Nga: Ervis Iljazaj
Tashmë nuk mund të fshihet më se loja me listat e hapura nga Partia Socialiste ishte thjesht një strategji politike dhe jo një dëshirë për të ti kthyer votën qytetarëve apo për të kufizuar pushtetin e kryetarëve.
Me propozimin e fundit, kryetarokracia do të vashdojë të ekzistojë brenda partive politike, pavarësisht se në publik thuhet se listat janë të hapura. Por, e gjitha kjo retorikë nuk është gjë tjetër veçse një komunikim për të dhënë idenë se fuqia e votës së qytetarëve do të rritet dhe preferencat e tyre për të zgjedhur përfaqësuesit do të kenë rëndësi.
Në fakt me formulën e propozuar nga Partia Socialiste, është shumë e vështirë që këto preferenca të ndryshojnë renditjen e listës të vendosur nga kryetarët e partive, për të mos thënë e pamundur. Ndoshta, kjo është kostoja që opozita shqiptare do të duhet të paguajë për faktin se dogji mandatet dhe nuk ka më kartona në parlament.
Megjithatë, përtej këtij debati, lajmi i mirë është fakti se më në fund, pas një periudhe të gjatë ku qytetarët nuk shprehen me votë, flitet për zgjedhje në Shqipëri.
Është e qartë se situata politike dhe institucionale është në një ngërc të plotë. Me një parlament me dyshime të mëdha legjitimiteti, me opozitën përfaqësuese jashtë paralmentit dhe me një pushtet gjyqësor të paplotë, zgjedhjet parlamentare janë e vetmja rrugë për ti dhënë një c’tensionim të gjithë kësaj stiuate. Prandaj ato, duhet të zhvillohen sa më shpejt të jetë e mundur.
Shqipëria nuk e ka më luksin të vashdojë me një rend kushtetues dhe politik pothuajse të palegjitmuar nga vota popullore.
Nëse reflektojmë për një minutë, do të kuptojmë se nga të gjitha pushtetet që ekzistojnë sipas rendit kushtettues shqiptar, asnjë nga ato nuk legjitimohet direkt nga vota e qytetarëve. Shqiptarët nuk votojnë për pushtetin ekzektuiv, as për pushtetin gjyqësor. Madje, me këtë sistem zgjedhor që kemi nuk votojnë as për pushtetin legjislativ, duke qenë se deputetët emërohen nga kryetarët e partive. Pikërisht për këtë arsye, tashmë gjendemi në një regjim partitokratik të pastër, sepse janë të vetme institucionet për të cilat shqiptarët vendosin një kryq në fletën e votimeve. Të shpresojmë që me hapjen elistave ky fenomen do të ndryshojë.
I vetmi pushtet që votohet aktualisht nga shqiptarët në mënyrë të drejt për drejt, është ai lokal. Por, më zgjedhjet e 30 qershorit, të cilat ishin moniste, ju hoq dhe kjo e drejtë. Një nga arësyet se përse Shtetet e Bashkuara konsiderohen një nga vëndet më demorkatike në botë, është pikërisht se, ndryshe nga Shqipëria, atje qytetarët votojnë për të gjitha pushtetet. Për pushtetin ekzekutiv, legjislativ dhe atë gjyqësor.
Në këtë kuptim, ne duhet ti kthejmë shoqërisë tonë të drejtën e votës sa më shpejt të jetë e mundur. Sepse në vitet e fundit, vota duket sikur ka humbur rëndësinë, dhe kjo ka bërë që qytetarët shqiptarë të jenë më të painteresuar për tu përfshirë në politikë, duke qenë se ndihen të pamundur për të ndryshuar dhe përcaktuar rrjedhën politike në Shqipëri.
Si asnjëherë më parë, nuk është e rëndësishme që shqiptarët ti drejtohen kutive të votimit dhe të jenë aktiv për të përcaktuar fatin e tyre, si dhe për të kthyer rëndësinë që ajo ka në jetën e gjithsecilit. Rëndësi e cila, për të hir të së vërtetës tashmë ka humbur.
Edhe për faktin se, kjo qeveri, ashtu sikurse ndoshta ka bërë gjatë gjithë mandatit të dytë, nuk ka cfarë ti ofrojë më shumë qyetarëve. Prandaj, edhe ajo vetë, më shumë se sa te ekonomia, arësimi, shëndetësia, është me mëndje të mandati i tretë, dhe për këtë ka vënë në lëvizje të gjitha instrumentat që ka në dorë, të cilat janë shumë.
Demokracia shqiptare ka nevojë për një parlament legjitim, për një opozitë përfaqësuese dhe qeveri legjitime dhe të pa kontestueshme. Ka nevojë në tërësi, për një proces demokratik zgjedhor të drejtë dhe të ndershëm. /Gazeta Liberale
