se ishte një skemë piramidale thuhej në raport.
Edhe më alarmues është fakti që bankat mbështeten shpesh vetëm tek kërkimet në internet për të gjetur se kush janë klientët e tyre.
Dhe hetimet nisin shumë vonë. Në dosjet e shqyrtuara nga gazetarët, koha mesatare e dorëzimit të raportit nga fillimi i hetimit të brendshëm ishte 166 ditë. Imagjinojeni se sa larg mund të shkojnë këto fonde në gjysmë viti. Të dhënat e shqyrtuara nga gazetarët, i përkasin një periudhe kur shumë banka ishin duke u hetuar dhe ndëshkuar për mos-respektimin e rregulloreve kundër pastrimit të parave.
Por gjobat miliarda dollarëshe ndaj tyre, nuk e kanë ndryshuar shumë sjelljen e bankave. Forcimi i ligjeve për të shtuar presionin ndaj bankierëve dhe ndërmjetësve të tjerë në këtë aktivitet, do të ndihmonte në ndryshimin e situatës. Po kështu, edhe një rishikim i mënyrës sesi pastrimi i parave trajtohet nga politikë-bërësit.
Forcat e policisë dhe institucionet rregullatore kombëtare nuk hasin vështirësi vetëm me mungesën e bashkëpunimit përtej kufijve. Edhe brenda agjencive të luftës kundër krimit financiar, njësi të ndryshme nuk ndajnë gjithmonë informacione.
Tom Kirshmajer, ekspert i policisë dhe krimit në London School of Economics, sugjeron një zgjidhje me tre hapa. Së pari, sinjalizimet mbi aktivitetet e dyshimta financiare duhet të jenë të standardizuara. Sasia e madhe e informacionit në këto dosje është e pamundur të shqyrtohet.
Së dyti, Kirshmajer bën thirrje për më shumë ndarje të të dhënave midis rregullatorëve dhe zbatuesve të ligjit. Në Evropë, më shumë se 50 autoritete mbikëqyrin pastrimin e parave dhe financuesit e terrorit. Komisioni Evropian do të propozojë krijimin e një organi të ri mbikëqyrës.
Së fundmi, Kirshmajer thotë se njerëzit duhet të largohen sa më shumë që të jetë e mundur nga ky proces. Agjencitë e krimit duhet të jenë në gjendje të automatizojnë sinjalizimin nga bankat, duke u ofruar atyre një vlerësim të rrezikut në lidhje me një klient të veçantë.
Ndërkohë, huadhënësit duhet të jenë në gjendje të ndalojnë transaksionet nga subjektet e dyshuara, pa pasur nevojë për kaq shumë ndërhyrje njerëzore.
Një përmirësim rrënjësor në luftën kundër pastrimit të parave mund të mos jetë i mundur brenda natës, por siç kam shkruar më parë, sistemi aktual nuk po funksionon.
Ndërsa shpejtësia e pagesave përshpejtohet dhe po përhapen me shpejtësi me monedhat virtuale, kriminelët do të gjejnë mënyra të reja për të pastruar paratë e tyre. Bankat dhe mbikëqyrësit e tyre duhet t`a bëjnë kolektivisht shumë më mirë sesa aktualisht.
Burimi: https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2020-09-21/the-world-is-losing-the-money-laundering-fight?srnd=opinion
Përshtati TIRANA TODAY
